G20 atty bul sammıt ótken ǵasyrlarda damýdyń bıik satysyna jetip qoıǵan jeti el men keıingi onjyldyqtarda kórsetken iri jetistikteri arqasynda álemdik qarjy-ekonomıka júıesine yqpal ete bastaǵan irgeli el basshylarynyń forýmy ekeni belgili. Jıyrma memlekettiń qataryna qazaq eli kirmegenimen, Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Hanchjoýǵa arnaıy shaqyrý aldy. Bul – tereń ózgerister men qubylystardy bastan keship jatqan almaǵaıyp zamanda Elbasy tulǵasynyń jahan jurtshylyǵy tarapynan moıyndalǵanynyń aıqyn aıǵaǵy. Qazaqstan basshysy alqaly jıyndaǵy bıik minberden álemdik ekonomıkanyń baıaý damýynyń sebepteri men ony tezdetýdiń joldary týraly aıtyp, «Álemde transqurlyqtyq jańa saýda-ınvestısııa birlestikteri qurylyp jatyr. Bul Dúnıejúzilik saýda uıymy róliniń tómendeýine alyp keledi. Sonymen qatar, ol jahandyq ekonomıkada yqpal aımaǵy úshin jańa kúresti bastap berýi múmkin. Álemdik ekonomıkany jandandyrý úshin jańa ındýstrııalyq revolıýsııaǵa, sandyq ekonomıka men ınnovasııaǵa senim artqan jón» degen pikirin bildirdi.
Prezıdentimiz Qytaıǵa sapary barysynda álem lıderlerimen de jeke kezdesýler ótkizdi. Sonyń ishinde QHR basshysymen jasalǵan kelisimder el ekonomıkasyna sony serpin berýi múmkin. О́ıtkeni, birinshi ret shyǵystaǵy úlken kórshimizdiń rynogyna dándi daqyldar men et aparýǵa múmkindik alyp otyrmyz. Al Qytaıǵa shyǵaratyn munaı kólemi qazirgi 7 mln tonnadan 20 mln tonnaǵa jetkizilmek.
Elbasy jahandyq sammıt aıasynda álemdik ekonomıkalyq derjavalardyń basshylarymen kezdesti. AQSh Prezıdenti Barak Obamamen, Japonııa Premer-mınıstri Sındzo Abemen, Birikken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Pan Gı Mýnmen ekijaqty jáne halyqaralyq deńgeıdegi ózekti máseleler jóninde pikir almasty. Bul álemdegi aldyńǵy qatarly elderdiń Qazaqstanǵa degen qurmetiniń belgisi retinde qabyldanǵany anyq. Ásirese, sammıtke qatysýshylardyń estelik sýretke túsý rásiminde Elbasymyz alqaly toptyń ortasynan oıyp oryn alǵanda ózgeler qyzyǵa da qyzǵana qaraǵan syńaıly.
О́kinishke qaraı, ótken apta túbi bir týys halyq úshin qaıǵyly oqıǵamen este qaldy. О́zbekstan Prezıdenti Islam Karımov 78 jasynda kóz jumdy. Úzeńgiles seriginiń o dúnıelik bolǵany týraly habar Elbasymyzǵa Qazaq eli úshin asa mańyzdy saparda júrgende jetti. Kóńil aıtý jedelhatynda «Otyz jyl qanattasa jumys istegen dosymnan aıyrylǵanyma qaıǵyramyn», dedi Qazaqstan basshysy. Bul sózder bizge Tashkentten jetken qaraly habardyń Elbasymyzǵa aýyr tıgenin jáne dosynyń qabirine topyraq sala almaıtynyna baılanysty ókinishin bildirgendeı sezildi. Qudaıy kórshimiz ózbek jurtyn 27 jyl basqarǵan, eliniń táýelsizdik alýyna jáne ekonomıkasynyń damýyna ólsheýsiz úles qosqan qaıratkerdiń qyzmetine eń ádil baǵany tarıh berer. Biraq qazirdiń ózinde talas týdyrmaıtyn nárse bar. Sońǵy onjyldyqtardyń dinı ekstremızm men terrorızm beleń alǵan kezeń ekeni belgili. Al О́zbekstan osy qater qara bulttaı tóngen aımaqta tur. Soǵan qaramastan, Islam Karımov ekstremızmniń etek jaıýyna tosqaýyl qoıdy. Onyń ózbekterge qaýipsiz júıe qaldyrǵanyn búginde sarapshylar moıyndap otyr. Kelesi basshylardyń osy isti jalǵastyra bilýi jáne týys elde turaqtylyq pen tynyshtyqtyń saqtalýy О́zbekstan ǵana emes, búkil Ortalyq Azııa óńiri úshin de mańyzdy másele.
Dál osy ýaqytta Ortalyq Azııada taǵy bir aıtýly shara ótip jatty. Álemniń 63 elinen sportshylar Ystyqkól jaǵalaýyna Dúnıejúzilik kóshpeliler oıynyna qatysý úshin jınaldy. Batyr babalardyń ulttyq oıyn túrlerin jańǵyrtqan qyrǵyz baýyrlar kóshpeli halyqtardyń mereıin asyrdy. Kıiz týyrlyqty túrki jurtynyń rýhyn kótergen bul oıyndar keleshekte kóshpeli elderdiń Olımpıadasyna aınalar dep úmittemin.
Darhan Qydyráli, «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» AQ Basqarma tóraǵasy
