Eldiń eldigi, halyqtyń aýyzbirshiligi men qaıyrymdylyǵy tabıǵı apat kezinde bir synǵa tústi. Birneshe óńirdi sharpyǵan byltyrǵy sý tasqynynda júzdegen myń adamnyń baspanasy, mal-múlki sýǵa ketse de, el-jurttyń tastúıin birliginiń arqasynda kúz bastalǵanǵa deıin shyǵynnyń orny qalpyna keldi. Tótenshe oqıǵanyń saldaryn joıýǵa aqtóbelikter de bir úıdiń balasyndaı jumyldy.
Aqtóbe oblysynda sý tasqyny zardaptaryn joıý jónindegi komıssııa 761 turǵyn úı, 10 áleýmettik nysan, 187 aýla, 99 saıajaı úıleri zaqymdanǵanyn jarııalady. Memlekettik organdar, kásipkerler, qoǵamdyq uıymdar men el taǵdyryna beıjaı qaramaıtyn azamattardyń arqasynda óńirde 500-den asa úı salynyp, daıyn baspanalar satyp alyndy. Materıaldyq zalal shyǵyndary tólenip, ólgen mal basy úshin ótemaqylar da tabystaldy.
Erikti jastar tasyǵan ózenderge óte jaqyn ornalasqan turǵyndardyń úı múlikterin, turmystyq tehnıkalaryn jınastyrýǵa qolǵabys etip, balalar men qarttardy shyǵarýǵa kómektesti. Evakýasııalyq pýnktterge azyq-túlik pen kıim-keshek, basqa da qajetti zattardy jetkizýmen aınalysty. Oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy janynan qurylǵan «Assambleıa jastary» tobynyń 70 múshesi qalanyń №26, №36, №40 mektepterinde ashylǵan evakýasııalyq pýnktterdegi turǵyndarǵa kómektesti. Munymen bir kezde Aqtóbedegi Dostyq úıinde ashylǵan gýmanıtarlyq kómek qabyldaıtyn ortalyqqa etnomádenı birlestikter músheleri kıim-keshek, azyq-túlik, turmystyq zattar jınap, evakýasııalyq núktelerge tasymaldady. Assambleıanyń analar, aqsaqaldar, medıasııa keńesteri, kásipkerlik qaýymdastyq músheleri jáne etnomádenı birlestik ókilderi tabıǵı apat ornynda qalǵan turǵyndar men táýlik boıy kezekshilikte júrgen tótenshe jaǵdaı qyzmetkerleri, qutqarýshylar men kommýnaldyq qyzmet mamandaryna birneshe kún kezek-kezek túski as apardy. Máselen, armıan qaýymdastyǵy men cheshenderdiń «Vaınah» etnomádenı birlestigi músheleri daıyndaǵan túski asty volonterler jetkizip berip otyrdy. QHA jáne oblystyq isker áıelder qaýymdastyǵynyń múshesi, «Global-Spesodejda» JShS dırektory Nadejda Shabaeva qutqarýshylarǵa sý ótkizbeıtin 1 057 dana arnaıy kıim jetkizip, 100 adamdy ystyq aspen qamtamasyz etip, evakýasııalyq ortalyqtaǵy turǵyndarǵa tósektik oryn, kıim-keshek, azyq-túlik jetkizdi.
Sý tasqyny zardaptaryn joıýǵa oblystyq assambleıa quramyndaǵy barlyq etnomádenı ortalyq atsalyssa da, olar jurt aldynda ózderin jarnamalaýdy unatpaı, ortaq is, eldik is dep baǵalady. 2 myńǵa jýyq otbasynyń áp-sátte dúnıe-múlki, malynan aıyrylyp qalýy ońaı bolmady. Mundaı kezde jyly sóz, qol kómegi jabyrqaýly janǵa demeý bolady. Tasqyn bastalǵan alǵashqy kúnnen bastap, sýdyń beti qaıtqanǵa deıin belsenip júrgen aqtóbelikter qatarynda kásipker-mesenat Sergeı Vıshnıak, «Aqtóbe oblysy kárister qaýymdastyǵy» qoǵamdyq birlestiginiń jetekshisi Iýrıı Shek boldy. Olar úılerin sý basqan turǵyndarǵa turmystyq tehnıkalar men sharýashylyq buıymdaryn tabystady. Osyndaı kómekten armıan etnomádenı birlestigi jetekshisi Arýtıýn Mıkaelıan, «Vaınah» cheshen etnomádenı birlestiginiń jetekshisi Nasrýdın Salamov ta qalys qalmady. Ázerbaıjan etnomádenı ortalyǵynyń basshysy Rahıd Azızov týǵan jeri Qobda eldi mekeninde bógetterdi nyǵaıtý men qum tasý jumystaryna «Shacman» aýyr júk kóligin jiberdi. Memlekettik kúzet qyzmetiniń qyzmetkeri E.Salýev, qala turǵyndary S.Vıdıashev pen Iý.Lovlynenko qarjylaı kómektesti.
Nazar aýdaratyn jaıt, Aqtóbe oblysy – qaı kezde de etnosaralyq kıkiljińderden ada, túrli ulttar men dıasporalar tatý ómir súrip kele jatqan ólke. Munyń sebebi – tereńde. О́ndiristik kásiporyndary, zaýyttar men bilikti ınjener mamandary kóp óńirde san ulttyń ókilderi birge tamyr jaıdy. Olardyń ata-babasynyń munda kóship kelý tarıhy stolypındik reformalardan bastalyp, stalındik qýǵyn-súrgin kezindegi jazyqsyz jer aýdarý men Ekinshi dúnıejúzilik soǵys bastalǵanda qazaq jerine kóshirilgen óndiris oryndaryna jumysqa kelgen ınjener, jumysshy, dáriger, aýyl sharýashylyǵy mamandarynyń joldarymen jalǵasqan. 1991 jyldardan bastap olardyń kópshiligi tarıhı otandaryna kóship ketti, keıbiri jersine almaı qaıtyp oraldy.
Birneshe jyl buryn Aqtóbedegi QHA janynan aqsaqaldar, analar keńesi quryldy. Búginde olar tájirıbeli etnomedıasııa mamandaryna aınaldy. Keńes múshelerine ómirlik qıyn jaǵdaıda qalǵan áıelder, ata-anasymen kelispeı júrgen jasóspirimder kóp keledi. Bastapqyda etnosaralyq birlik pen kelisimdi nasıhattaý úshin ashylǵan keńesterdiń qazirgi kezde baǵdary ózgerip barady. О́ıtkeni Aqtóbede olardyń aldyna kóbine etnosaralyq kıkiljińmen emes, áleýmettik máselelerin sheshýge aqyl-keńes surap keledi eken. Keńes músheleri qataryndaǵy kópbalaly analar men úlgili shańyraqty basqaryp otyrǵan ákeler ata-ana men bala arasyndaǵy qarym-qatynas, jas otbasylardyń jarasymdylyǵyn saqtaýǵa baılanysty jaqsy keńester beredi.
Aqtóbe oblysy