2025 jyldyń «Jumysshy mamandyqtary jyly» dep jarııalanýy el arasynda eńbegi elenbeı júrgen azamattardyń eńsesin bir kóterip tastady. Ekonomıkalyq ozyq kórsetkishter men damyp kele jatqan áleýmettik hal-ahýaldyń arǵy jaǵynda bilekti hám bilimdi azamattardyń turǵany belgili. Bilim demekshi, osy oraıda jumysshy mamandardy daıarlaýmen aınalysatyn bilim ordalarynyń da múmkindigi men áleýeti aldyńǵy qatarǵa shyqqany jón sekildi.
Árıne, biz qozǵaıtyn áńgime – tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý jaıynda. Bilimniń qaı-qaısy da bólip-jaryp qaraýǵa kelmeıtin ortaq ıgilik. Dese de, kásiptik bilim – aıryqsha den qoıyp, erekshe nazarǵa alý qajet sala ekeni jyl ótken saıyn aıqyndalyp keledi. Qazir oqýshylar kolledjge túsip, sol ıgergen mamandyǵymen eńbek naryǵyna qadam basýǵa qushtar. Tıisinshe, kolledjderde jumysshy mamandaryn daıarlaýǵa qatysty barlyq múmkindik qarastyrylǵan. Qajetti zamanaýı jabdyqtar ornatylyp, onyń tilin biliktiligi joǵary mamandar uǵyndyrady. О́ndiris pen qurylystyń, kólik pen aýyl sharýashylyǵynyń, energetıka men qyzmet kórsetý salasynyń qyr-syryn jedel meńgergen jastar naryqqa aıaq basyp jatyr.
Máselen, qazirgi ýaqytta dánekerleýshi, tokar, slesar, mehanık, ónerkásiptik jabdyqtardy jóndeý sheberlerine suranys joǵary. Qurylysshy, elektrık, santehnık, betonshy, árleýshi de á degennen jumys taýyp kete alady. Qazir jumys berýshiler agronom, veterınar, tehnık-mehanızator, elektr monteri, avtoslesar, temirjolshy, energetık mamandarǵa táýir jalaqy usynyp, tezirek jumysqa ornalastyrýǵa asyǵady. IT-salasy men jelilik ınjenerııa mamandarynyń da aıy ońynan týyp tur. Qysqasy, eńbek naryǵyna aýadaı qajet mamandardyń basym bóligi kolledjderde daıarlanady deýge tolyq negiz bar. Bul mamandyq ıelerin attaı qalap aldyrýdyń da pálendeı syry joq, bar bolǵany bul mamandar ekonomıkanyń turaqty damýyna yqpal etedi.
Jumysshy mamandyqtary boıynsha sapaly bilim berýdiń mańyzdy faktory – dýaldy oqytý júıesi. Atalǵan júıe boıynsha stýdentter teorııalyq bilimdi oqý ornynda alyp, tájirıbeni kásiporyndarda ótedi. Osyndaı tásil olardyń kásibı daǵdysyn shyńdap, jumysqa ornalasý múmkindigin eseleı túsedi.
Qazir qoǵamda jumysshy mamandyqtaryna degen kózqaras túbegeıli ózgerip keledi. Buryn joǵary bilimdi mamandar ǵana bedeldi dep eseptelse, búginde bilikti jumysshynyń el ekonomıkasynyń tiregine aınalyp kele jatqanyna dálel kóp. Kóptegen kásiporyn bilikti jumysshylarǵa joǵary jalaqy usynyp, olardyń kásibı ósýine jaǵdaı jasaýǵa kiristi. Osy turǵydan alǵanda, 2025 jyldyń «Jumysshy mamandyqtary jyly» bolyp jarııalanýy – el bolashaǵy úshin mańyzdy qadam. Igilikti bastama tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý salasyn odan ári damyta túsýge, jastardy qajetti mamandyqtarǵa baýlýǵa, elimizdiń óndiristik áleýetin arttyrýǵa yqpal jasaıdy dep senemiz.
Zýhra Dıýanova,
Jalaǵash ındýstrıaldy-agrarlyq kolledjiniń jalpy pán oqytýshysy
Qyzylorda oblysy