Seriktestiktiń jańa deńgeıi

Basym baǵyttar talqylandy

Kelissóz aldynda Aqordada eli­­mizge memlekettik saparmen kel­­gen О́zbekstan Prezıdentin sal­­tanatty qarsy alý rásimi ótti.

Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mırzııoev bir-birine resmı delegasııa múshelerin tanys­tyrdy. Qurmet qaraýylynyń bastyǵy memleketter basshyla­ryna raport berip, eki eldiń ánuran­da­ry shyrqaldy. Budan keıin prezı­dentter shaǵyn quramda kelissóz júrgizdi.

Memleket basshysy О́zbek­stan Prezıdentine iltıpat bildi­re otyryp, bul sapar eki el ara­syndaǵy yntymaqtastyq pen odaqtastyqty damytýǵa tyń ser­pin beretinin aıtty.

– Qazaqstan halqy Sizdiń bú­gingi saparyńyzǵa úlken mán be­rip otyrǵanyn atap ótkim keledi. Munyń ózi kóp dúnıeden habar be­redi. Jalpy, keıingi jyldary Qazaqstan men О́zbekstan ara­syndaǵy baılanystar jaqsy ja­ǵyna qaraı túbegeıli ózgerdi. Eki el yntymaqtastyǵyn naqty maz­mun­men tolyqtyrýǵa bar kúsh-jigerimizdi salamyz. Búgin biz mem­leketterimiz arasyn­da­ǵy yn­tymaqtastyq pen odaq­tas­tyqtyń negizgi baǵyt­taryn aı­qyn­daıtyn qujattarǵa qol qoıa­myz. Son­dyqtan bul sapar­dyń jóni bólek, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

О́z kezeginde О́zbekstan Pre­zıdenti kórsetken syı-qur­meti úshin Qasym-Jomart Toqaevq­a al­ǵys aıtyp, elimizge jasa­ǵan mem­lekettik saparynyń mańy­zyna toqtaldy.

– Bul sapar tarıhı mánge ıe. Bú­gingi kezdesýimiz eki ha­lyq arasyn­daǵy san ǵasyrǵa jalǵas­qan dostyq jáne tatý kórshilik qatynastardyń tinin nyǵaıta túsip, strategııalyq seriktestik pen odaqtastyq baılanystardy jańa deńgeıge kóteredi, – dedi Shavkat Mırzııoev.

Kelissóz barysynda taraptar saıası, saýda-ekonomıkalyq, kólik-tranzıt, ınvestısııa, energetıka, aýyl sharýashylyǵy, sý resýrstary, mádenı-gýmanı­tar­lyq jáne ónerkásip kooperasııasy salalaryndaǵy yqpal­das­tyq­ty odan ári nyǵaıtý pers­pektı­valaryn talqylady. Sondaı-aq óńir­lik jáne ha­lyq­aralyq kún tár­tibindegi máselelerdi qarastyrdy.

Prezıdentter qazaq-ózbek qatynastary barlyq baǵyt boıyn­sha órkendep kele jatqa­nyn atap ótti.

Budan keıin Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mırzııoev Qazaqstan men О́zbekstan­nyń Joǵary memleketaralyq keńe­siniń birinshi otyrysyna qatysty.

Keńes otyrysynda eki eldiń saýda-ekonomıka, kólik-tranzıt, sý sharýashylyǵy jáne energetıka, mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy yntymaqtastyǵyn keńeıtýdiń basym baǵyttary talqylandy.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qazaq-ózbek qa­tynasy strategııalyq serik­testik jáne odaqtastyq rýhynda tu­raqty damyp kele jatqanyn atap ótip, elimiz О́zbekstan­men yntymaqtastyqty nyǵaıta tú­sýge aıryqsha kóńil bóletinin jetkizdi.

– 2022 jyly Odaqtastyq qa­tynastar týraly tarıhı shartqa qol qoıdyq. Búgin aldaǵy on jylǵa arnalǵan Strategııalyq árip­testikti jáne odaqtastyqty damytý baǵdarlamasyn bekitemiz. Osy mańyzdy qadamdar eki eldiń baılanysyn ilgeriletýge aıryqsha serpin beretinine senimdimin, – dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaevtyń piki­rinshe, qysqa ýaqyt ishinde óz­ara taýar aınalymyn bes mıllıard dollarǵa deıin jetkizip, taıaý jyl­dary bul kórsetkishti eki eseleýge elderimizdiń áleýeti jetedi.

– Aýyl sharýashylyǵy, mashına jasaý, energetıka, kommýnıkasııa, sıfr­landyrý sekildi perspektıvti salalar­daǵy yntymaqtastyq áleýetin tolyq paıdalaný mańyz­dy. Bul rette qazaq-ózbek sheka­rasyndaǵy «Ortalyq Azııa» Ha­lyqaralyq ónerkásip kooperasııa­sy ortalyǵyn tezirek iske qosý qajet. Mem­leketaralyq keńes pen О́ńiraralyq yntymaqtastyq forýmynyń qyzmetinen de eleýli nátıje kútemiz. О́ńirlik koope­rasııaǵa zor úmit artamyz. Qazirgi kezde jalpy somasy 3 mıllıard dollardan asatyn 70-ke jýyq birlesken jobamyz bar. Onyń aıasynda 14 myń jumys orny ashylady. Biz bul baǵyttaǵy baılanystardy odan ári nyǵaıtyp, bıznes úshin qolaıly jaǵdaı jasaýǵa ázirmiz, – dedi Memleket basshysy.

 

Elaralyq aıtýly oqıǵa

Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev kólik-tranzıt artyq­shylyqtaryn barynsha tıimdi paıdalaný mańyzdy ekenin aıtty. Bul rette Memleket bas­shysy tarıfterdi ońtaılandyrý, ákim­shilik rásimderdi jeńildetý jáne júk jetkizý merzimin qysqartý jóninde bir­les­ken sharalar qabyl­daý qajet ekenine nazar aýdardy.

Budan bólek, Memleketaralyq keńes otyrysy barysynda trans­shekaralyq ózenderdiń sý resýrs­taryn keshendi ári rasıonaldy paıdalaný, mádenı-gýma­nıtar­lyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý máseleleri qozǵaldy.

О́z kezeginde О́zbekstan Prezı­denti Qazaq­stanǵa jasaǵan bul jolǵy memle­kettik saparynyń nátıjesinde strate­gııalyq serik­testik pen odaqtastyq múl­dem jańa deń­geıge kóteriletinine senim bil­dirdi.

– Búgin biz Joǵary memleket­aralyq keńestiń birinshi otyrysyn ashyp otyr­myz. Bul – shyn máninde, ekijaqty qaty­nastar tarıhyndaǵy aıtýly oqıǵa. Búgingi kelissózder bizdiń naqty baǵyttar boıyn­sha yntymaqtastyǵymyzdy odan ári keńeı­­tý­ge, sondaı-aq dostas ári baýyrlas ha­lyq­­tary­myzdyń ósip-órkendeýine yq­pal ete­tinine senimdimin, – dedi Shavkat Mırzııoev.

О́zbek eli basshysynyń aı­týynsha, sapar aldynda Memleket­aralyq komıssııanyń otyrysy, Bıznes forým jáne birqatar mádenı is-shara ótti.

Basqosýda 2034 jylǵa deıin­gi Stra­tegııalyq áriptestik pen odaqtastyq baǵ­dar­lamasy ázir­lengeni de aıtyldy. Budan basqa syrtqy saıasat vedomstvolary basshylarynyń jetekshiligimen keńes qurylyp jatqany da málim etildi. Munyń bári ekijaqty yqpaldastyqtyń nyǵaıýyna oń septigin tıgizedi.

Keńes barysynda taraptar eki el­diń parlamentteri, úkimetteri, syrt­qy saıa­sat vedomstvosy jáne sala­lyq mınıstr­likteri arasyndaǵy baılanys­tar­dy arttyra túsý mańyzdy ekenine nazar aýdardy. Sondaı-aq halyqaralyq jáne óńirlik qurylymdar, sonyń ishinde BUU, Dúnıejúzilik saýda uıymy, Ortalyq Azııa mem­leketteri basshylarynyń konsýl­tatıvtik kezdesýleri jáne «Orta­lyq Azııa plıýs» formaty aıasynda bir-birine qoldaý bildirýge ýaǵdalasty.

Jıynda Qazaqstan Respýb­lıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary Serik Jumanǵarın, О́zbekstan Respýblıkasy Pre­mer-mınıstriniń orynbasary Jam­shıd Hodjaev, Qazaqstan Respýb­lıka­synyń Kólik mı­nıstri Marat Qarabaev, О́zbek­stan Respýblıkasynyń Kólik mınıstri Ilhom Makhamov, Qazaq­stan Respýblıkasynyń Ener­getıka mınıstri Almasadam Sátqalıev, О́zbekstan Res­pýb­lıkasynyń Energetıka mınıstri Jýra­bek Mırzamahmýdov, Qa­zaq­stan Respýblıkasynyń Sý resýrs­tary jáne ırrı­ga­sııa mı­nıstri Nurjan Nurjigi­tov, О́zbekstan Respýblıkasynyń Sý sha­rýashylyǵy mınıstri Shavkat Hamraev, Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, О́zbekstan Respýblıkasynyń Mádenıet mınıstri Ozodbek Nazarbekov, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim mı­nıstri Saıasat Nurbek, О́zbekstan Respýblıkasynyń Joǵary bilim, ǵylym jáne ınnovasııa mınıstri Kongratbaı Sharıpov baıandama jasady.

Keńes otyrysynyń qorytyn­dysy boıynsha birqatar sheshimge qol qoıyl­dy.

 

Mártebeli marapat

Sapar aıasynda Memleket basshy­sy О́zbekstan Prezıdenti Shavkat Mırzııoevti «Altyn Qyran» ordenimen marapattady.

Qasym-Jomart Toqaev О́zbekstan Prezıdentine elimizdiń eń joǵarǵy mem­lekettik nagradasy – «Altyn Qyran» ordenin tabys etti.

Memleket basshysy Qazaqstanda Shavkat Mırzııoevti О́zbek eliniń naǵyz kósh­basshysy, halyqaralyq deńgeıdegi saıasatker, eki halyq arasyndaǵy dos­tyq pen yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa ólsheýsiz úles qosqan kórnekti memleket qaıratkeri retinde tanıtynyn jáne qurmetteıtinin aıtty.

– Egemen el retinde damý jyldarynda eki memleket arasynda jan-jaqty serik­testik pen strategııalyq odaq­tastyq jolǵa qoıyldy. Berik shart­tyq-quqyqtyq baza qalyptasty. Sheka­rany tolyqtaı shegendep aldyq. О́zara senimdi saıası dıalogtiń arqasynda biz saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy qarqyn­dy túrde ilgeriletip kelemiz. Negizgi ha­lyq­aralyq qurylymdar aıasynda ty­ǵyz yqpaldastyq ornattyq. Bir sóz­ben aıtqanda, qazirgi qazaq-ózbek qatynas­tary úlgi etýge turarlyq ári naǵyz baýyr­lastyq deńgeıde, – dedi Prezıdent.

Shavkat Mırzııoev ózin Qazaqstannyń eń joǵarǵy memlekettik nagradasymen marapattaǵany úshin Qasym-Jomart Toqaev pen baýyrlas qazaq halqyna rıza­shy­lyǵyn bildirdi.

– Bul marapatty eki halyq arasynda ǵasyrlar boıy jalǵasqan shynaıy dostyq jáne tatý kórshilik qatynastardy arttyrýǵa qosqan birlesken kúsh-jige­rimizge berilgen laıyqty baǵa dep sanaımyn. Qazaqstan bizdiń eń jaqyn, senimdi ári ýaqyt synynan ótken seriktesimiz, – dedi Shavkat Mırzııoev.

 

Kólik-tranzıt múmkindikteri

Budan soń Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mırzııoev birqatar nysannyń ashylý saltanatyna qatysty.

Aqordada beınebaılanys reji­min­de Qazaqstan men О́zbekstan prezı­dent­teriniń qatysýymen Muhtar Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan zertteý ýnıversıtetiniń Shyrshyq qalasyndaǵy fılıalynyń, sondaı-aq «Tashkent ırrıgasııa jáne aýyl sharýashylyǵyn mehanıkalandyrý ınjenerleri ınstıtýty» Ulttyq zertteý ýnıversıtetiniń Almaty qalasyndaǵy fılıalynyń resmı ashylý saltanaty ótti.

Memleketter basshylaryna jańa fılıaldardyń qyzmeti týraly beınerolık kórsetildi.

Is-shara barysynda elimizdiń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nur­bek pen О́zbekstannyń Bilim mınıstri Kongratbaı Sharıpov eki eldiń ǵylym-bilim salasyndaǵy yntymaqtastyǵy jóninde baıandama jasady.

Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mırzııoev ýnıversıtetter fılıaldaryn ashýǵa ruqsat berdi.

Sodan keıin prezıdentter Qy­taı – Qazaqstan – О́zbekstan baǵy­tyn­daǵy konteınerlik poıyzdyń Sıan­nan Tashkentke kelýine oraı uıym­das­­tyrylǵan saltanatty is-sharaǵa qa­tysty.

Qazaqstannyń Kólik mınıstri Ma­rat Qarabaev pen О́zbekstannyń Kólik mınıstri Ilhom Makhamov eki eldiń kólik-tranzıt múmkindikterin keńeıtý baǵytynda júrgizilgen birlesken jumys­tar týraly baıandady.

Bıylǵy sáýir aıynda Hıýa qalasynda Qytaı – Qazaqstan – О́zbekstan baǵytynda júk tasymalyn uıymdastyrý jáne Trans-Aýǵan baǵytyn damytý boıynsha ýaǵda­lastyqtarǵa qol jetkizilgen bolatyn. So­nyń sheńberinde júkterdi jetkizý merzimi qysqardy. Konteınerli poıyz 4486 shaqyrym joldy 5 táýliktiń ishinde júrip ótti. Bul – rekordtyq kórsetkish. Júk poıyzy Sıan qalasyndaǵy porttan Qazaqstan aýmaǵy arqyly Tashkentke jóneltildi.

Elimizdiń Qytaıdaǵy termınalda­ry­nyń múmkindikterin paıdalaný jáne Qazaq­stan men О́zbekstannyń temirjol ákim­shilikteriniń shekara mańyndaǵy ınfra­qurylymdy nyǵaıtý boıynsha nátı­jeli yntymaqtastyǵy tasymaldaý mer­zi­min qysqartýǵa yqpal etti. Byltyr eki el arasyndaǵy júk tasymalynyń kó­le­mi 31 mıllıon tonnadan asyp, 2022 jyl­men salystyrǵanda 17,2 paıyzǵa ulǵaıdy.

 

Saýda-sattyqqa – tyń serpin

Ashylý saltanatynan keıin Qazaqstan men О́zbekstan prezıdentteri BAQ ókilderi úshin brıfıng ótkizdi.

Shaǵyn quramdaǵy kelissóz ben Mem­leketaralyq keńes otyrysynan keıin Qasym-Jomart Toqaev pen Shav­kat Mırzııoev buqaralyq aqparat qural­darynyń ókilderi úshin birlesken málim­deme jasady.

Prezıdent О́zbekstan basshysynyń memlekettik saparyn eki eldiń ynty­maqtastyǵyn nyǵaıtý jolyndaǵy mańyz­dy qadam retinde baǵalap, Qazaqstan men О́zbekstannyń ejelden irgesi bólinbegen aǵaıyn el ekenin atap ótti.

– Búgin biz ózara qoldaý jáne senim rýhynda nátıjeli kelissózder júr­gizdik. Qarym-qatynasymyzdy jandan­dyrýǵa múddeli ekenimizdi taǵy da atap óttik. Sondaı-aq Strategııalyq árip­testikti jáne odaqtastyqty damytý baǵdar­lamasyn qabyldadyq. Bul qujat aldaǵy on jylǵa arnalǵan. Basty maqsat – dostyǵymyzdy arttyryp, san túrli saladaǵy tıimdi baılanysty damytýǵa tyń serpin berý. Sapar aıasynda Joǵary memleketaralyq keńestiń alǵashqy oty­rysy ótti. Onda qabyldanǵan sheshim­derdiń strategııalyq mańyzy óte zor. Keńes barysynda qazaq-ózbek ynty­maqtastyǵynyń ózekti máseleleri jóninde pikir almastyq. О́zara seriktes­tikti nyǵaıta túsýdiń tıimdi joldaryn aıqyndadyq. Naqty kelisimderge qol jetkizdik, – dedi Prezıdent.

Memleket basshysy Qazaqstan men О́zbekstannyń Ortalyq Azııadaǵy saýda-sattyq boıynsha eń iri seriktester ekenine nazar aýdaryp, ózara taýar aınalymyn taıaý arada 5 mıllıard, keıin 10 mıllıard dollarǵa deıin jetkizýdi maqsat etip qoıǵanyn aıtty.

– Bul úshin alys-beristegi taýar túrin kóbeıtýimiz kerek. Sondaı-aq ekono­mıkalyq yqpaldastyqty tejeıtin ke­der­gilerdi joıý qajet. Jalpy, saýda-sattyq­tyń aýqymyn keńeıtýge eki eldiń de múmkindigi mol. Qazirdiń ózinde О́zbek­stanǵa shyǵaratyn eksportty 550 mıl­­lıon dollarǵa arttyra alamyz, ıaǵnı óńdelgen taýardyń taǵy 40 túri boıyn­­sha eksport jasaýǵa múmkindik bar. О́zbek eli de Qazaqstanǵa kóptegen ónim­in jiberip otyr. Budan bólek, aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy ynty­maqtastyq máselesin talqyladyq. Byl­tyr osy saladaǵy taýar aınalymy 1,7 mıl­lıard dollarǵa jetti. Bul – jalpy saýda-sattyqtyń shamamen úshten bir bóligi degen sóz. Elimiz áleýmettik mańyzy joǵary agroónerkásip ónimde­rin О́zbek­stannan ımporttaýǵa múddeli. Sonymen qatar О́zbek eline un, bıdaı jáne ózge de azyq-túlik ónimderin eksporttaýdy jalǵastyra beremiz, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdent ónerkásip salasyndaǵy jańa ári aýqymdy jobalardy qolǵa alý máselesine aıryqsha mán berilgenine toqtaldy.

– Qazir jalpy quny 3 mıllıard dollardan asatyn 70-ke jýyq joba bar. Mashı­na jasaý, metallýrgııa, avtokólik qurastyrý, turmystyq tehnıka óndirý, toqyma ónerkásibi, farmasevtıka jáne basqa da baǵyttaǵy jobalar tabysty iske asyrylyp jatyr. Munyń bári eki elge 14 myńnan astam jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi. Energetıka, kommýnıkasııa, ǵaryshtyq tehnologııalar, sıfr­landyrý sııaqty salalardyń áleýeti mol. Biz osy baǵyttaǵy seriktestikti ny­ǵaı­týǵa basa nazar aýdaryp otyrmyz. Keshe Astanada bıznes forým jáne Isker­lik keńestiń altynshy otyrysy ótti. Onda kásipkerlerimiz iri kommersııalyq keli­simsharttarǵa jáne ózge de qujat­tarǵa qol qoıdy. Úkimetterimiz birlesken kásiporyndardyń tabysty jumys isteýi­ne qolaıly jaǵdaı jasaýy kerek. Sondaı-aq aımaqaralyq baılanystyń áleýetin tıimdi paıdalaný asa mańyzdy. Qarym-qatynasty nyǵaıtýǵa aımaqtar arasynda jasalǵan kelisimder de edáýir yqpal etedi. Osy rette jyldyń sońy­na deıin kezekti Aımaqaralyq ynty­maqtastyq forýmyn ótkizý josparlanyp otyr, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysynyń aıtýyn­sha, ekijaqty kelissóz barysynda tal­qylanǵan taǵy bir mańyzdy taqyryptyń biri – kólik-logıstıka salasyndaǵy yntymaqtastyq.

– Transkaspıı baǵytyn jáne Soltús­tik – Ońtústik dálizin tıimdi paıdalaný jaıyn talqyladyq. Sondaı-aq Aýǵanstan arqyly ótetin temirjol qurylysy aıasynda birlesken jobalardy iske asyrý týraly pikir almastyq. Shekarada jańa ótkizý beketterin ashý máselesin pysyqtadyq. Jalpy, osy baǵyttaǵy yqpaldastyq ózara saýda-sattyqqa tyń serpin beredi dep oılaımyz, – dedi Prezıdent.

 

Birlesken jumys jalǵasady

Budan bólek, Qasym-Jomart Toqaev sý-energetıka salasyndaǵy jumysty úı­lestirý máselesine qatysty pikir bildirdi.

– Qazir eki eldiń jaýapty vedomstvolary arasynda tyǵyz qarym-qaty­nas ornaǵan. Memleketaralyq sý sharýa­shylyǵy qurylymdary arnaıy kestege sáıkes jumys istep tur. Biz bul baǵyttaǵy birlesken jumysty jalǵastyra beremiz, – dedi Memleket basshysy.

Sonymen qatar Prezıdent máde­nı-gýmanıtarlyq, ǵylym-bilim sala­laryndaǵy yntymaqtastyq taqyrybyna arnaıy toqtaldy.

– Jastardy jaqyndata túsetin mańyz­dy bastamalardy talqyladyq. Jyl saıyn eki el jastarynyń kongresin ótkizý dástúrge aınalǵan. Qazir Qazaq­standa О́zbekstannan kelgen alty myńǵa jýyq stýdent oqyp jatyr. Qazaq jastary da О́zbekstannyń joǵary oqý oryndarynda bilim alyp júr. Búgin О́zbekstannyń Shyrshyq qalasynda Muhtar Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaq­stan ýnıversıtetiniń fılıaly ashyldy. Almatyda Tashkent ırrıgasııa jáne aýyl sharýashylyǵyn mehanıkalandyrý ınjenerleri ınstıtýtynyń fılıaly óz jumysyn bastady. Jańa biz osy oqý oryndaryn saltanatty túrde ashtyq. Munyń bári baýyrlas eki halyqtyń ortaq ıgiligi úshin qolǵa alynyp jatyr, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

О́z kezeginde Shavkat Mırzııoev bir­lesken júıeli jáne praktıkalyq shara­lardyń nátıjesinde Qazaqstan men О́z­bek­stan ózara yntymaqtastyǵyn odaqtas­tyq deńgeıine shyǵarǵanyn atap ótti. Kelissózder qorytyndysy boıynsha saý­da, ónerkásiptik kooperasııa, energetıka, kólik, aýyl jáne sý sharýashylyǵy, mádenıet salalaryndaǵy baılanystardy odan ári keńeıtý jóninde naqty ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizildi.

– О́zara yqpaldastyǵymyzdyń mańyz­­dy baǵyttarynyń biri sanalatyn óńir­­aralyq baılanystardy jandandyrý jóninde kelistik. Qazirgi Aımaqaralyq yntymaqtastyq forýmyn elderimizdiń barlyq oblysyn tarta otyryp, О́ńir basshylarynyń keńesi retinde qaıta qurylymdaý týraly bastama kóterildi. Taıaý keleshekte ózara taýar aınalymyn ulǵaıtýdy kózdeıtin Keshendi baǵdar­lama qabyldanady. Eki eldiń áleýeti zor, – dedi Shavkat Mırzııoev.

BAQ ókilderine búgin Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mırzııoev Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń VI Konsýltatıvtik kezdesýine qatysatyny qulaǵdar etildi.

 

Qol qoıylǵan qujattar

Kelissózder qorytyndysy boıynsha Qasym-Jomart Toqaev pen Shavkat Mırzııoev Qazaqstan Respýb­lıkasy Prezıdenti men О́zbekstan Res­pýb­­lıkasy Prezıdentiniń Birlesken má­lim­­demesi, Qazaqstan Respýblıkasy men О́zbekstan Respýblıkasy Joǵary mem­le­­ketaralyq keńesiniń qazaq-ózbek eki­jaq­ty yntymaqtastyǵyn odan ári da­mytý jó­nindegi sheshimi jáne Qazaq­stan Res­pýb­­lıkasy men О́zbekstan Res­pýb­lıka­sy Joǵary memleketaralyq keńesiniń Syrt­­qy ister mınıstrleri keńesi týraly ere­jeni bekitý jónindegi sheshimine qol qoıyldy.

Sonymen qatar mynadaı qujattarǵa qol qoıyldy:

Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasy Úkimeti arasyndaǵy qazaq-ózbek memlekettik shekarasynyń rejimi týraly kelisim; Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasy Úkimeti arasyndaǵy 2006 jylǵy 4 qyrkúıektegi qazaq-ózbek memlekettik shekarasy arqyly ótkizý pýnktteri týraly kelisi­miniń hattamasyna ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly hattama; Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasy Úkimeti arasyndaǵy 2006 jylǵy 20 naýryzdaǵy halyqaralyq avtomobıl qatynasy týraly kelisimine ózgertýler men tolyq­tyrýlar engizý týraly hattama; Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasy Úkimeti arasyndaǵy mádenı-gýmanıtarlyq ynty­maqtastyq jónindegi 2024-2025 jyldarǵa arnalǵan is-sharalardyń jospary; Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men О́zbek­stan Respýblıkasy Aýyl sharýa­shy­lyǵy mınıstrligi arasyndaǵy aýyl sharýa­shylyǵy salasyndaǵy ynty­maqtastyq týraly kelisim; Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi men О́zbekstan Respýblıkasy Ekonomıka jáne qarjy mınıstrligi arasyndaǵy ózara túsinistik jáne yntymaqtastyq týraly hattama; Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Tabıǵı monopolııalardy retteý komıteti men О́zbekstan Respýblıkasy Básekelestikti damytý jáne tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý komıteti arasyndaǵy tabıǵı monopolııalardy retteý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly hattama; Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men О́zbekstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mı­nıstrligi arasyndaǵy densaýlyq saqtaý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim; Qazaqstan Respýblıkasy Báseke­lestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi men О́zbekstan Respýblıkasy Básekelestikti damytý jáne tutynýshylar quqyǵyn qor­ǵaý komıteti arasyndaǵy báseke­les­tikti qorǵaý saıasaty salasyndaǵy yn­tymaqtastyq týraly hattama; Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­denti janyndaǵy Qazaqstannyń strate­gııa­lyq zertteýler ınstıtýty men О́zbekstan Respýblıkasy Prezıdenti ja­nyndaǵy Strategııalyq jáne óńiraralyq zertteý­ler ınstıtýty arasyndaǵy Qazaq­stan-О́zbekstan sarapshylar keńesin qurý jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým; «Otandastar» qory men О́zbekstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrligi janyndaǵy Ultaralyq qatynastar jáne sheteldermen dostyq baılanystar jónindegi komıteti arasyndaǵy ózara túsinistik týraly kelisim; Astana qalasy ákimdigi men Tash­kent qalasynyń hokımııaty arasyndaǵy 2025-2026 jyldarǵa arnalǵan saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq jáne má­denı-gýmanıtarlyq salalardaǵy ynty­maqtastyqty keńeıtý jónindegi naqty is-sharalar jospary («Jol kartasy»).

 

Naýaı eskertkishi asqaqtady

Aqordadaǵy resmı kezdesýlerden keıin qos el basshysy Astanadaǵy Álisher Naýaı eskertkishin saltanatty túrde ashty.

Memleket basshysy elorda tórinde uly aqyn, kórnekti oıshyl Álisher Naýaıdyń eńseli eskertkishiniń boı kóterýi, eń aldymen, qazaq jurtynyń ózbek halqyna degen erekshe yqylasynyń belgisi ekenin aıtty.

– Biz – ejelden enshisi bólinbegen aǵaıyn elmiz. Jurtymyzdy biriktiretin ortaq qundylyqtar kóp. Tarıhymyz ben tilimiz – tamyrlas, dinimiz – ortaq. Eki el arasyndaǵy baýyrlastyq baılanystyń ózindik dástúri qalyptasqan. Bul rette Álisher Naýaıdyń alatyn orny erekshe. Muhtar Áýezov «Álisher Naýaı jalǵyz ózbek ádebıetiniń kóleminde qalǵan joq. Bertin kele Azııadaǵy, Shyǵystaǵy kóp eldiń ádebıetine áser etti» degen. Biz uly aqynnyń murasyn kúlli túrki jurtynyń rýhanı qazynasy dep sanaımyz, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy túrki ádebıetiniń kókjıegin keńeıtip, ony álemdik deńgeıge kótergen Álisher Naýaıdyń týyndylary men eńbekterin qazaq halqynyń kórnekti qaıratkerleri joǵary baǵalaǵanyn jetkizdi.

– Biz Shoqan Ýálıhanovtyń Álisher Naýaı shyǵarmashylyǵyn alǵash zertteý­shilerdiń biri bolǵanyn maqtan tutamyz. Al uly Abaı ony ózine ustaz sanaǵan. Álisher Naýaıdyń ózine tán qoltańbasy, oıynyń tereńdigi jáne kórkemdik sheber­ligi kúlli álem aqyndary men jazýshyla­ryna shabyt syılady. Bul úrdis áli de jalǵasyp keledi. Naýaı sońynda ádebı ǵana emes, baı fılosofııalyq mura qal­dyrdy. Onyń gýmanıstik ıdeıa­lary álemniń aqyl-oı qazynasynda erekshe oryn alady. Oıshyldyń dúnıe­­tany­my men tereń kózqarasyn aıshyq­taı­tyn traktattary osy ýaqytqa deıin ózek­tiligin joıǵan joq, – dedi Memleket basshysy.

Budan bólek, Qasym-Jomart Toqaev Álisher Naýaıdyń tarıhta talantty mem­­­le­ket qaıratkeri, ǵylym men óner­diń qol­daý­shysy retinde qalǵanyn atap ótti. Sonymen qatar ol óziniń zor abyroı-bede­lin bilim men mádenıetti nasıhat­taýǵa jum­sap, kóptegen medreseler men kitapha­nalardyń salynýy­na uıytqy bolǵanyn aıtty.

Memleket basshysy sózin qorytyn­dylaı kele, bul eskertkish túbi bir túrki jurtynyń ǵasyrlar boıy jalǵasyp kele jatqan baýyrlastyǵyn sıpattaıtynyn, osy sabaqtastyqty saqtap, nyǵaıta túsý barshamyzǵa ortaq mindet ekenin atap ótti.

О́z kezeginde Shavkat Mırzııoev Qa­sym-Jomart Toqaev pen Qazaqstan halqyna alǵys aıtyp, uly oıshyldyń shyǵarmashylyǵy ortaq qazyna dep baǵalady.

– О́zbek pen qazaq – týysqan halyq. Eki eldiń tarıhy, mádenıeti, salty men dástúri bir. Biz muny qaster tutamyz. Qa­zaq­tyń kórnekti aqyny, marqum Nesip­bek Aıtuly 2020 jyly Álisher Naýaı­dyń eń basty eńbegi «Hamsany» qazaq tiline aýdaryp, jaryqqa shyǵarǵa­nyn erekshe yqylaspen aıtqym keledi. Al bul shyǵarmanyń alǵysózin Qazaqstan Prezıdentiniń ózi jazǵany bizge zor qýanysh syılaıdy, – dedi ózbek eliniń basshysy.

Saltanatty is-sharaǵa qatysqan Qa­zaqstan men О́zbekstannyń resmı delegasııa mú­sheleri, sondaı-aq eki eldiń zııaly qaýym ókilderi de týystyqty tý ete bilgen halyq aǵartýshylarynyń rýhyna taǵzym etip, enshisi bólinbegen eki eldiń erteńi jarqyn bolýyn tiledi.