Ulybrıtanııa reseılik «Tatneft», «Rýssneft», «Rýsneftegaz» jáne «NNK-Oıl» kompanııalaryna qarsy sanksııalar engizdi. RIA Novostı tizimge barlyǵy 19 uıym jáne bes jeke tulǵa qosylǵanyn jazdy.
Eýroodaq (EO) búgin Reseı boıynsha sanksııalyq tizimdi keńeıtti. Shekteýge reseılik «kóleńkeli flottyń» taǵy 41 kemesi qosyldy.
Qazan aıynda EO sanksııalardyń 19 paketin qabyldady. Oǵan reseılik bankter, krıptovalıýtalyq bırjalar, Úndistan men Qytaıdaǵy uıymdar kirdi. «Rosneft» jáne «Gazprom munaımen» mámilelerge tyıym salý qatańdatyldy.
Ulybrıtanııa bıligi kompanııalardyń London Reseı úkimeti úshin strategııalyq mańyzdy dep sanaıtyn energetıkalyq sektorda bıznes júrgizgeni úshin shekteýlerge ushyraǵanyn túsindirdi.
Jarııalanǵan lısenzııaǵa sáıkes, brıtandyq kompanııalar kórsetilgen qurylymdarmen jáne olardyń enshiles uıymdarymen barlyq operasııalardy 2026 jylǵy 31 qańtarǵa deıin toqtatýǵa mindetti. Bul kompanııalardyń Ulybrıtanııadaǵy aktıvterine óz áserin tıgizedi.
Qazaqstan úshin táýekelderdi baǵalaý
Ulybrıtanııa sanksııalyq tizimdi jańartyp, oǵan reseılik birqatar munaı-gaz kompanııasy endi. «Tatneft», «Rýssneft», «NNK-Oıl» jáne «Rýsneftegaz» shekteýlerge tap boldy. Sonymen qatar tizimge Redwood Global Supply jáne Tejarinaft treıdıngtik kompanııalary kirdi.
Sarapshy Nurlan Jumaǵulov jańa sanksııalardy Qazaqstandaǵy jekelegen jobalar úshin yqtımal saldarmen baılanystyrdy. Onyń baǵalaýynsha, shekteýler «Tatneftıden» shıkizat alatyn «Kondensat» MО́Z-ne, sondaı-aq Atyraý oblysyndaǵy Karaton-Podsoleva jobasyna keri áserin tıgizedi, onda 5,5 km tereńdikte barlaý burǵylaýy aıaqtalady.
«Sonymen qatar sanksııalar býtadıen boıynsha joba úshin ekonomıkalyq turǵydan tıimdi bolýy múmkin. Teńiz ken ornynyń PBR-PÝÝD jobasyn maquldaý sharttary boıynsha jylyna 380 myń tonna býtan jetkizýdiń jeńildikti formýlasy qoldanylady (Dated Brent × 4 - $90)», dedi sarapshy óziniń telegram-arnasynda.
Baǵalaý kezinde bul tonnasyna shamamen 150 dollar, eksporttyq baǵasy 400 dollardan joǵary bolady. Jumaǵulov osynyń saldarynan «Teńizshevroıl» jyl saıyn 100 mln dollardan astam, al bıýdjet 40 mln dollardan astam salyq alatynyn atap ótti.
Sarapshy sondaı-aq býtadıen boıynsha joba tolyǵymen «Tatneft» basqarýynda ekenin, al «QazMunaıGaz» odan 25% úlespen shyqqanyn atap ótti. Qarabatandaǵy elektr stansııasy men sý daıyndaý zaýytyn keńeıtý sııaqty ınfraqurylymdyq shyǵystardy qazaqstandyq tarap kóteredi. Zaýyttyń ózi AEA-da ornalasqan, bul da salyq túsimderin azaıtady.
«Qazaqstannyń munaıy men gazy» Telegram-arnasynyń avtory Oleg Chervınskıı sanksııalar «Tatneft» pen «QazMunaıGaz» arasyndaǵy tyǵyz yntymaqtastyqtyń saldarynan Qazaqstanǵa janama áser etýi múmkin dep atap kórsetedi. Qazaqstanda «Tatneft» qyzmetine tikeleı tyıym salynbaǵanymen, formaldy sanksııalyq rejım qazaqstandyq jobalarǵa qoldanylmaıdy.
«Bul sheshim Qazaqstanǵa áser etedi, sebebi «Tatneft» «QazMunaıGazdyń» strategııalyq seriktesi, onymen birge Atyraý oblysynda «Karaton Podsolevanyń» barlaý jobasyn júzege asyrady. Bir jyl buryn Teńiz ben jumys istep turǵan «Embimunaıgaz» ken oryndaryna jaqyn ornalasqan ýchaskede tereńdigi 5,5 km birinshi uńǵymany burǵylaý bastaldy. 2025 jyldyń shildesinde Atyraý oblysynda býtadıen men onyń týyndylaryn óndiretin zaýyt salý týraly túpkilikti ınvestısııalyq sheshim qabyldandy, quny $1 mlrd-tan astam jobany reseılik kompanııa «Samuryq-Qazyna» memlekettik qorymen birlesip iske asyrýda jáne eldi ındýstrııalandyrý strategııasyndaǵy negizgi jobalardyń biri óz mártebesin aldy. Zaýytty iske qosý 2027 jylǵa josparlanǵan bolatyn. Endi oǵan ne bolady?», deıdi Chervınskıı.
Oljas Baıdildınovtyń pikirinshe, «Tatneftke», «Lýkoıl» men «Rossneftke» qarsy sanksııalar munaı men gazdy óndirý men óńdeýdegi bolashaq ınvestısııalyq jobalarmen jumysty aıtarlyqtaı qıyndatýy múmkin.
«Lýkoılǵa qarsy sanksııalar engizilgende, kelesi kúni bankter onyń tólemderin júrgizýden bas tartty. Kompanııanyń qarapaıym jumys isteý máseleleri týyndaıdy. Budan basqa, jabdyqtar men tehnologııalardyń ımportyna, sondaı-aq qarjylandyrýǵa qol jetkizýge shekteýler týyndaıdy. Nátıjesinde Qazaqstanda júzege asyrylyp jatqan jobalar ne úziliske qoıylady, ne ýaqytsha toqtatylady. Barlaý jobasy da, býtadıen boıynsha joba da bastapqy satyda. Bul rette «QazMunaıGazda» da, tutastaı alǵanda Qazaqstanda da olardy derbes damytý úshin jetkilikti qarajat kólemi men quzyreti joq. Sanksııalar qazirdiń ózinde jaǵdaıǵa aıtarlyqtaı áser etip otyr jáne tolyq alynbaǵan ınvestısııalarǵa ákeledi, bul munaı óńdeý men óndirýdiń damýyn tejeıdi», dedi Oljas Baıdildınov.
Baıdıldınov sondaı-aq «Tatneft» Allur tobymen birge iske asyrylyp jatqan jobadan da shyǵa alady dep boljap otyr. Alaıda bastapqyda onyń logıkasy býtadıen boıynsha iske asyrylyp jatqan joba zaýytty shıkizatpen qamtamasyz etip, óndiristik tizbekti tuıyqtaýǵa tıis bolatyn.
«Qazaqstan úshin bolyp jatqan jaǵdaı - sózsiz teris faktor. Bul kompanııalardyń barlyǵy Qazaqstanda standartty quqyqtyq jáne salyq rejıminde jumys isteıdi. Bul amerıkalyq nemese eýropalyq kompanııalarmen ónimdi bólý týraly kelisim emes. Jaqyn arada osy jobalardy jalǵastyrýǵa daıyn kompanııalardy tabý óte qıyn bolady. Amerıkalyq jáne eýropalyq kompanııalar qazirgi jaǵdaıda ınvestısııalarmen kirýge daıyn bola qoımaıdy. Nátıjesinde qajetti tehnologııalary men kapıtaly bar qytaılyq kompanııalar nemese Taıaý Shyǵys elderiniń ınvestorlary qalyp otyr. Qalaı bolǵanda da Qazaqstan kóptegen jobalar boıynsha jańa ınvestorlar men almastyrýshylardy izdeýge májbúr», dep esepteıdi spıker.
Sarapshy Kaspıı óńirindegi belgisizdiktiń ósýin qosymsha táýekel faktory dep atady. Ol Kaspııdegi «Lýkoıl» munaı nysandaryna ushqyshsyz soqqy berilgenin eske salyp, mundaı oqıǵalar ınvestısııalyq ahýalǵa teris áser etip, áleýetti ınvestorlardyń saqtyǵyn arttyratynyn atap ótti.
Onyń málimetinshe, qazirgi ýaqytta «Tatneft» Qazaqstandaǵy birneshe jobaǵa qatysyp jatyr. Onyń ishinde «Samuryq-Qazyna» UÁQ-men (SK Ondeu) birlesip ınvestısııa kólemi 1 mlrd dollardan asatyn býtadıen óndiretin zaýyt qurylysy, QMG-men birlesken «Karaton Podsoleva» barlaý blogy, sondaı-aq Qaraǵandy oblysyndaǵy Allur toby bar zaýyt. Buǵan deıin Atyraý MО́Z-in senimgerlik basqarý nusqasy da qaraǵan bolatyn.