Memleket basshysy 2023 jylǵy 1 qyrkúıektegi Joldaýynda Ulttyq agrarlyq ǵylymı-bilim berý ortalyǵyn laıyqty ıntegrasııalanǵan agrotehnologııalyq hab retinde qaıta qurýdy tapsyrdy. Qazirgi ýaqytta Ortalyqtyń qurylymyn qaıta uıymdastyrý boıynsha enshiles uıymdardyń ókilderi usynystar ázirlep jatyr. Birinshi bolyp elimizdiń úsh agrarlyq joǵary oqý ornynyń rektorlary tyńdaldy. Olar – Oraldaǵy Jáńgir han atyndaǵy BQATÝ, Astanadaǵy S.Seıfýllın atyndaǵy QATZÝ jáne Almatydaǵy QazUAÝ rektorlary.
Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrotehnıkalyq ýnıversıteti búginde óndiriske ǵylymı jetistikterdi engizý boıynsha belsendi jumys júrgizip otyr. JOO rektory Asqar Námetovtiń aıtýynsha, ǵylymı ázirlemelerdi tájirıbege engizý úshin jaǵdaı jasalǵan. Barlyq ǵylymı qyzmet bıznespen yntymaqtastyqqa baǵyttalǵan.
«Biz janýarlardy genotıpteý boıynsha qyzmet kórsetemiz, 60 asyl tuqymdy sharýashylyqpen tolyq ǵylymı jaǵynan kómektesýge sharttar jasastyq, 6,5 myńnan astam genotıpteý úlgileri júrgizildi. Sharýa qojalyqtary bazasynda qazaqtyń aqbas tuqymdy iri qara malynyń 4 zaýyttyq jelisi, Bishkól qus fabrıkasy bazasynda úırekterdiń 1 kross jáne 2 zaýyttyq jelisi quryldy, «Álem» ShQ-da Kóshim jylqy tuqymynyń Jánibek túri quryldy. Janýarlardyń jaralaryn emdeýge jáne juqpaly aýrýlarǵa qarsy fıtokomponentterge negizdelgen eki antıseptıkalyq preparat jasaldy», dedi Asqar Námetov.
BQATÝ ǵylymı jańalyqtarynyń qatarynda sharýashylyqtarda erigen qar sýy jáne jańbyr sýlaryn saqtaý úshin modýldik kontýrlar jasaý bar. Bul qondyrǵylar 7 aı ishinde 100 bas janýarlardy sýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Saqtaý syıymdylyǵyn sol baǵamen taǵy 50 basqa arttyrý múmkindigi bar.
BQATÝ ǵalymdary óndiris naryǵynda suranysqa ıe emes, shamamen 75%-yn órtep qutylatyn qoı júnin paıdalaný týraly sheshim tapty. Tehnologııa jylyjaılarda gıdroponıkalyq júıede paıdalaný úshin júndi tórtburysh tósenishter retinde qaıta óńdeýge múmkindik beredi. О́nimder ádettegi bazalt tósenishterden eki ese arzan. Tehnologııa zertteýdiń sońǵy kezeńinen ótip jatyr.
S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq zertteý ýnıversıteti ǵylymı ázirlemeleri negizinde JOO-nyń qatysýymen 5 ınnovasııalyq kompanııa qurdy.
«Ǵylymı-zertteý jumystarynyń nátıjeleri boıynsha óndiriste jalpy somasy 2,9 mlrd teńgege 6 ǵylymı joba qoldanyldy. Sondaı-aq ýnıversıtet 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamalyq-nysanaly qarjylandyrý konkýrsynda 4 mlrd teńge somasyna organıkalyq óndiristiń jańa tehnologııalaryn damytý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý taqyrybyndaǵy megajobany jeńip aldy», dedi QATZÝ rektory Qanat Tireýov.
Sonymen qatar JOO-da reıtıngi joǵary ǵylymı jýrnaldardaǵy jarııalanymdar dınamıkasy ósýde. Q1 reıtıngi boıynsha (bedeldi sheteldik jýrnaldar kiretin eń joǵary kvartıl) basylymdar sany 2022 jyly 50-den 2023 jyly 72-ge deıin, Q2 boıynsha 2022 jyly 43-ten 2023 jyly 66-ǵa deıin ósti.
Qazaq ulttyq agrarlyq zertteý ýnıversıtetinde agrarlyq menedjment boıynsha Vaıenshtefan-Trızdorf ýnıversıtetimen (Germanııa), IT-tehnologııalardy paıdalana otyryp, sý resýrstaryn basqarý boıynsha Varshava jaratylystaný ǵylymdary ýnıversıtetimen, Malaızııadaǵy Pahang ýnıversıtetimen bıotehnologııa boıynsha, Shyǵys Fınlıandııa joǵary oqý ornymen azyq-túlik qaýipsizdigi boıynsha qos dıplomdyq baǵdarlamalar jumys isteıdi.
Serik Jumanǵarın joǵary oqý oryndary qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý jáne agrarlyq sala úshin kadrlar daıarlaý jóninde usynystar jasaýdy tapsyrdy.