Búgingi jahandyq ekonomıka keshe ǵana tanyǵan beınemizden alys. Álem burynǵydaı birtutas naryq emes. Qazir dúnıejúziniń qarjylyq jáne óndiristik qurylymyn bes basty úrdis terbetip tur: deglobalızasııa, dekarbonızasııa, dúdámál qaryz, demografııa jáne dıdjıtalızasııa. Sarapshylar bul qubylystardy «bes D-nyń daýyly» dep beıneleıdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Deglobalızasııa bul elderdiń óz óndirisin ishki naryqqa baǵyttap, ımportqa táýeldilikten aryltýǵa umtylysy. Buryn bir-birimen tyǵyz baılanysqan memleketter endi oqshaýlanyp, ekonomıkalyq shekaralaryn bekitip jatyr. Munyń saldary ınflıasııanyń kúsheıýi men halyqaralyq naryqtyń turaqsyzdyǵy.
Dekarbonızasııa klımattyń ózgerýi endi jaı qaýip emes, naqty daǵdarysqa aınaldy. Daýyl, órt, tasqyn sııaqty tabıǵı apattar jıilep, memleketterdiń bıýdjetine zor salmaq túsirip otyr. Bul da ınflıasııany údete túsedi.
Demografııa dúnıejúzi elderinde halyqtyń qartaıýy men týý kórsetkishiniń azaıýy baıqalyp jatyr. Bul zeınetaqy men densaýlyq saqtaý shyǵynyn arttyryp, jumys kúshiniń jetispeýine alyp keledi. Nátıjesinde salyq bazasy tarylyp, áleýmettik júıelerge qysym artady.
Dúdámál qaryz pandemııa kezeńinde alynǵan trıllıondaǵan qaryz qazir kóptegen elderdiń moınyndaǵy aýyr júkke aınaldy. Keıbir memleketterde bul borysh kólemi qorǵanys shyǵynynan da asyp tústi.
Dıdjıtalızasııa osy bes úrdistiń ishindegi jalǵyz úmit oty. Generatıvti jasandy ıntellekt, avtomattandyrý jáne sıfrlyq sheshimder óndiristiń tıimdiligin arttyryp, ekologııany jaqsartýǵa, energııany únemdeýge jol asha alady.