«Dosyma»

áni  ózine arnalǵanyn dosym bilmeı ótti... – Bul ən 1991 jyly jazylǵan. Əýeli áýeni daıyn boldy. Ánge sóz mátinin izdedim. Úıden qarap edim, reti kelmedi. Kitap dúkenine tarttym. Birneshe óleń kitaptaryn aqtaryp, kenet Mádına Kóbeevanyń jyr jınaǵyna kózim tústi. Daıyn mátinge tap keldim. Býyny, maǵynasy ánge sáıkes, kókeıime qona ketti. Al endi ándi aıtqyzatyn oryndaýshy izdeıin.Tanys ánshi kóńilden shyqpaı, tanymal ánshige qolymyz jetpeı júrgen kez edi, – deıdi kompozıtor Albert Almaǵambetov. «Dosyma» ánim alǵash dúnıege kelgen kishkentaı týyndym edi. Sol ándi aıtqan shəkirtim Músilim Əmze – búginde Almatydaǵy fılarmonııanyń sımfonııalyq orkestrinde ári áıgili «Otyrar sazy» orkestrinde dırıjer. Jalpy, sol kezeńdegi barlyq ánimdi birge aıtatynbyz. Men pıanıno men gıtarada, ol dombyramen súıemeldep degendeı. Keıinnen «О́tedi ómir dóńgelep. Jóni bólek, jol bólek. Meıirimge janym shóldeıdi, Dos joq kóńil bir bólek» dep keletin bul əndi Baqtııar Taılaqbaev unatyp repertýaryna qosyp aldy. 1993 jyly Almatyǵa kelip opera teatryndaǵy dybys stýdııasynda Ermek degen dybys rejısseri Baqtııardyń oryndaýynda əndi taspaǵa  basty. Áli esimde, teńgeniń jańa shyqqan kezi, qar qalyń túsken qarasha aıy bolatyn. О́z álimshe aranjırovkasyn jasadym. Jazyp alǵan  soń, Almatydaǵy Jeltoqsan kóshesindegi Qazaq radıosyna tarttyq. Ondaǵylar tyńdap, unatyp, án qoryna qosyp edi. Keıinirek televıdenıeniń konserttik baǵdarlamasynda oryndalyp, úlken efırge shyqty. 1994 jyly «Qazaqstan» telearnasynda úzdik ənder nomınasııasymen konsert tizimine ilikti. Jıyrma jyldaı Baqtııardyń repertýarynda júr, el arasynda tanymal bolǵan ənderimniń biri. Keıinnen halyq unatqan, tanymal ánshiler qolqalap alǵan birneshe ánder dúnıege kelse de, báriniń bastaýynda turǵan «Dosyma» – janyma jaqyn án. Sózin jazǵan aqyn – Mádına Kóbeeva Taraz qalasyndaǵy oblystyq telearnada qyzmet atqarady eken. Ol kisini jaqynda ǵana taptym, deıdi Albert Almaǵanbetov. Osylaısha, kompozıtordyń aıtýymen Tarazdyń talantty turǵyny Mádına Kóbeeva apa­myzdy biz de taptyq. О́zin izdegen, óleńin izdegen «Egemen Qazaqstannyń» baryna baladaı qýandy. – Stýdent kúnimde Sáýle atty dosym bar bolatyn.  Jas kúnińde dos-jaran kóp bolady, biraq ol ózgelerden erekshe edi. Men dese janyn beretin jaqsy dostyń biri boldy. Ol da QazMÝ-diń jýrnalıstıka fakýltetinde oqydy. О́kinishke qaraı, ýnıversıtetti bitirgen soń, jolymyz eki aıyryldy. Men turmys quryp, ketip qaldym. Osydan keıin eki ret kezdestik te, ómirde qaıta jolyǵa almadyq. Men barǵanda ol joq, ol izdep kelse men joq bolyp, áıteýir, kezdesýdiń sáti túspedi. Osylaı júrgende on jyl zyr etip óte shyqty. Sodan bir kúni Sáýleni saǵynyp, sýretin taýyp alyp qarap otyrsam, birge túsken eki   sýretimiz ǵana bar eken. Sodan janym jylaǵandaı bolyp, úıine bir izdep barǵanym, anasynyń ǵana bolǵany esime túsip, saǵynyshtan jabyqqandaı boldym. Bárin esime alyp otyryp, «Dosyma» áni týdy. Meniń aqyndyǵym bylaı, kelip qalǵan ándi sol sátte jazbasam, ustaı almaı qalamyn. Bul óleń 1988 jyly gazette jarııalandy. Osy óleńimmen Sáýlege degen saǵynyshymdy basqandaı bolyp júrdim. Bir kúni qarap otyrsam, osy ándi teledıdardan Baqtııar Taılaqbaev aıtyp tur. Estip, ábden jylap aldym. Sol kezdegi kóńil-kúıimdi kompozıtordyń dóp basqanyna rıza boldym. Jáne án Baqtııardyń oryndaýynda sátti shyqty. Onyń ústine ol kezde dostyq týraly ánder óte az bolatyn. Sózi men áni úıleskenine qýandym. Munan keıin de birneshe jyl ótti. Men dosymnyń sálemin aldym. Sodan Sáýleni izdep barsam, ókinishke qaraı, Sáýle qaıtys bolyp ketipti. Sáýle meniń «Dosyma» ánin ózine arnalǵanyn bilmeı ómirden ótkenine ókinemin. Bir izdep barǵanymda, burynǵy mekenjaıynan taba almaı, óz mekenjaıymdy jazyp, hat qaldyryp ketken bolatynmyn. Keıin ol úıde turatyn kisiler Sáýleniń onda turmaıtynyn aıtyp, hatymdy ózime keri salyp jiberipti. Ánniń qalaı týǵany óz ishimde qaldy, – dep jýrnalıstıkanyń barlyq satylaryn ótken áriptesimiz Mádına Kóbeeva syr shertedi. Mádına Kóbeeva sózin jaz­ǵan, ıaǵnı ánshi Aıjan Nurma­ǵambetovanyń oryndaýyndaǵy «Týǵan jer», bir kezdegi Qydyráli Bolmanov aıtqan «Balapanyma», kóp jyldar boıy Tatıana Mar­tynenkonyń aýzynan túspegen «Júrek syry» syndy ánderdi tyńdarman biledi. Al  Qazaqstannyń eńbek sińir­gen ártisi, belgili  ánshi Baq­tııar Taılaqbaev qazir «Qazaq áýenderi» AQ «Gúlder» ansambli fılıalynyń kórkemdik jetekshisi ári  dırektory retinde ónerdegi  qyzmetin jalǵastyrýda. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan».  ALMATY. Saıttaǵy beınetirkemeden «Dosyma» ánin Baqtııar Taılaq­baevtyń oryndaýynda tyńdaı alasyzdar. https://youtu.be/2M2gPe2ohBI