Qazaqstan men Amerıka Qurama Shtattary azamattyq atom energetıkasy salasyndaǵy strategııalyq yntymaqtastyqty jańa deńgeıge kóterip otyr. AQSh Memlekettik departamentiniń shaǵyn modýldik reaktor (SMR) tehnologııasyn jaýapty paıdalaný ınfraqurylymyn damytýǵa arnalǵan FIRST baǵdarlamasy aıasynda elimizde birqatar mańyzdy bastama júzege asyrylady, dep jazady Egemen.kz.
Atap aıtqanda, Almaty qalasyndaǵy Iаdrolyq fızıka ınstıtýtyna amerıkalyq Holtec International men WSC Inc. (Curtiss-Wright kompanııasynyń enshiles kásiporny) kompanııalary usynǵan shaǵyn modýldik reaktordyń oqý-synyptyq sımýlıatory ornatylady.
Jobany Halyqaralyq ǵylym jáne tehnologııa ortalyǵy (ISTC) iske asyrady. Bul sımýlıator Ortalyq Azııa óńirindegi SMR tehnologııalaryn qaýipsiz ári senimdi engizýge baǵyttalǵan aımaqtyq oqý-trenıng ortalyǵy qyzmetin atqarady. Jańa oqý bazasy atom energetıkasy salasyna qajetti kadrlyq áleýetti qalyptastyrýda sheshýshi ról atqaratyn bolady. Ol ıadrolyq qaýipsizdik, saqtyq pen taratpaý talaptarynyń eń joǵary standarttaryna saı keletin senimdi jetkizýshilermen birlese otyryp, amerıkalyq SMR tehnologııalaryn engizý úderisin jedeldetýge múmkindik beredi.
Buǵan qosa FIRST baǵdarlamasy AQSh-tyń ıadrolyq energetıka salasyndaǵy jetekshi kompanııasy Sargent & Lundy-men áriptestikte bizdiń elde shaǵyn modýldik reaktorlardy ornalastyrý múmkindikterin zertteýge arnalǵan tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdeme (feasibility study) jobasyn bastady. Zertteý barysynda elimizdiń áleýetti alańdaryna laıyqty amerıkalyq SMR nusqalarynyń qysqasha tizimi aıqyndalatyn bolady.
Qazaqstan men AQSh Birlesken málimdemege qol qoıdy
Aıta keteıik, Qazaqstan FIRST baǵdarlamasynyń belsendi seriktesi retinde 2022 jyldan beri qatysyp keledi jáne bul baǵdarlama boıynsha Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy áriptes el sanalady. 2019 jyly iske qosylǵan FIRST bastamasy álem boıynsha shaǵyn modýldik reaktorlardy eń joǵary ıadrolyq qaýipsizdik, qorǵanys pen taratpaý talaptaryna saı engizýdi jedeldetýge baǵyttalǵan.
Bul qadam elimizdiń atom energetıkasyn damytýdaǵy ashyq, qaýipsiz ári tehnologııalyq turǵydan ozyq joldy tańdaǵanyn kórsetip, halyqaralyq áriptestikti nyǵaıta túseri anyq.