Oqýdan shyqsań, memleket shyǵynyn qaıtarasyń

Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi Esep komıtetiniń kezekti otyrysynda bilim berý salasyndaǵy qarjylyq aýdıttiń qorytyndysy qaraldy. Osy tekseris kezinde bilim berý salasyndaǵy 24 nysan qamtylsa da, tıimsiz jumsalǵan bıýdjet qarjysy az emes bolyp shyqty. Al, eń bastysy, aýdıt osy salanyń asa ózekti máselelerin anyqtap berdi. Atap aıtqanda, búginde bilim berý baǵdarlamasy men ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy arasynda baılanys joq. Atalǵan baǵdarlamaǵa qajetti mamandar júıeli túrde daıyndalmaıdy. Oqytýshy-professor quramyn jańartý jumysy durys jolǵa qoıylmaǵan. Budan bólek, oqýdan shyǵyp ketken jastardyń kesirinen el bıýdjeti shyǵyndalyp jatyr. Esep komıtetiniń tóraǵasy Qozy-Kórpesh Jańbyrshın ondaı stýdentterden bıýdjet qarajatyn qaıtaryp alý mehanızmin ázirleýdi usyndy. «266 adamdy sabaq úlgerimi úshin oqýdan shyǵardy. Ishki tártipti buzdy. Bul degenimiz, buzaqylyq jasady jáne taǵysyn taǵy. Sosyn óz erkimen oqýdy tastap ketkender bar. Mine, osy stýdentterdi oqytý úshin bıýdjetten 1 mlrd. teńgege jýyq qarjy jumsaldy. Bizdińshe, «Bolashaq» baǵdarlamasyndaǵy sııaqty bıýdjet qarajatyn qaıtarýdyń belgili bir erejesin ázirleý kerek», - deıdi Qozy-Kórpesh Jańbyrshın. Onyń aıtýynsha, mundaı mehanızmdi iske qosý týraly sheshim mindetti túrde bolady. Al aýdıtke keler bolsaq, tekseris kezinde bilim berý salasyndaǵy 16 kásiporyn, 7 aksıonerlik qoǵam men 1 jaýapkershiligi shekteýli seriktestik qamtyldy. Ondaǵy qarajat pen aktıvterdiń jalpy kólemi 214,9 mlrd. teńgeni qurady. «Aýdıt kezinde jalpy somasy 1 mlrd. 845 mln. teńgeniń qarjylyq tártip buzýshylyqtary anyqtaldy. Sonyń ishinde 918 mln. teńgeniń tártip buzýshylyqtary túzeldi. Budan bólek, 252,8 mln. teńge memleket bıýdjetine qaıtaryldy. Sondaı-aq 12 mlrd. 119 mln. teńgeniń prosedýralyq tártip buzýshylyqtary anyqtaldy. Tıimsiz paıdalanylǵan qarjynyń kólemi 7 mlrd. 49 mln. teńgeni qurady», - deıdi komıtet múshesi Sovhozbek Qulmaǵanbetov. Onyń sózine qaraǵanda, ǵylymı-zertteý jumystaryna bólinetin qyrýar qarajat ta durys ıgerilmeıdi. Osy máselelerge qatysty jaýap berý úshin Esep komıtetine bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Bıbigúl Asylova kelgen eken. Onyń bul qyzmetke taıaýda ǵana taǵaıyndalǵanyn eskergen komıtet músheleri vıse-mınıstrdi asa qınamady. Biraq eskertýsiz de qaldyrmady. «Biz mınıstrliktiń atqarǵan jumysyn tyńdaý úshin jınalǵan joqpyz. Esep komıteti «glamýrnyı» esepterdi tyńdaıtyn mekeme emes. Bilim berý salasynda anyqtalǵan kemshilikter nege boldy? Sonyń bárin joıý úshin qandaı jumys atqaryldy? Mine, sizdiń negizgi mindetińiz osyny aıtyp berý edi. Sebebi 1 mlrd. 845 mln. teńgeniń qarjylyq tártip buzýshylyqtary bar, ol degenińiz az emes. Sol aqshanyń barlyǵyn qaıtarý qajet», - dep atap kórsetti Qozy-Kórpesh Jańbyrshın. Arman Asqar