Shetelde júrgen ár qazaq týǵan halqynyń elshisi bolýy kerek. Olar kúndelikti is-áreketinde, sóz-sóıleminde, otbasy saltynda qazaqtyń mádenıetin, dástúrin basqalarǵa tanystyra alatyn bolsa quba-qup. Osy tusta oıyma japondar qalaı óz mádenıetin ózgelerge tanyta aldy degen zańdy saýal keldi. О́z oıymdy bylaı tarqattym. Japondar mádenıetin álemge tanytýda birneshe negizgi faktorǵa súıendi. Olar dástúr men zamanaýı tehnologııany úılestire otyryp, ulttyq ereksheligin jahandyq deńgeıde nasıhattady.
Japondar ǵasyrlar boıy ózderiniń dástúrlerin tolyq saqtap, ony kúndelikti ómirinde qoldanýdy jalǵastyryp keledi. Kıim úlgisi (kımono), shaı ishý rásimi, ıkebana (gúl kompozısııasy), samýraı rýhy, kendo (semserlesý óneri) sııaqty mádenı elementter bul sózimizge dálel. Anıme, manga jáne zamanaýı pop-mádenıet. Japonııa anıme men manga arqyly jahandyq mádenı keńistikte erekshe oryn aldy. «Naruto», «One Piece», «Dragon Ball», «Attack on Titan» sııaqty anımeler jastar arasynda tanymal bolyp, ózgelerdiń japon mádenıetine degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrdy. Sondaı-aq beıneoıyndar ındýstrııasy («Nintendo», «Sony PlayStation») arqyly da japon mádenıeti jer betine keńinen tarady.
Al tehnologııa jáne ınnovasııa salasynda olardyń eńbegi qarqyndy. Japondyq tehnologııalar, mysaly, robottehnıka, kólik jasaý (Toyota, Honda), elektronıka (Sony, Panasonic) arqyly búkil álemde joǵary baǵalanady. Japondyq sapa men dáldikke degen kózqaras olardyń mádenıetin moıyndatýǵa kómektesti. Buǵan gastronomııany (japon taǵamdary) qosyńyz.
Sýshı, ramen, tempýra, ıakısoba sııaqty japon taǵamdary álemniń túkpir-túkpirinde tanymal bolyp, gastronomııalyq mádenıettiń bir bóligine aınaldy. Japon ashanasy salamatty ómir saltyn nasıhattaıtyndyqtan, ony kóptegen el jaqsy qabyldady.
Japon fılosofııasy jáne ómir salty da qazir álemde japon mádenıetin tanytýda mańyzdy ról atqarady. Japondardyń qarapaıymdylyq pen minsizdikke degen umtylysy (dzen fılosofııasy, vabı-sabı estetıkasy) álemdi qyzyqtyrady. «Ikıgaı» (ómir mánin tabý), «kaıdzen» (úzdiksiz damý) sııaqty uǵymdar menedjment pen jeke damý salasynda keńinen qoldanylady.
Týrızm jáne mádenı dıplomatııasyn aıtyńyz. Japonııa ózin mádenı týrızm arqyly da álemge tanyta aldy. Kıoto, Tokıo, Osaka sııaqty qalalardaǵy tarıhı ǵıbadathanalar, samýraı dáýiriniń muralary, sakýra festıvali sııaqty mádenı oqıǵalar kóptegen týrıst tartady. Sondaı-aq japondyqtar basqa elderde mádenı ortalyqtar ashý arqyly óz dástúrlerin nasıhattaýdan jalyqqan emes.
Osy arada japondyq jumsaq kúsh (Soft Power) strategııasy týraly sóz qozǵamaý birtúrli oǵash sanalady. Japonııa óz mádenıetin tanymal etý úshin jumsaq kúsh strategııasyn qoldandy. Iаǵnı tikeleı saıasat arqyly emes, mádenıet, bilim, medıa jáne bıznes arqyly álemniń túkpir-túkpirinde japon mádenıetine degen qyzyǵýshylyq týdyrady. Sonymen Japonııa dástúr men zamanaýılyqty úılestire otyryp, óz mádenıetin álemge tanytýda úlken jetistikke jetti. Olar ulttyq erekshelikterin saqtaı otyryp, jahandaný úderisine beıimdele bildi. Osylaısha, japon mádenıeti tek Azııada ǵana emes, búkil álemde tanymal qundylyqqa aınaldy.
«Budan ne túıemiz?» degen suraqty kez kelgen qazaq balasy ózine qoısa, jaýabyn da izdese durys bolar edi. Kezinde Alash zııalylarynyń kóbi japondyqtardyń qajyr-qaıratyna súısinip, sondaı memleket qurýdy armandady. Sonyń azabyn da tartty olar. Kóbine «japon tyńshysy» degen jala jabyldy. Al qazir sol zııalylarymyzdyń ustanymyna oı júgirtip, mádenıetin ózgelerge nasıhattaýda aldyna jan salmaıtyn japondardan úırensek, jaman bolmasymyz anyq. Biraq ol úshin til tazalyǵy men sana serpilisi kerek ekeni anyq. Tazartatyn dúnıe kóbeıip-aq tur.