Búgin elordada ıadrolyq tehnologııalar men atom energetıkasyna arnalǵan KazAtomExpo halyqaralyq kórmesi ashyldy, dep jazady Egemen.kz.
Is-shara aıasynda qatysýshylarǵa Qazaqstannyń atom energetıkasy men ǵylym salasyndaǵy jetistikteri, osy saladaǵy múmkindikteri tanystyryldy. Kórme atom salasyna mamandar daıyndaıtyn eldegi jetekshi ýnıversıtetteriniń ǵylymı jáne kadrlyq áleýetin de kórsetti.
«QazAtomEkspo – jaı ǵana kórme emes, bul elimizdiń damýyndaǵy mańyzdy qadam. Biz Qazaqstannyń beıbit atomdardy odan ári damytý úshin paıdalana otyryp, atom energetıkasynda jetekshi orynǵa shyǵýǵa daıyn ekenin búkil álemge kórsetemiz. Bul is shara yntymaqtastyq pen bizdiń salaǵa ınvestısııa salýdyń jańa perspektıvalaryn ashady», dedi «Qazaqstan atom elektr stansııalary» JShS bas dırektory Tımýr Jantıkın.
Kórmede Qazaqstanda atom elektr stansııasyn salý boıynsha áleýetti sheteldik eksponentter retinde – «Qytaı ulttyq ıadrolyq korporasııasy» (CNNC), «Koreıanyń sý resýrstary jáne ıadrolyq energetıka korporasııasy» (KHNP), «Électricité de France» (EDF), sondaı-aq reseılik «Rosatom» memlekettik korporasııasy qatysty. Bul kompanııalar ózderiniń ıadrolyq tehnologııalaryn, jetistikterin, qazir atqaryp jatqan jobalary men josparlaryn jurtshylyqqa tanystyrdy. Sonymen qatar ıadrolyq salada jumys isteıtin «Samsung» jáne «Assystem» halyqaralyq kompanııalarynyń stendterin atap ótken jón.
«Biz kórmege qatysqanymyzǵa qýanyshtymyz. Bul qazaqstandyq seriktesterge sońǵy jetistikterimizben tanystyryp, bolashaq birlesken jobalardy talqylaýdyń biregeı múmkindigi. Qazaqstannyń atom energetıkasy salasynda orasan zor áleýeti bar jáne biz onyń damýyna úles qosýǵa daıynbyz», dedi Taıaý jáne Ortalyq Azııa, Taıaý Shyǵys óńirleri úshin jańa energetıkalyq qurylys salasyndaǵy halyqaralyq jobalar jónindegi vıse-prezıdenti Gııom Pýrave.
Kórme qatysýshylary ıadrolyq tehnologııa salasyndaǵy sońǵy ázirlemelerdi, sonyń ishinde jańa býyn reaktorlyq qondyrǵylardy, qaýipsizdik jáne baqylaý júıelerin, radıoaktıvti qaldyqtardy basqarý tehnologııalaryn usyndy. Atom salasy úshin joǵary bilikti mamandardy daıarlaý máselelerine erekshe nazar aýdaryldy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ıadrolyq ortalyǵy atom ónerkásibiniń eń iri jáne eń zamanaýı tájirıbelik bazasy bar elimizdiń flagmanyna aınaldy. Onyń quramyna biregeı zertteý ıadrolyq reaktorlary – IVG1.M jáne IGR, sondaı-aq álemde teńdesi joq qazaqstandyq termoıadrolyq materıaltaný tokamak KTM kiredi. Sondaı-aq reaktordan tys ártúrli eksperımentter júrgizýge arnalǵan qondyrǵylar men stendter, mamandandyrylǵan zerthanalar jáne ıadrolyq synaqtardy baqylaýdyń halyqaralyq júıesiniń bóligi bolyp tabylatyn geofızıkalyq baqylaý stansııalarynyń jelisi usynylǵan.
«Kórmeniń taqyryby men Ulttyq ıadrolyq ortalyqtyń quzyretin eskere otyryp, kórmede ıadrolyq energetıkalyq qaýipsizdik máselelerin sheshýge erekshe kóńil bólinedi. Kásiporynnyń negizgi quzyretteriniń biri – perspektıvti jáne qazirgi ýaqytta qoldanylyp júrgen atom energetıkalyq reaktorlarynyń qaýipsizdigin jaqsartý jáne halyqqa jáne qorshaǵan ortaǵa teris áser etý qaýpin azaıtý boıynsha jumys. Ortalyq Japonııanyń, Fransııanyń jáne Reseıdiń jetekshi uıymdarymen birlesip iri ǵylymı jobalardy júzege asyrýda», dedi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ıadrolyq ortalyǵynyń basshysy, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory Erlan Batyrbekov.
Kórmede jetekshi álemdik jáne qazaqstandyq sarapshylar men ǵalymdardyń qatysýymen plenarlyq otyrystar da boldy. Qatysýshylar Qazaqstannyń atom energetıkasyn damytý perspektıvalaryn, onyń ishinde jańa atom elektr stansııasyn salý jáne ekonomıkanyń ártúrli salalarynda atom energııasyn paıdalanýdy keńeıtý máselelerin talqylady. Sondaı-aq atom energetıkasynyń qaýipsizdigi men senimdiligi máseleleri jáne osy saladaǵy halyqaralyq yntymaqtastyq baǵyttary talqylandy.
«QazAtomEkspo – ǵalymdar men zertteýshiler úshin óz jetistikterimen bólisýge jáne birlesken jobalar úshin jańa seriktester tabýǵa tamasha múmkindik. Iаdrolyq fızıka ınstıtýty atom energııasyn beıbit maqsatta paıdalaný salasyndaǵy Qazaqstandaǵy jalǵyz ǵylymı-zertteý uıymy bolyp tabylady. Bul kórmeniń nátıjeleri álemdik atom ǵylymynyń damýyna zor úles qosatynyna senimdimiz», dedi Energetıka mınıstrligi Iаdrolyq fızıka ınstıtýtynyń basshysy Saıabek Sahıev.
KazAtomExpo jahandyq atom ónerkásibindegi jarqyn oqıǵaǵa aınaldy jáne Qazaqstannyń osy saladaǵy senimdi jáne perspektıvaly seriktes mártebesin rastady.