«Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy Jambyl oblysynda keń kólemde ótkizilip jatyr. Naýqan aıasynda óńirdiń barlyq aýdanynda qoǵamdyq oryndardy, kósheler men bazarlardyń aýmaǵyn, sý aıdyndarynyń jaǵalaýlaryn tazartý jumysy myqtap qolǵa alyndy.
Sarysý aýdany aýmaǵynda qatty jaýǵan nóser jańbyrdan keıin kólbeý aǵyn qalyptasyp, 400-den asa úıdiń aýlasy, 47 úıdiń ishi men 1 mekteptiń jertólesin sý alǵany málim. Aǵyn sýdan kelgen zardap azdaı, qyrdan aǵyp kelgen tal-daraq pen qoqys aýyl kóshelerin basyp qalǵan edi. Kóshelerdi qoqystan tazartý maqsatynda yqylym zamannan kele jatqan «Asar» dástúri qolǵa alyndy. Taraz qalasy men birneshe aýdannan barǵan 150 erikti eldi mekendegi kóshelerdi tazartyp, belsendilik tanytty.
«Kólbeý aǵyn sý kópshiliktiń mazasyn ketirgeni anyq. Kóshelerdegi aǵyp kelgen qoqysty tazalaý ońaı bolmady. Eldik iske belsene kirisken eriktilerge aıtar alǵysymyz sheksiz. Dástúrdi dáriptegen jastar qıyndyqty birge eńserýge qoldan kelgenshe atsalysty. Osylaısha, birlikpen, berekeli tirlikpen bul qıyndyqty da eńserip jatyrmyz», deıdi Sarysý aýdandyq jastar resýrstyq ortalyǵynyń dırektory Asyljan Pazylbekov.
Alataýdyń arǵy betinen bastaý alatyn Talas ózeniniń jaǵalaýyn qoqystan tazartý jumysy da nazardan tys qalǵan joq. Munda da eriktilerdiń erik-jigeriniń arqasynda qolǵa alǵan is oıdaǵydaı atqaryldy. «Jastar – Taza Qazaqstan úshin!» uranymen ótken ekologııalyq aksııaǵa 200-ge jeteǵabyl volonter qatysty. Tula boıynda bula kúshi tasqyndaǵan jastar ózen boıyndaǵy plastık qaldyqtardy jınap, 400 qap qoqys shyǵarǵanyn aıta ketken jón. Budan bólek, Taraz qalasyndaǵy «Kóktem» turǵyn alabynda, Baızaq, Qordaı, Sarysý aýdandaryndaǵy oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar joldardyń boıynda, saıabaqtar men ortalyq kóshelerde qýraǵan shópterdi shabý jumystary júrgizildi.
Ekologııalyq aksııany oıdaǵydaı ótkizýge muryndyq bolǵan uıymdastyrýshylar Tarazdaǵy Talas ózeni, Jýaly aýdany aýmaǵyndaǵy Teris ózeni, Teris-Ashybulaq sý qoımasy Nurlykent, Qyzylaryq aýyldaryndaǵy jaǵalaýlardy qoqystan tazartqan belsendi azamattardy marapattady. Naýqan aıasyndaǵy jumystar óńirdiń ózge aýdandarynda da úzdiksiz jalǵasyp jatyr. Máselen, Jambyl aýdanynyń ortalyǵy Asa aýylynda volonterler arasynda baıqaý, Talas aýdanynda «Taza kóshe», «Taza aýla» sekildi ózge de birneshe konkýrs uıymdastyrylǵanyn aıta ketken lázim. О́tkizilgen baıqaýlarǵa eldi meken turǵyndary belsendi qatysyp, belgilengen aýlalar boıynsha synǵa tústi. Jeńimpazdar baǵaly syılyqtarmen marapattaldy.
Kúre jol boıyn, jaıaý júrginshilerge arnalǵan joldardy tazalaý, kógaldardy standartqa saı shabý jumystary Baızaq aýdanynda uıymdastyryldy. Oǵan belsendi azamattar, eriktiler jáne jergilikti depýtattar qatysqanyn aıta ketken jón.
Sondaı-aq Qordaı aýylynyń kireberisinde ornalasqan «Barys-2» bazary negizgi saýda nysany bolǵandyqtan ári ózge aımaqtardan aýyr júk kólikteri kóp kelgendikten bazar aýmaǵy qoqysqa tolyp qalatyny belgili. Osyny eskerip, turǵyndardy qorshaǵan ortany qorǵaýǵa yntalandyryp, taza ári jaıly orta qurýǵa baǵyttaý maqsatynda jappaı senbilik ótkizildi. Oǵan jergilikti jurt jumylǵan judyryqtaı kiristi.
Aýdan ortalyǵyndaǵy eriktiler men jergilikti turǵyndar bazar aýmaǵyn qoqystan tazartyp, jol boıyndaǵy jáne saýda oryndaryndaǵy aýmaqtarda qoldan kelgenshe tazartý jumysyn júrgizdi. Sondaı-aq senbilikke qatysýshylar bazar mańaıyndaǵy jasyl jelekti sýaryp, aǵashtar men gúlderdi retke keltirý jumystaryn atqardy.
Jalpy, «Taza Qazaqstan» respýblıkalyq aksııasy aıasynda aýqymdy jumystar atqarylǵany talas týdyrmaıdy. Naýqan bastalǵaly beri 500 myńnan asa óńir turǵyny ekologııalyq aksııaǵa belsendilikpen qatysqan. Onyń ishinde turǵyndar, ardagerler men jastar, úkimettik emes uıym ókilderi jáne túrli mekeme qyzmetkerleri bar. Sondaı-aq eriktilerdiń erekshe eńbegi esten shyǵarmaǵan durys.
Ekologııalyq aksııa bastalǵaly beri 60 tarıhı-mádenı eskertkish, 143 saıabaq, gúlbaq aýmaǵynda turaqty túrde tazalyq jumystary júrgizildi. Osy ýaqytqa deıin 12 myń tonna qoqys shyǵaryldy. Tazalyq jumystaryna 910 birlik tehnıka tartylǵan.
El boıynsha ótkizilip jatqan naýqanǵa ishki ister salasynyń qyzmetkerleri de qoldan kelgenshe qoldaý kórsetip jatyr. Polısııa qyzmetkerleri osy kúnge deıin turǵyndar arasynda turaqty túrde túsindirý jumystaryn júrgizgen. Olar 381 mektepke baryp, «Kıeli meken», «Jasyl aımaq», «О́negeli urpaq», taqyryptary boıynsha synyp saǵattaryna qatysqan.
«Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy aıasynda óńirde biraz jumys atqarylyp jatqanyna qaramastan, ókinishke qaraı, qoǵamdyq oryndy lastaýshylar azaımaı tur. Oblystyq polısııa departamentiniń baspasóz qyzmeti keltirgen derekke júginsek, eldi meken aýmaqtarynda abattandyrý erejelerin buzǵany, jalpy paıdalaný oryndaryn lastaǵany, sondaı-aq ınfraqurylym nysandaryn búldirgeni úshin 4 510 azamat jaýapqa tartylyp, 10 245 300 teńge ákimshilik aıyppul salynypty. Árıne, az soma emes. Quqyq buzýshylar aıyppuldy tólegennen keıin aıylyn jısa deısiń.
«Ákimshilik jazaǵa tartylyp, aıyppul arqalaǵandar belgili bir deńgeıde quqyq buzýshylyqtyń arty jaqsylyqqa aparmaıtynyn túsinedi. Áıtkenmen munymen másele tolyq sheshildi deýge bolmas. Turǵyndar birinshi kezekte ekologııalyq mádenıetti tolyqtaı meńgerse, túsinse degen tilek bar. Azamattar aıyppuldan qoryqqannan emes, óz qalasyn, aýylyn, kóshesin jaqsy kórgendikten zańǵa baǵynǵanyn qalaımyz. Sonda ǵana qorshaǵan orta lastanbaıdy. Bizdiń qyzmetkerler óńir turǵyndaryna qoldan kelgenshe ekologııalyq saýattylyq boıynsha túsindirý jumysyn jalǵastyra beredi», deıdi oblystyq polısııa departamentiniń bastyǵy Armanbek Baımýrzın.
Jambyl oblysy