Talanttardy toptastyrǵan «Myń bala»

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Assambleıanyń byltyrǵy «Birlik. Jasampazdyq. О́rleý» atty sessııasynda «Qazaq tili ýaqyt óte kele etnosaralyq qarym-qatynas tiline aınalady» degen edi. Baıqap baǵdarlasaq, qoǵam birtindep osyǵan kele jatyr. Muny qazirgi keń taralǵan úrdiske, osy baǵytta jasalyp jatqan saıası qadamdarǵa qarap ańǵarýǵa bolady. Árıne, bul rette QHA-nyń róli aıryqsha. Uıym memlekettik tildi ilgeriletip qana qoımaı, el azamattaryn ortaq qundylyq aıasynda uıystyrýda, qoǵamdyq kelisim men birlikti nyǵaıtýda aýqymdy jumys atqaryp otyr.

Onyń biri ári biregeıi – qazaq tilinde jatyq jazyp, erkin kósiletin jastardyń basyn qosqan «Myń bala» jobasy. 2015 jyly iske qosylǵan bastama memlekettik tildi meńgerýdi mindetteýden góri, óziń úlgi bolsań, aınalań da boı tikteıdi degen ustanymdy alǵa tartady. Bul oıdy kúni búginge deıin 3 mln-ǵa jýyq ózge etnos ókili qoldap, jobaǵa qatysty.

Sol ulttyq ónerdi ulyqtap júr­gen jastardyń arasynda aqtóbelik Aleksandra Pogorelova da bar. «Myń bala» jobasynyń 13 jastaǵy jeńimpazy jetigen aspabynda kásibı deńgeıde oınap, qazaq ánderi arqyly halqymyzdyń rýhanı murasyn dáriptep júr.

– Joba poezııa, beınerolıkter jarysy, til úıretýdegi avtorlyq baǵdar­lamalar, sheshendik oqýlar syndy túrli baǵyt-baǵdardy qamtıtyn baıqaýlardan turady. Men jetigende oınap, óner kórsettim. О́zge qatysýshylar da – óz óńirinde bas júlde ıelengen kil myq­tylar. Qatarymyzda óleń jazatyn qabi­leti bar, sýyrypsalma jas aqyndar, sondaı-aq qazaq shaıyrlarynyń óleń­derine án jazatyn sazger daryndy jastar boldy. Birazymen jaqyn dos bolyp aralasyp kettik. Bastysy, joba qazaq halqynyń salt-dástúrin tereńinen meńgerýge, poezııasyna degen qyzyǵýshylyǵymdy arttyrdy, – deıdi A.Pogorelova.

2015–2024 jyldar aralyǵynda atalǵan joba aıasynda elimizde 125 myń­nan asa is-shara uıymdastyrylǵan. «Myń bala» jobasynyń óńirlerde ótetin bıyl­ǵy is-sharalary qazaqtyń uly aqyny Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyǵyna, halqymyzdyń birtýar perzenti, kúıshi Nur­ǵısa Tilendıevtiń 100 jyldyǵyna arnalady.

– Byltyr óńirlerde muǵalimder ara­synda qazaq tilin jedel oqytýǵa baǵyt­talǵan ınnovasııalyq «Tilim – tiregim» atty ádisteme konkýrsy, sheshen­dik ónerdi damytýǵa yqpal etetin, mem­lekettik tilde sóıleý daǵdylaryn jetil­diretin «О́ner aldy – qyzyl til» ataýymen trenıng, kýrstar, balabaqsha, mektep pen jazǵy lagerde ulttyq, sporttyq oıyn­dar, konkýrs­tar men vıktorınalardy qamtıtyn «Júzden júırik, myńnan tulpar» oıyn alańy, «О́nerli órge júzer» mýzykalyq baıqaýy uıymdastyryl­dy. Qazaqstan halqy tilderi kúnine arnal­ǵan jalpy respýblıkalyq ashyq dık­tant ótti. Sondaı-aq áleýmettik jeliler­de #Myńbala2024 heshtegimen aqyn Sáken Seıfýllınniń 130 jyldyǵyna oraı shyǵarmalaryn oqýdan chellendj jarııalandy. Osylaısha, joba jastardyń ulttyq rýhty sezinýine, eń bastysy, birlik pen tatýlyqty tereń túsinýine jol ashty, – deıdi Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi EQDK «Qoǵamdyq kelisim» RMM qyzmetkeri Úmbigúlsim Ahmetjanova.

Byltyr jobanyń «О́nerli órge júzer» mýzykalyq baıqaýynyń jeńim­pazdary dástúr boıynsha Astanaǵa arnaıy shaqyrylyp, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń, Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń dıplomdarymen, baǵaly syılyqtarmen marapattaldy. Sol konsertte «Myń bala» jobasynyń jeńimpazy Zarına Ergashbekova óz óleńderimen jurtty tánti etti.

– Ultym – ózbek. Túrkistan oblysynyń Saıram aýdanynda dúnıege kelip, qazir Pavlodar oblysynda turyp jatyrmyn. Ata-anamnyń sheshimimen qazaq synybyna bardym. Sonyń arqasynda búginde qazaq tilinde erkin sóıleımin, oılaımyn, tipti ishki jandúnıemdi qara óleńmen jetkizemin. Jobaǵa poezııa baǵyty bo­ıynsha qatysyp, 4-5 avtorlyq týyndymdy usyndym. Osy joba maǵan erekshe shabyt syılady. Birlik pen tatýlyqtyń qadirin tereń sezindim, – deıdi jas aqyn.

Demek «Myń bala» – jaı ǵana joba emes, bul júrekterdi jaqyndastyryp, túrli etnos ókilderin bir tý astyna biriktirgen alań. Al til – tek qarym-qatynas quraly emes, tutas bir halyqtyń jan-dúnıesin jetkizetin rýhanı baılyq.