Qazaqstanda turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtýǵa qatysty aýqymdy joba bastaldy. Aldaǵy 4 jylda memleket jylý, sý jáne elektr jelilerin jańartyp, jańa qýat kózderin iske qosýdy josparlap otyr. EKSJ Ulttyq jobasy aıasynda bul jumystarǵa jalpy eseppen 13 trıllıon teńgeden astam ınvestısııa bólinbek, dep jazady Egemen.kz.
Bul aýqymdy jobany iske asyrý úshin qomaqty ınvestısııa qajet. Sondyqtan da qazir el turǵyndaryn «kommýnaldyq qyzmet tarıfteri ósip ketpeı me?» degen suraq alańdatyp otyr. Degenmen, memleket bul máseleni ashyp aıtty. Kommýnaldyq tólemder quny negizsiz ári kúrt óspeıdi. Al ınfraqurylymdy jańǵyrtý baǵdarlamasy mindetti túrde áleýmettik qoldaý sharalarymen qatar júrgiziledi.
Az qamtylǵan otbasylar kommýnaldyq tólem boıynsha ótemaqyny qalaı alady?
Turǵyn úı kómegi qashan taǵaıyndalady?Az qamtylǵan azamattardyń otbasylyq bıýdjetine túsetin salmaqty azaıtý úshin memleket tarapynan turǵyn úı kómegi qarastyrylǵan.
Turǵyn úı kómegi – bul tabysy az azamattarǵa ákimdik atynan beriletin ýaqytsha tólem. Bul kómekke tabysy tómen otbasylar men azamattar, sonyń ishinde zeınetkerler, kópbalaly otbasylar, jumyssyzdar jáne ózge de sanattaǵy turǵyndar úmitker bola alady. Kómek alýdyń basty sharty: úıge jáne kommýnaldyq qyzmetterge jumsalatyn shyǵynnyń sol óńirde belgilengen shekti deńgeıden asyp ketýi tıis.
Máselen, tabysy belgilengen shekten tómen otbasylardyń turǵyn úı men kommýnaldyq qyzmetterge ketetin shyǵyndary jalpy tabysynyń ruqsat etilgen úlesinen (máslıhattar belgileıtin 5%-dan 10%-ǵa deıingi mólsher) asyp ketse, olar az qamtylǵan otbasy bolyp esepteledi.
Naqtylap aıtar bolsaq, Astanada bir otbasynda 4 adam turady delik. Elordada bul kómekti alý úshin belgilengen shekti deńgeı – 10%. Otbasynyń aılyq jalpy tabysy – 320 000 teńge. Al qysqy jylytý maýsymynda úıdiń kommýnaldyq qyzmeti men kútip-ustaý shyǵyndary aıyna 50 000 teńgege jetedi.
320 000 teńgeniń 10%-y = 32 000 teńge.
Is júzinde bul otbasynyń kommýnaldyq tólemi belgilengen lımıtten 18 000 teńgege artyq bolyp shyqty. Demek, otbasy dál osy soma kóleminde memleketten ótemaqy (kompensasııa) alýǵa úmitker bola alady.
Kommýnaldyq tólemder jańa júıege kóshedi
Turǵyn úı kómegin qalaı rásimdeýge bolady?Turǵyn úı kómegi tólenip qoıǵan túbirtekter (shottar) negizinde taǵaıyndalady. Túsiniktirek aıtsaq, siz ótinishti ótken aıdyń (nemese toqsannyń) shyǵyndary úshin beresiz.
О́tinish berýdiń eki joly bar:
1. Onlaın formatta – eGov.kz portaly arqyly;
2. Oflaın formatta – Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna (HQKO) ózińiz baryp tapsyra alasyz.
Endi bıyl 12 shildeden bastap elektrondy ótinish berý odan ári ońaı bola túsedi. О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi 2026 jylǵy 30 naýryzda Turǵyn úı kómegin kórsetý erejelerine ózgerister engizý týraly buıryq shyǵardy. Bul jańashyldyqtyń basty paıdasy – endi onlaın ótinish bergen kezde qajetti málimetterdiń basym bóligi memlekettik aqparattyq júıelerden avtomatty túrde júkteledi. Demek, kómek alýshyǵa burynǵydaı kóp qujat pen túrli anyqtamalardy jınap, ýaqyt ketirýdiń qajeti bolmaıdy.
Áleýmettik tólem alý úshin jalǵan jumysqa ornalasqan 4 myńnan astam qazaqstandyq anyqtaldy
Rásimdeý úshin myna qujattar qajet:
Jeke kýálik (tek HQKO-ǵa baryp tapsyrǵanda ǵana kórsetiledi); О́tken toqsandaǵy (3 aıdaǵy) tabys týraly qujattar; Kommýnaldyq qyzmetter, úıdi kútip-ustaý, baılanys qyzmeti jáne baspanany jaldaý aqysy týraly túbirtekter (kvıtansııalar); Banktik esepshot nómiri (IBAN); Eger ótinishti onlaın berseńiz, elektrondyq sıfrlyq qoltańba (ESQ) qajet.Turǵyn úı kómegi 3 aıǵa taǵaıyndalady. Bul merzim ótkennen keıin ótinishti qaıta berip, tabystar men shyǵyndardy taǵy bir márte rastaý kerek.
Eskerý kerek mańyzdy jaıt: Turǵyn úı kómegi tek bir turǵyn úıge ǵana beriledi jáne kommýnaldyq qyzmetterdiń belgilengen normadan tys (artyq) tutynylǵan kólemin ótemeıdi.
Turmysy tómen azamattarǵa beriletin turǵyn úı kómegi qandaı shyǵyndardy jabady?
kommýnaldyq qyzmetter: sý, jaryq, jylý, gaz; turǵyn úıdi jáne úı mańyndaǵy aýmaqty kútip-ustaý; kúrdeli jóndeý; baılanys qyzmetteri (mysaly, telefon úshin abonenttik tólem); memlekettik turǵyn úı qorynan alynǵan turǵyn úı úshin jaldaý aqysy.Qysqasy, eger otbasylyq bıýdjetińizdiń qomaqty bóligi kommýnaldyq qyzmet shyǵyndaryn tóleýge ketip jatsa, onda turǵyn úı kómegin alýǵa quqyǵyńyz bar-joǵyn tekserip kórgen jón.