Qazaqstandaǵy adam quqyqtary jónindegi ýákil Artýr Lastaev Konstıtýsııalyq komıssııanyń alǵashqy otyrysynda Ata zańdy jetildirý boıynsha óz usynystaryn baıandady. Ol adamǵa baǵdarlanǵan tásildi kúsheıtý, negizgi quqyqtar men árbir azamattyń bostandyǵyn basymdyq etý qajettigin atap ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
«Konstıtýsııada ómir súrý quqyǵy barynsha absolıýttik dárejede bolýy qajet, odan eshkim óz erkimen bas tartpaıtynyn, tipti eń aýyr qylmys úshin de, memleket tarapynan da alynbaıtynyn kepildendirý qajet. Bul – adam men onyń ómiri shyn máninde eldiń basty qundylyǵy ekenin, basqa kez kelgen múddelerden mańyzdy ekenin bildiretin berik qaǵıda», dedi ombýdsmen.
Negizgi usynystar qatarynda ombýdsmen barlyq negizgi quqyqtar men bostandyqtardy Konstıtýsııanyń adam quqyqtaryn qorǵaýǵa arnalǵan bir bólimine jınaqtaý qajettigin, bul birqatar sheteldik tájirıbelerge uqsas ekenin aıtty.
Ombýdsmen Konstıtýsııada ózi men jaqyndaryna qarsy kýálik bermeý jáne óz kinásizdigin dáleldemeý quqyǵyn bekitý qajettigin aıtty. Osyǵan uqsas qorǵaý quqyǵy dinı qyzmetkerlerge de qatysty bolýy kerek, ásirese dinı rásimder kezinde alynǵan aqparat týrly sóz bolyp otyr.
Sondaı-aq, negizgi quqyqtar bóliminde basty nazarǵa «kinásizdik prezýmpsııasyn» qoıý qajettigi aıtyldy.
«Konstıtýsııada ózine, jaqyndaryna qarsy kýálik bermeý jáne óz kinásizdigin dáleldeýden bas tartý quqyǵy taıǵa tańba basqandaı jazylýy qajet. Adam oqıǵa ornynda ustalsa da, kinásin moıyndap aryz jazsa da, qoǵam aldynda bastapqyda «jazyqsyz» dep sanalýy kerek. Iаǵnı, sot ony aıypty dep tanyǵansha», dep túıindedi A.Lastaev.
Budan bólek, ombýdsmen ádildik jáne jazanyń sáıkestigi boıynsha halyqaralyq qaǵıdattardy Konstıtýsııada tikeleı bekitý usynysyn aıtty. Ondaǵy negizgi element – bir is boıynsha qaıta jazalaýǵa jol bermeý.
Adamnyń negizgi quqyqtary men bostandyqtarymen tikeleı baılanysty taǵy bir mańyzdy másele – azamattardyń óz quqyqtarynyń turaqtylyǵyna senimdi bolýy.
«Bir kezderi zańdy bolǵan, keıin tyıym salynǵan nárse úshin adamdy jazalaýǵa bolmaıdy. Sebebi zańdar «ótken ýaqytpen» ózgeretin bolsa, eshkim óz ómiri men jumysyn senimdi josparlaı almaıdy», dedi Adam quqyqtary jónindegi ýákil.
Sol sııaqty bul qaǵıda óz oılaryn erkin aıtý jáne aqparat taratý quqyǵy sekildi basqa da negizgi kepildikterine qatysty. Artýr Lastaevtyń aıtýynsha, sóz bostandyǵy basqa azamattardyń ar-namysyna jáne qadir-qasıetine nuqsan keltirmeýi qajet.