8–14 qyrkúıekte Astana qalasynda ótetin asa iri sporttyq saıys V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıny. Qazirgi tańda dúbirli dodaǵa daıyndyq qyzý júrip jatyr. Baıraqty báseke ulttyq sport pen salamatty ómir saltyn dáripteý jaǵynan da, Uly daladaǵy kóshpeliler órkenıetiniń murageri sanalatyn baýyrlas halyqtardyń mádenı-gýmanıtarlyq baılanysyn arttyrý turǵysynan da qajetti ekeni sózsiz.
Osy oraıda eskererlik jaıt, kóktemgi aýqymdy sý tasqynyna baılanysty Memleket basshysynyń tapsyrmasymen kóshpeliler oıyndaryn uıymdastyrýǵa jumsalatyn shyǵyn qysqardy. Atap aıtqanda, oıyndar baǵdarlamasyna birqatar ózgeris engizildi. Mysaly, koreı halqynyń ulttyq kúresi «Ssırym» sporttyq baǵdarlamadan alyndy. Sonymen qatar birneshe sport túri boıynsha salmaq kategorııalary qysqaryp, sporttyń 10 túrin qamtyǵan arnaıy qoıylymdar tolyǵymen alynyp tastaldy. Desek te, Qyrǵyzstan men Tatarstan respýblıkalary basshylarynyń ótinishimen oıyn baǵdarlamasyna «Kók bóri» jáne «Kórásh» saıys túri jańadan engizildi.
Týrızm jáne sport vıse-mınıstri Serik Jarasbaev: «Bastapqy bıýdjetten 1,7 mlrd teńge únemdedik. Sonymen qatar dúbirli dodany joǵary deńgeıde ótkizý úshin demeýshi retinde otandyq jáne sheteldik kompanııalardy tartý isi belsendi júrgizilip jatyr» dese, V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndaryn daıyndaý jáne ótkizý dıreksııasynyń basshysy Naıl Nurov: «Aldaǵy qyrkúıek aıynda Astana qalasynda ótetin Dúnıejúzilik kóshpeliler toıynyń bas demeýshisi – «Qazaqstan Halyq banki» AQ men «ALAGEUM ELECTRIC» elektrtehnıka kompanııasy. Osy demeýshiler tarapynan bólinetin qarjy 253 250 002 teńgeni qurap otyr. Bul qarajat jarys jeńimpazdary men júldegerlerine aqshalaı syılyq retinde úlestirýge, oıynǵa qatysýshylardyń áýe bıletterine, marapattaý saltanaty ótkiziletin alańdardy daıyndaýǵa, estelik medaldar men sertıfıkattar ázirleýge jumsalady», dedi.
Dúbirli dodaǵa qatysýshy memleketterge toqtalar bolsaq, dál qazir álemniń 90 eli yqylas tanytyp otyr. Osylardyń arasynda Brýneı – Darýssalam, Lıberııa, Venesýela, Irlandııa, Domınıkan Respýblıkasy, Gambııa qatarly elder kóshpeliler oınyna alǵash ret qatyspaqshy.
Jarystyń basym kópshiligi «Alaý» muz saraıy, «Astana Arena» stadıony jáne «Qazanat» ıppodromynda ótedi. Bul nysandarǵa kúrdeli jóndeý júrgizilip jatyr. Buıyrsa aldaǵy 15 tamyzda aıaqtalýǵa tıis.
Ulttyq sport túrleri qaýymdastyǵynyń vıse-prezıdenti Tastanbek Esentaevtyń málimetine úńilsek, Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndary kezinde alańda 370 tóreshi 21 sport túri boıynsha tóreshilik qyzmet atqarady. Sondaı-aq osy jarysqa qatysatyn elimiz quramasy men sporttyq jylqylardyń fýnksıonaldyq jáne psıhologııalyq jaǵdaıyn baqylaý úshin veterınar, bıolog, genetık, sporttyq psıhologııa jáne medısına mamandarynyń jetekshi ǵalymdarynan quralǵan eki top jumys jasap jatyr.
Kóshpeliler oıyndaryna qatysatyn elimizdiń ulttyq quramasyn jasaqtaý isi «Ulttyq jáne at sporty túrleri ortalyǵy» mekemesine júkteldi.
Dúbirli dodanyń negizgi baǵytynyń biri – mádenı is-sharalar. Bul baǵytta uıymdastyrylatyn mádenı oqıǵalar týraly Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndaryn daıyndaý jáne ótkizý dıreksııasy basshysynyń orynbasary Muratbek Qypshaqbaevtan surap bildik.
«Mádenı baǵdarlama sporttyq baǵdarlamadan kem túspeıdi. Mádenı baǵdarlama aıasynda: «Birlik kerýeni» jáne «Etnoaýyl: Kóshpeliler álemi» jobasy júzege asyrylady. «Birlik kerýeni» jobasy búkil elimizdi qamtıdy. Jobanyń ıdeıasy – el azamattaryn Dúnıejúzilik kóshpeliler oınyna tartý. «Birlik kerýeni» jobasy aıasynda óńirlerden 3 kıiz úı ákelinip, olar «Kóshpeliler ǵalamy» etnoaýlyna ornatylady. Otandyq jáne sheteldik etnostyq toptar arasynan Etnoaýyldyń mádenı baǵdarlamasy qalyptasatyn bolady. Bulardan basqa «Tarıh jáne mádenıet», «Sport», «Ortalyq Azııa kóshpelileriniń tamaqtanýy» atty úsh seksııadan turatyn «Kóshpeliler: tarıh, bilim, taǵylym» atty halyqaralyq ǵylymı konferensııa ótedi. Bul basqosý barysynda Koreıa, Slovakııa, Shveısarııa, Mońǵolııa, Malaızııa, AQSh ǵalymdary baıandama jasaýǵa ótinish berdi», dedi Muratbek Sultanbekuly.