Astana qalasynda OzgeEpic kreatıvhabynyń bastamasymen sýretshi jáne sáýletshi Ásel Esjanovanyń «Boran-Býran» dep atalatyn tuńǵysh jeke kórmesi ashyldy. Joba qoǵamnyń mádenı jadyn, avtor ómirbaıanyn, ǵarysh jáne metafızıkalyq keńistik taqyryptaryn toǵystyryp, kórermendi vızýaldy jáne dybystyq saıahatqa jeteleıtin kórkemdik oqıǵa retinde usynyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Jobanyń bastaýy
Kórme Ásel Esjanovanyń sáýletten kórkemdik praktıkaǵa ótken jeti jyldyq shyǵarmashylyq jolyn negizge alady. Bul betburys Qazaqstan aımaqtaryna, sonyń ishinde Aral teńizine jasalǵan sapardan bastaý alǵan. Avtordyń aıtýynsha osy saparynda ol arhıtektýralyq sheshimdermen túsindire almaıtyn, jańa materıaldar men jańa medıýmdardy qoldanýdy qajet etken ekzıstensıaldy suraqtardyń jaýabyn tapqan. Ekspozısııa tabıǵatpen baılanystyń úzilýi, tarıhı jara men jadynyń qaıta túzilýi taqyryptaryn bir arnaǵa toǵystyratyn jaýap retinde tanystyryldy. «Bul kórme – meniń jadymnyń beınesi. Ár eńbek joǵalǵan sabaqtastyqty qaıta tabýǵa umtylys», dep joba avtory Ásel Esjanova kórmeniń ózegin bir aýyz sózben tujyrymdady.
Boran ataýynyń máni
Jobanyń ataýynyń ózi bir konsepsııa. «Boran»dalanyń qarly daýylyn da, sýretshiniń balalyq shaǵynda ájesi qoıǵan erkeletý laqap atyn da bildiredi. «Býran» – Baıqońyrdan ushyrylǵan keńestik ǵarysh baǵdarlamasynyń mádenı-tarıhı ısharasy. Tabıǵat, jeke estelik jáne tarıh taqyryptaryn toǵystyrǵan úsh ólshem kórme boıy bir-birimen únsiz dıalogta bolyp, jańa maǵyna týdyrdy.
Negizgi týyndy
Ekspozısııanyń júreginde 4 metrlik «Kelý / Prıbytıe» ınstallıasııasy ornalasty. Aral teńizinen ákelingen eski qaıyq besik formasyna keltirilip, keńistikte tik qurylym túzedi. Týyndynyń ereksheligi onyń kórermenge ımmersıvti múmkindikter usynýynda. Ár adam besiktiń ishine jatyp, jumyspen tikeleı, tánıdeńgeıde baılanys ornata aldy. Besik – qamqorlyq nyshany, qaıyq – aman qalýdyń kýáligi. Olardyń birigýi adam tirshiliginiń náziktigin tilsiz jetkizdi. Joba kýratory Ásel Ahmetjanova: «Boran–Býran»baqylaýshy men týyndy arasyndaǵy qashyqtyqty joıady», dep jobanyń kórermenmen tikeleı baılanysy týraly atap ótti.
Installıasııaǵa arnalǵan saýnd-arttykompozıtor Beksultan Baǵytjan (Jeltoksan) ázirledi. Dybystyq kompozısııada Aral teńiziniń dybys taspasy, aınaladaǵy landshaft úni jáne sýretshiniń anasy Klara Esjanovanyń oryndaýyndaǵy besik jyry biriktirilgen. Bul akýstıkalyq keńistik kórermenniń jan dúnıesin tebirentip, sezim pernelerin dóp basty.
Kórmedegi materıaldar men sımvoldar
Ekspozısııanyń ózegin kıiz ben aǵash qurady. Kıiz tek turmystyq materıal emes, ujymdyq jadtyń jáne býyndar arasyndaǵy baılanystyń belgisi retinde usynyldy. Kúıdirilgen qaraǵaı men Araldan alynǵan eski qaıyq ýaqyt pen keńistiktiń sımvolyna aınalyp, jańa mıfologııanyń dińgegi boldy. Osy materıaldar arqyly avtor dalalyq órkenıettiń turmysyn da, jarasyn da, úmitin de bir keńistikte ustady.
Jobanyń uıymdastyrýshylary OzgeEpic kreatıv keńistiginiń dırektory, prodıýser Toǵjan Qurmanjanqyzy kórme týrasynda: «Bul kórme jan-dúnıe úni men zamanaýı ónerdiń toǵystyraaldy», dep pikir bildirse, OzgeEpic kreatıvhabynyń negizin qalaýshy, medıamenedjer Maqpal Jumabaı: «Boran–Býran» ár kórermenge óz ishki tarıhymen betpe-bet kelýge múmkindik berdi», dep joba jumysyn qorytyndylady.