Dárigerlik antyna adal jan

Endeshe, áńgime keýdesine dárigerlik ornap, saýsaqtaryna myń-san shıpa qon­ǵan, syrqattanyp kelgen árbir jannyń júzine shýaq syılaǵanda, «Baıandy baqy­tym basymda tur!» dep jaryla qýanatyn, aınalasyna shapaǵat shashýdan sharshamaıtyn shyraıly bir jan týraly bolady. Ol – astanalyq dárýmen egýshi Maıa Moldahan.

 Keıipkerimizdiń ákesi Moldahan Tur­ǵyn­baıulynyń ata-babasy túp-tuqııan­nan beri bórili baıraq tigilgen osynaý Baıan-О́lgeıde taban aýdarmaı tirshilik keship kelgen. Toqpaǵy kóp bolǵan 90-jyl­dary qazaqtyń táýelsizdik týy tik kóterilgen shaqta túrli jaǵdaımen kórshi elder qarmap qalǵan Alashtyń baıyr­ǵy mekenin áli kúnge keń jaılap otyrǵan kıiz týyrlyqtyń sanaly ul-qyz­darynyń keıbiri antalaǵan arman­nyń asaý arǵymaǵyn atajurtqa burdy. Ol kezde Maıa qyz – Ulanbatyr Me­dısına ýnıversıtetiniń 1-kýrs bilim­geri. Keler jyly ózi quralpy kóp jaq­symen kókjıegi menmundalap, kún dıdar­ly kók týy jelbiregen qazaqtyń kindik jerine jóneldi de ketti. Onda da el eteginde qalyp qoımaı, Arqanyń tóri – Astanaǵa kelgen.

Jyly qushaǵyn ashqan atajurtta 6 jylda dárigerliktiń barlyq oqýyn adaq­tap, 6 balany qatarynan kem qylmaımyn dep kúndi kúnge, tańdy tańǵa uryp júrip densaýlyǵynan aıyrylǵan, aýrýshań anasyn aıalap, emdep, qaıyra aıaqqa tur­ǵy­zary anyq. Tek sabyrmen Allanyń meıirimine bólenip, panasynda tura tursa bolǵany.

Adamnyń aıtqanynyń bári oryn­dal­ǵan ba? Keıde taǵdyrdyń jazýy men ómirdiń shyn órnegi múlde bólek bolýy bek yqtımal. Aradan jyl óter-ótpeste baqytynyń berik baı­laýy – balalarynyń asqar taý­dan bıik ákesi, máńgilik mahabbattyń bas ıesin jo­lyq­tyr­dy. Jastyqtyń lapyl­daǵan jalyny qandaı da kedergi men kúdik-kúmándi órtep, kúlin kókke ushyr­maı ma? Kóziń men kóńilińe ǵashyq jar­dyń tulǵasy ǵana kórinip, qulaǵyńa sonyń ǵana júrek qaǵysy estilmeı me? Sonymen Berimbaı balasy Amanbolmen bir jastyqqa bas qoıyp, jumaqtan kel­gen­deı juparǵa qalyń oranyp, jańa ómir­ge qadam basty.

Turmysta júrip, oqýdy teń ustaý da jeńil bola qoıǵan joq. Eri jer-anadan rızyq aıyrýǵa agronom mamandyǵy bo­ıynsha tálim alsa, Maıa adam boıyndaǵy syrqattyń syryn izdep, tapqanynyń sebep-saldaryn zertteýmen álek. Oqýy aıaqtalar tusta saǵynyshy men ańsaryn alqalaǵan, qyzynyń tileýin tilep, jolyna qarap júrgen aıaýly anasynan bir japyraq hat keldi. «Botam, dárigerlikti oqyp emdeımin, aıaqqa turǵyzamyn degen ýádeń qaıda? Astanada qalmaǵyń anyq pa?», dep jazylǵan. Saǵynyshqa toly júregi tars jaryldy. Jolǵa qamdandy. «Astanada qalaıyq» deýmen emirengen jary bul joly janyna shyn jalaý boldy. Jolyn baılamady. Mundaǵy sharýa­syn rettep, araǵa 3-4 aı salyp ózi de oraldy. О́ıtkeni qazaq pen mońǵoldyń teń jazýshysy atanǵan ákesi Berimbaı Ysqaquly men muqym áýleti áli Baıan-О́lgeıde edi.

Aqmola elorda bolyp, Almatydan Astanaǵa tartylǵan uly kósh bastalǵan shaqta naýqas anasynyń shaqyrtýymen babalary qut meken etken Baıan-О́lgeı jerine terapevt Maıa solaı qaıta bardy. Turmystaǵy qyz bolsa da dimkás ana­syn qolyna aldy. Bul – aǵa-jeńgeniń kem­shiligi, jamandyǵy emes. Jalpy, medısı­na dárigeri syrqat ábden meń­de­gen ana den­saýlyǵyn ózi qalpyna kel­tir­gisi keldi.

Dúnıeden erte kóshken áke amanatyn oryndaýdy maqsat etti. Ol kezde Maıa 5 jasta, áke moınynda otyryp meılinshe erkeleıtin. Saýda mekemesinde ekonomıst-býhgalter bolǵandyqtan ba, ústeli qaǵazǵa tolyp jatatyn ákesi balajan edi. Botalaryn óbektep, jaqsy azamat, myqty maman bolý kerek ekenin erkelete júrip, qulaǵyna quıatyn.

Aýyryp tursa da aınalyp-tolǵanýyn tolastatpaıtyn aıaýly anasyn 5 jyl emdedi. О́ńirde syrqatqa shaldyqqan qanshama adamnyń densaýlyǵyn túzep, qalypty ómirge qaıta ákeldi. Shıpasyn alyp, shyn rıza bolǵan jurttyń alǵysy men batasyna kómilip, jan asyly anasyn kútip baqty. Taǵdyrdyń jazýyna, Haq Taǵalanyń buıryǵyna daýa da, shara da joq. О́mirden erte ketken ákesi men ápketaıynyń artynan anasy da baqıǵa ozyp júre berdi. Úsh aǵa men bir ini arasynda bir tal qyz kózdiń jasyn kóldetti.

Dárigerlik ómirdiń 25-jylyn jalǵas­tyr­ǵan Maıanyń tuńǵyshy – qyz. Qytaı men aǵylshyn tilderiniń mamany. Árıne, olardyń aldynda turǵan ana tili men orys tili taǵy bar. Kásipker kúıeýimen birge 3 jıen­di tárbıelep, ósirip jatyr. Áli de kóbeıe bersek degen nıet, tilekteri túzý. Tuńǵyshtyń sońynan ergen inisi men siń­lisi de erjetip, boıjetip qalǵan.

Joǵary oqýdy Astanada támamdap, eńbek joly – naǵyz dárigerlikti mońǵol elinde bastaǵan keıipkerimiz jańa myńjyldyqtyń úshinshi jyly bilim alyp, azamat bolyp qalyptasqan qalasyna qaıta oraldy. «Dástúrli medısına ortalyǵyna» qyzmetke turdy. Arada «Temir jol» aýrýhanasy emhanasynda eńbek etip, 2020 jyly qa­zirgi qalalyq №14 emhanaǵa almas­ty. Búkil sanaly ómirinde adam emdep kele jatqan keıipker el-jurttyń ty­nyshtyǵyn, otbasynyń amandyǵyn, qolynan em-dom alǵan jandardyń qa­tarǵa qaıta qosylǵanyn baıandy baqy­ty sanaıdy.