Nazarbayev University-diń (NU) Aqyldy júıeler men jasandy ıntellekt ınstıtýtynyń (ISSAI) zertteýshileri oqý ornynda ótken brıfıngte neırondyq jeli negizinde ázirlengen «ISSAI KAZ-LLM» qazaq tiliniń úlken tildik modelin tanystyrdy. Bul joba – otandyq jasandy ıntellektiniń álemdik arenadaǵy yqpaldastyǵyn arttyrýdaǵy mańyzdy kezeń sanalady. Qysqasha aıtqanda, qazaq tilindegi «ChatGPT»-diń negizi deýge keledi.
Osy úlgini qazaq tiline aýdarma men kontent jasaýdan bastap, kólemdi mátinderdi óńdeýge deıin qoldanýǵa bolady. «ISSAI KAZ-LLM» modeli qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderine arnalyp jasalǵan. Sondaı-aq túrik tilin qosymsha qoldaıdy. Bir jaǵynan, bul tildik alshaqtyqty joıyp, shekteýli resýrstarǵa ıe tilderdegi generatıvti jasandy ıntellektiniń damýyna múmkindik beredi. Buǵan biraz kúsh jumsaldy. «ISSAI» komandasy atalǵan modeldiń jaqsy jumys isteýin qamtamasyz etý úshin 150 mlrd-tan astam sózdi jınap, óńdep, sıntezdep, aýdarǵan. «ISSAI KAZ-LLM»-niń oqytý deńgeıi óte joǵary. Bylaısha aıtqanda, bul model jasandy ıntellekt salasyndaǵy álemdik kóshbasshylarmen básekege erkin túse alady.
Sonymen qatar «ISSAI KAZ-LLM» talantty adamdarǵa tájirıbe jınaýǵa múmkindik berip, elimizdegi jasandy ıntellektini damytý aıasyn keńeıtedi. Bul joba ozyq jasandy ıntellekt quralyn jasaýǵa ǵana emes, sondaı-aq osy salada otandyq mamandar sanyn kóbeıtýge de yqpal etedi. Ony ázirleýge otandyq zertteýshiler qatysty. Ásirese elimizdegi jetekshi ınstıtýttarmen yqpaldastyq lıngvısterdiń jáne mashınalyq aýdarmanyń ozyq ádisteriniń kómegimen qazaq tiline beıimdelgen salystyrmaly taldaý quraldary men derekter jıyntyǵyn jasaýǵa múmkindik berdi.
Nazarbayev University men NIS qarjylandyrǵan joba bıyl sáýir aıynda bastaldy. Barlyq derek qazaq tilindegi veb-saıttardaǵy jańalyqtar men maqalalardy, onlaın-kitaphanalardy qosa alǵanda, jalpyǵa qoljetimdi kózderden jınaldy. Sondaı-aq oǵan ártúrli uıym usynǵan málimetter de qoldanyldy.
«Bul model elimizdiń ınnovasııaǵa, derbestikke jáne tehnologııalyq ekojúıesiniń ósýine degen umtylysyn kórsetedi. Bizdiń komandamyz «Meta-nyń Llama» arhıtektýrasyna súıene otyryp, joǵary ónimdi júıeler men resýrstary shekteýli ortalarǵa ońtaılandyrylǵan 8 mıllıard jáne 70 mıllıard parametrli «ISSAI KAZ-LLM»-niń eki nusqasyn daıyndady. «CC-NC-BY» lısenzııasymen shyǵarylǵan modelder kommersııalyq emes maqsatta «Hugging Face» platformasynda qoljetimdi bolady. Sonymen birge jahandyq akademııalyq jáne zertteý yntymaqtastyǵyna yqpal etedi. Osylaısha, ázirleýshiler bizdiń modelimizdi kúrdeli serverlerge de, noýtbýkterge de júktep alyp, iske qosa alady», deıdi NU janyndaǵy «ISSAI» negizin qalaýshy jáne dırektory professor Hýseın Atakan Varol.
Endi Aqyldy júıeler men jasandy ıntellekt ınstıtýtynyń zertteýshileri jasandy ıntellekt júıelerin, onyń ishinde tildi taný modelderin damytýdy jáne osy úlgilerdi qosymsha túrki jáne aımaqtyq tilderdi qoldaý úshin keńeıtýdi qarastyrmaq. Bul aımaqtyq baılanystardy nyǵaıtyp, til ıntegrasııasyn jeńildetedi. Sonymen qatar elimizde jáne basqa jerlerde eleýli ekonomıkalyq jáne tehnologııalyq áserdi yntalandyrýǵa múmkindik beredi.
Aıta keteıik, atalǵan ınstıtýt ǵalymdary jasaǵan «KAZ-LLM» jobasy «NU» jáne «NIS» damý qorynyń, sondaı-aq «Astana Hub» jáne «QazCode» (Beeline) qoldaýynyń arqasynda iske asty. Jobany ázirleý memlekettiń qarajatynsyz júrgizildi.