Keshe Parlament Májilisiniń Tóraǵasy Qabıbolla Jaqypovtyń tóraǵalyǵymen palatanyń kezekti jalpy otyrysy ótip, onyń kún tártibine 15 másele engizildi.
Qaralǵan máselelerdiń ishindegi kúrdelisi de, barynsha kóp talqylanǵany da keıbir zańnamalyq aktilerge halyqty zeınetaqymen qamsyzdandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasy boldy. Birinshi oqylymda qaralǵan zań jobasy kóptegen máseleler boıynsha suraqtar týdyrdy.
Zań jobasy boıynsha baıandama jasaǵan Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri Tamara Dúısenova: «Azamattardy zeınetaqymen qamtamasyz etýdiń qolaıly deńgeıine qol jetkizý maqsatynda memlekettiń, qyzmetkerdiń jáne jumys berýshiniń jaýapkershiligin kúsheıte otyryp, zeınetaqymen qamsyzdandyrýdyń qoldanystaǵy kópdeńgeıli júıesin saqtaý usynylady. Sonymen qatar, zań jobasy 2017 jylǵy 1 shildeden bastap memleket tarapynan beriletin arqaýlyq zeınetaqy taǵaıyndaý tártibin ózgertýdi, 2018 jylǵy 1 qańtardan bastap jumys berýshiniń qarajaty esebinen 5 paıyzdyq qosymsha zeınetaqy jarnalaryn engizýdi jáne olardy qyzmetkerlerdiń 10 paıyzdyq mindetti zeınetaqy jarnalarymen birge biryńǵaı esepshottarda jınaqtaýdy jalǵastyrýdy jáne 2016 jylǵy 1 qańtardan bastap áleýmettik qurylymdar qyzmetkerlerin zeınetaqymen qamsyzdandyrý júıesin jetildirýdi qarastyrady», – dedi. Mınıstr kelesi kezekte bazalyq zeınetaqy tólemin taǵaıyndaý azamattar zeınetaqy jasyna jetken kezde ǵana, sondaı-aq, zeınetaqy júıesine qatysý ótiline baılanysty júzege asyrylatynyn aıtty. Zeınetaqy júıesine qatysý ótili 10 jyldan kem adamdar úshin kúnkóris shamasynyń 50 paıyzy mólsherinde áleýmettik zeınetaqy belgilenedi. Al ótili 10 jyldan asqandarǵa onyń mólsheri árbir jylǵa 2 paıyzǵa ulǵaıtylady, al 35 jyl jáne odan artyq bolsa, kúnkóris deńgeıine teńgeriledi, dedi T.Dúısenova.
Usynylyp otyrǵan ózgerister qazirgi zeınetkerlerdiń de jáne bolashaq zeınetkerlerdiń de múddesine saı keledi, dedi T.Dúısenova ári qaraıǵy sózinde. О́ıtkeni, qazirgi zeınetkerler úshin 1998 jylǵa deıingi eńbek ótili jáne 1998 jyldan keıingi zeınetaqy júıelerine qatysý deńgeıi eskerile otyryp, bazalyq zeınetaqy qaıta esepteletin bolady. Munyń eńbek ótili kóp bolsa da laıyqty zeınetaqy ala almaı narazy bolyp júrgen jandardyń birazyn qýantyp tastary sózsiz. Mınıstrdiń sózine qaraǵanda, bul qýanysh qazirgi barlyq zeınetkerlerdiń 75 paıyzyna deıin qamtyp, bazalyq zeınetaqy mólsherin eki esege deıin arttyrady eken. Zań jobasy osy jáne basqa máselelerdi qamtypty.
Qarastyrylǵan máselege baılanysty alǵashqy suraq bergen depýtat R.Halmuradovtyń aıtýynsha, aýyldy jerlerde ózin ózi qamtamasyz etken kóptegen jandar bar, al olardyń ishinde áıelder basym. Olardyń ne jumys ótili, ne zeınetaqy júıesine qatysy joq. «Sondyqtan, kóp balaly analarǵa bazalyq zeınetaqyny tutastaı tóleýge bolmas pa edi?», – degen suraq qoıdy depýtat. Oǵan Mınıstr qoldanystaǵy zań boıynsha tórt bala ósirgen analarǵa 12 jyldyq jumys ótili esepteletinin aıtty. Al endi bazalyq zeınetaqyny ózgertken kezde de sol tártip saqtalyp, tórt bala ósirip, jumys ótili bolmaǵan áıelderge 12 jyldyq ótil esepteledi, dedi.
Osy másele depýtattardyń kóptegen suraǵyn týǵyzdy. Ásirese, tórt jáne odan artyq bala ósirgenderdiń bárine birdeı 12 jyldyq jumys ótili esepteletinine biraz depýtat narazylyq bildirdi. Tym bolmasa, tórt baladan artyq balanyń árqaısysy úshin 2 jyldan ótil nege qosylmaıdy degen usynystar da aıtyldy. Al «Aq jol» fraksııasynyń músheleri T.Erǵalıev pen A.Perýashev jumys berýshiniń árbir qyzmetkerdiń zeınetaqy tólemine qosymsha 5 paıyz tóleıtini óndiristiń damýyna nuqsan keltiretinin aıtyp, qara aspandy tóndirip baqty. Olardyń bul alańdaýshylyǵyna depýtat Gúljan Qaraǵusova óziniń talqylaýdaǵy sózinde jaýap berip, jumys berýshiniń zardap shekpeıtinin, kerisinshe, bul qyzmetkerdi yntalandyratynyn, sóıtip, eńbek ónimdiligin arttyratynyn aıtty.
Sonymen qatar, jalpy otyrysta «Atom energııasyn paıdalaný týraly» zań jobasy ilespeli túzetýlerimen birinshi oqylymda maquldandy. Zań jobasy qyzmetin atom energııasyn paıdalaný salasynda júzege asyrýǵa lısenzııasy bar tulǵalardy radıasııanyń áseri jáne radıoaktıvtik zaqymdaný saldarynan týyndaıtyn, personaldyń nemese úshinshi tulǵalardyń ómirine, densaýlyǵyna jáne múlkine keltirýi múmkin zalaldan saqtandyrýdy júzege asyrýdy mindetteıtin normalarmen tolyqtyrylatyn boldy.
Jalpy otyrysta qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jáne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha túzetýler ekinshi oqylymda qaraldy. Osy zań jobasy boıynsha kelip túsken usynystar jumys tobynyń segiz otyrysynda jáne komıtettiń keńeıtilgen eki otyrysynda múddeli mınıstrlikter men vedomstvolar, sondaı-aq, birqatar úkimettik emes uıymdar ókilderiniń qatysýymen qaralypty. Zań jobasyn qaraý barysynda depýtattar qarjy monıtorıngine jatatyn operasııalar úshin shekterdiń deńgeıin joǵarylatý jóninde, sondaı-aq, «qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrý (jylystatý)» jáne «sheteldik jarııa laýazymdy adam» uǵymdaryn naqtylaý jóninde túzetýler engizdi.
Sondaı-aq, otyrysta birqatar ratıfıkasııalyq qujattar talqylanyp, depýtattar tarapynan qoldaýǵa ıe boldy. Olar: Lıtvamen, Reseımen readmıssııa týraly úkimetaralyq kelisimdi jáne Reseımen readmıssııa týraly kelisimdi iske asyrý tártibi týraly atqarý hattamasyn, sonymen qatar, Qazaqstan men Japonııa arasyndaǵy Investısııalardy kótermeleý jáne qorǵaý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaýǵa baǵyttalǵan.
Sonymen birge, ekinshi deńgeıdegi bankterdiń jumys istemeıtin kredıtteri men aktıvteri, qarjylyq qyzmetter kórsetý men qarjy uıymdary, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankiniń qyzmeti máseleleri boıynsha túzetýler jumysqa qabyldansa, ilespeli túzetýlerimen qaıyrymdylyq, demeýshilik jáne mesenattyq qyzmet týraly zań jobalary boıynsha jumysty jalǵastyrý týraly qaýly qabyldandy.
Jaqsybaı SAMRAT,
Egemen Qazaqstan».