Demalys pen eńbek úılesse...

Memleket basshysy ­bas­tap bergen jal­­py ulttyq ekoak­sııa­ aıasyn­daǵy «Jasyl aımaq» kú­ni­ne oraı, Uzynkól aýdanyna qa­­rasty Ershov aýlynyń orta­lyq saıabaǵyna 250 emen kósheti otyrǵyzyldy. Shalǵaı aýylda ót­­ken ekologııalyq is-shara jer­gilikti sharýashylyqtyń basshysy Sábıt Aǵaıdarovtyń qarjylaı qoldaý kórsetýimen ótkenin de a­ıta ketken jón.

«Bizde aýyl turǵyndarynyń jaǵdaıyn jasap, halyqtyń ómir súrý sapasyn arttyrý, qolaıly jumyspen qamtamasyz etý máse­lesin sheship berip jatqan jer­gilikti sharýashylyq basshylary, kásipkerler bar. Mysaly, búgingi saıabaqqa kóshet otyrǵyzý aksııa­sy negizinen «Ershov-2» JShS kómegimen atqarylyp jatyr. Bul saıabaqtyń búgingideı abat ke­ıipke enýine joǵaryda atalǵan se­­riktestik pen «Erjanov A.J.», «Nadejda» sharýa qojalyq­tary, Uzynkól orman sharýashyly­ǵynyń jumysshylary kóp eń­bek ­sińir­­di. Sondaı-aq saıabaq­qa únemi ­kú­tim jasap, qoqystan tazartyp ­oty­ratyn bıýdjettik mekemelerdiń de eńbegi zor. Osy­nyń nátıjesinde keıingi 7 jyl ishinde saıabaqqa tósemtas tóse­lip, túrli demalys alań­y, júgirý jolaǵy, kóztartar gazon paıda boldy. Al mundaǵy balalar alań­qaıyn bıýdjettiń qarjysyna saldyq», deıdi aýyl­dyq okrýg ákimi Marııa Goıan.

Aýyl ákiminiń aıtýynsha, bıyl Ershovta balalarǵa arnal­ǵan taǵy bir oıyn alańyn, sondaı-aq konkı tebý kortyn salý josparda tur.

Respýblıkalyq ekologııalyq aksııaǵa sáýirden beri belsendi atsalysyp jatqan rýdnyılyq­tar Tobyl ózeniniń jaǵasynda «Sporttyq ekojoryq» dep atalatyn tımbıldıng ótkizdi. Is-shara­ǵa jastardyń eńbek jasaqtary, kolledj stýdentteri, qalalyq tótenshe jaǵdaı basqarmasy men jastar resýrstyq ortalyǵynyń ókilderi – barlyǵy uzyn-yrǵasy 60-tan astam adam qatysty.

Tımbıldıng ózen jaǵasyn qoqystan, turmystyq qaldyqtar­dan tazartýdan bastaldy. Odan ári qalalyq tótenshe jaǵdaı basqarmasynyń qyzmetkerleri túrli maket pen arnaıy qu­ral-jabdyqtardy paıdalana otyryp, kópshilikke sýda jú­zý, órt qaýipsizdigin saqtaý ere­je­lerin túsindirip, trenıng uıym­dastyrdy. Sonymen qatar tótenshe jaǵdaı­lar kezinde zardap shekkenderge al­ǵashqy medısınalyq kómek kór­setýdiń jón-josy­ǵyn kórsetti. Al Rýdnyı áleýmet­tik-gýmanıtarlyq kolledjiniń stýdentteri kóńildi mýzykalyq jattyǵý, sport ja­rystary men kvest ótkizdi.

Ekojoryqtyń sońynda úz­dik komandalar men eń kóp qo­qys jınaǵan top marapattaldy. «Sport­tyq ekojoryq – qala tur­ǵyn­­darynyń ekologııalyq jaýap­kershiligin arttyrýǵa, kópshi­­lik­tiń tabıǵatqa janashyrlyq­pen qaraýyn qalyptastyrýǵa ba­ǵyt­talǵan. Al sporttyq is-sharalar, kvest, trenıngter tazalyq aksııa­syna qatysqan toptardy ózara ja­qyndastyryp, kóptegen osyn­daı ­ıgi iske atsa­ly­sýǵa qul­shyn­dy­ra­dy», deıdi uıymdastyrýshylar.

Rýdnyıdaǵy eńbekshi jastar jasaqtary maýsymnyń úshinen bastap qalany abattandyrý ju­mysyn atqaryp jatyr. Qalany qara kúzge deıin taza ustap turýǵa bekingen bul jasaqtyń quramyn­da 150 jas sarbaz, 15 komandır eń­bek etip júr.

Dál osy kúni shekara túbinde jatqan Qarabalyq aýdanynyń volonterleri men jastardyń eńbek jasaqtary birlesip, «Jas­tar taza Qazaqstan úshin» dep atalatyn fleshmob ótkizdi. Belsendi jastardyń basyn qosqan is-sha­ra­ǵa 50-ge jýyq belsendi jas qa­tys­ty.

«Atalǵan is-sharanyń basty maqsaty – sýqoımalarynyń aına­lasyndaǵy sanıtarlyq tazalyq­ty saqtaý, jastardyń qoǵamdyq bel­sendiligin arttyrý, kópshilik­tiń tabıǵatqa janashyrlyǵyn damy­tý. Aksııa aıasynda Toǵy­zaq ózeni­niń boıyndaǵy uzyndyǵy 4 shaqy­rym bolatyn jaǵalaý qo­qys­tan tazartyldy. Sondaı-aq osy ózen­­de turǵan bógettiń aınalasy ret­te­lip, aýyl turǵyndary jıi ba­ryp ­demalatyn jaǵajaı qoqystan ­tazartyldy», deıdi aýyl­dyń bel­sen­di turǵyny Irına Altynnıkova.

Qostanaı qalasynda «Taza Qazaqstan» respýblıkalyq aksııasy aıasynda paıda bolyp, bú­ginde dástúrli is-sharanyń birine aınalǵan «Taza oıyndar» jas­tar ekologııalyq aksııasy ótti. Oıynǵa «Neco» ekologııalyq qo­ry men Qostanaı oblysynyń jas­tar resýrstyq ortalyǵy muryn­dyq boldy.

«Mundaı kóńildi, jastardy eliktiretin is-sharanyń bas­ty maq­saty – ekologııalyq aksııalar­ǵa úzbeı qatysyp júrgen jas­tar qataryn kóbeıtý. Máselen, búgingi aksııa balalarǵa óte qatty unady. Keleshekte «Taza oıyndar» kádimgi sport jarystary sııaqty qoǵamǵa paıdasy mol dástúrli is-sharalardyń qataryna qosylady. О́ıtkeni jastardyń bul oıynǵa degen yntasy zor», deıdi oblystyq MRK basshysy Abaı Dúısekov.

«Taza oıyndar» aksııasyna «Ja­syl el» jastar eńbek ja­saq­­tary­nyń músheleri, JRO ókil­­deri men eriktileri, Jastar assam­bleıasynyń jergilikti vo­lonterleri qatysty.

Sonymen qatar Arqalyq qala­sy men Amangeldi, Jangeldın, Sarykól, Denısov, Fedorov aýdan­darynda da turǵyndardyń eko­logııalyq mádenıetin arttyrý­ǵa arnalǵan túrli mazmundaǵy, ár sıpattaǵy is-sharalar uıym­das­tyryldy. Máselen, Arqalyqta – «Taza Arqalyq» fleshmoby, Sarykólde  –  «Qo­qys­syz Sa­ry­­kól», Denısov aýdanynda sport nysandarynyń aınalasyn abat­tandyrýǵa arnalǵan is-shara, Fedorov aýdanynda «Eń taza bala­lar alańy» aksııasy ótti.

«Aýyl turǵyndary birlesip bir kún boıy balalardyń oıyn alańdaryn tazaladyq. Alańdaǵy oıyn nysandaryn jańalap, boıap, synǵan oryndyqtardy bútinde­dik, qoqys jáshikterin ornattyq. Ba­lalar arasynda ekologııa­lyq taqy­rypta saıystar men vık­to­rınalar uıymdastyrylyp, oıyn alańdarynda tazalyq pen tártipti saqtaýdyń mańyzdy ekeni týraly áńgimeler ótkizildi», deıdi Fedorov aýdandyq jastar resýrstyq ortalyǵynyń dırektory Mustafa Ahmetchın.

Bıyl óńirde eldi mekender­di abat­tandyrýǵa 11 mıllıard teń­ge­den astam qarjy bólingen. 130 myńnan astam kóshet otyr­ǵyzý josparlanǵan. Búginge de­ıin sonyń 51,4 myńnan astamy otyr­ǵyzyldy. Kósheler 90 paıyzǵa ja­ryqtandyrylyp, 108 aýylǵa 129 sha­qyrym qorshaý ornatylady.

Sáýir aıynan beri úzilmeı kele jatqan tazartý jumys­tary­na ishinde memlekettik organdar men jeke uıymdar, sharýa qojalyqtary, jastar, vo­lonter­lik jáne úkimettik emes uıym­dar, máslıhat depýtattary, PIK, MIB ókilderi bar – barlyǵy 249,6 myń adam qatysyp, 106 ruqsat etilmegen qoqys alańy joıyldy, 300-ge jýyq saıabaq abattandyrylyp, 127,0 myń tonna qoqys shyǵaryldy.

Qostanaı oblysy