Oral qalasynyń ákimi S.Orazov kún ótken saıyn jaqyndap kele jatqan kezekten tys prezıdenttik saılaýǵa baılanysty Oral qalasynyń saılaýshylaryna, qaladaǵy eńbek ujymdarynyń jetekshilerine jáne aýdan ákimderine arnap úndeý qabyldady. Onyń mátini qalalyq jáne oblystyq gazetterde jarııalandy. Osyǵan baılanysty biz oǵan arnaıy baryp jolyǵyp, birneshe saýal qoıǵan edik.
– Samıǵolla Hamzauly, bul úndeýińizdiń negizgi máni men maqsaty nede?
– Bul saýalyńyzǵa qaıtarar jaýap bireý ǵana. Atalǵan úndeý aldaǵy prezıdenttik saılaýǵa azamattardy túgel qatystyrýǵa yqpal jasaý nıetinen týyndady. О́ıtkeni, prezıdenttik saılaý eldigimizdiń taǵy bir synǵa túser shaǵy dep esepteımin. Iаǵnı, oǵan bárimiz birdeı qatysyp daýys berý arqyly eldik pen memlekettiliktiń taǵy bir bıik te jaýapty satysyna kóterile alamyz. Bizge bul saılaýda respýblıka prezıdentin birneshe úmitkerdiń arasynan tańdaý quqy berilgen. Árkim óziniń osy konstıtýsııalyq quqyǵyn paıdalanýy qajet dep sanaımyn. Mundaı qadam álemdik demokratııalyq qaǵıdattarǵa da tolyq sáıkes keledi.
– Oral qalasynyń saılaýshylaryna arnaǵan úndeýińizdiń jaı-japsaryn gazet oqyrmandarynyń nazaryna bere ketkenniń artyqshylyǵy joq shyǵar.
– Álbette. О́zińizge belgili, kezekten tys prezıdenttik saılaýǵa bir aptadan sál ǵana asatyn ýaqyt qaldy. Qazir oǵan ázirlik jumystarynyń etek-jeńin yqshamdaıtyn kez keldi. Osy oraıda aıtarym, Oral qalasyndaǵy barlyq saılaý komıssııalaryna saılaýshylardyń tizimderi jetkizildi. Al 18 naýryzdan bastap oraldyqtar osy tizimmen tanysa bastady. Qajet bolǵan jaǵdaıda olar ózderi týraly málimetterdiń anyq-qanyǵyna kóz jetkizýlerine de bolady.
Tek bir eskerer másele, munyń ózi saılaýshylar saılaý ýchaskelerine aldyn ala barǵan jaǵdaıda ǵana múmkin bolmaq. Tizimdi naqtylaý úshin telefondyq aqparattyq ortalyq quryldy. Onda Oraldyń ár turǵyny óziniń saılaýshylar tiziminde bar ekenine kózderin jetkize alady. Sonymen birge, saılaýǵa qatysty barlyq qajetti málimetter men ózge de aqparattar qala ákimdiginiń resmı saıtyna da ornalastyrylǵan. Mine, Oral qalasynyń saılaýshylaryna meniń atymnan jasalǵan úndeýdiń negizgi jelisi osyndaı.
Árıne, qoǵamdyq ómir bir orynda turmaıdy. Ol únemi qozǵalys, ózgeris ústinde. Saılaýǵa ázirlik kezinde nemese onyń dál ótetin kúni birqatar azamattar issaparda, oqýda, demalysta, emdelýde júrýleri múmkin. Mundaı jaǵdaılarda olar qala aýmaǵynda bola bermeıdi. Muny «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańǵa sáıkes retteýge ábden bolady. Iаǵnı, osy zań tarmaǵyna oraı respýblıkadaǵy kez kelgen ýchaskelik saılaý komıssııalary 18 naýryz ben 2 sáýir aralyǵynda saılaýshynyń jazbasha ótinishin qabyldaı alady. Buǵan qosa olar jeke basyn kýálandyratyn qujatyn kórsetken kezde daýys berý quqyǵy beriledi. Bul shara esepten shyǵarý kýálikterin tabys etý arqyly iske asady.
– Bul aıtyp otyrǵanyńyz tek bir qalaǵa ǵana emes, respýblıkadaǵy barlyq saılaýshylarǵa qatysy bar másele eken. Endi myna saýalǵa jaýap berińizshi. Sizdiń úndeýińizdegi eńbek ujymdarynyń jetekshilerine arnalǵan tustarda jalpyhalyqtyq sıpat alýy ábden múmkin ǵoı.
– Munyń da eshqandaı qupııasy joq. Eńbek ujymdarynyń jumys erekshelikterine sáıkes onyń birqatar músheleri saılaý kúni tirkelgen oryndarynan tys jerde bolýlary ábden múmkin. Ásirese, vahtalyq ádis rejiminde mundaı jaǵdaılar jıi oryn alady. Osyndaı kezde olar ózderiniń konstıtýsııalyq quqyqtaryn iske asyra almaı qalýlary yqtımal. Soǵan baılanysty uıym basshylary qajetti uıymdastyrý sharalaryn alýy qajettigin óz úndeýimde olardyń nazaryna berdim.
– Sonymen birge úndeýińizde aýdan ákimderine de ún qatqan ekensiz. Siz – qala basshysysyz. Bul qala ákimi ókilettiginiń sheńberinen tys qadam dep oılamaısyz ba?
– Joq, olaı dep múldem oılamaımyn. О́ıtkeni, bári de ortaq istiń nátıjeli aıaqtalýyn kózdegen qam-qareketten týyndap otyr. Aıtalyq, aýdandarda turatyn saılaýshylardyń birqatary saılaý kúni, joǵaryda aıtylǵandaı, ártúrli sebeptermen oblys ortalyǵynda bolýy ǵajap emes. Munyń ózi de zańda kórsetilgen merzimde habarlanýy kerek. Sodan keıin olarǵa daýys berý quqyǵyn beretin esepten shyǵarý kýálikteri berilgeni jón. Mundaı jaǵdaıda olarǵa daýys berý quqyǵyn bizder, qalalyqtar qamtamasyz ete alamyz. Úndeýdiń aýdan ákimderine qatysty tusynyń máni men mánisi osyndaı.
– Samıǵolla Hamzauly, tek bir ǵana qala tóńireginde emes, tutastaı respýblıka saılaýshylary úshin de paıdaly áńgime boldy dep oılaımyz. Osyndaı mándi de maǵynaly áńgimeńiz ben aldaǵy prezıdenttik saılaýǵa azamattardy tolyq qatystyrý nıetin kózdegen úndeýińiz úshin sizge kóp rahmet.
Áńgimelesken Temir QUSAIYN, Batys Qazaqstan oblysy.