Jaqsylyq pen jamandyq

Tirshilikte kóbine adamǵa qyz­mettegi, ózgelermen qarym-qaty­nas­taǵy minez-qulqyna baılanys­ty baǵa berilip jatady. Árıne, ol eńbek kitapshasyn jazylmaıdy. Bi­raq, halyq bergen ádil baǵa retinde qaıda barma sońyńnan «ilesip»,  qalmaı birge júredi. Úlkenderden «Minezi kedir-budyr eken» degendi jıi estıtin edik. Sol kezde onyń astaryna kim úńilgen. Kemshilikti betke aıtyp, ar-namysyn joǵary ustaıtyn, taqýa jandardyń ortasyna syıly bolatynyn sodan beri bilip te, kóz jetkizip te kelemiz. Bul – ómir mektebinen alǵan tálim. Sodan bolar, múmkindiginshe jaqsylyqqa ja­qyn bolýǵa tyrysasyń. Jalpy, adam balasy ókin­beı­tin­­deı ómir súrse, qane. Al, kó­bi­ne sol arnadan asyp jatatyndyq­tan san soǵyp, «áttegen-aı» deı­siń. Halqymyzdyń «Jaqsylyq qyl­sań ózińe, Jamandyq qylsań ózińe, Aspanǵa qaraı oq atsań, qaıtyp tıer kózińe» degen támsili eske túsedi osyndaıda. Sonda bizdiń jaqsy­lyq­tan alshaq ketetinimiz nelikten, degen suraq kókeıde kóldeneń turady. Nelikten... О́ıtkeni, ata-baba­myz «Jamandyqta – tek joq, ja­ý­yzdyqta – shek joq» degen. Adam óz minez-qulqyna baqylaý jasap, ke­leńsizdikke tosqaýyl qoısa ǵoı. Kerisinshe erkine, sezimine ıe bolmaı, ortasyn syılamaýy opyq jegizedi. Oǵan orynsyz maqtaný, óti­rik sóı­leý, tákapparlyq, taǵysyn taǵy ke­leńsizdikterdi qosyńyz. Osy minezden pendeniń ózi ǵana emes, ózgeler de japa shegedi. Eń negizgisi – ós­ke­leń urpaqqa «ónege» bolatyndyǵy. Jastardyń aǵa býynǵa elikteıtini zańdylyq. Ásirese, úlkendi-usaq­ty mekeme tizginin usta­ǵandar­dyń boıynan jaqsy qasıet, adamǵa degen izgi nıet izdeıtin jurt oǵan erekshe sezimtaldyqpen qaraıty­nyn jasyrmaımyz. Izgiligine al­ǵy­syn úıip-tógedi, al jany jaralansa, qaradaı túńiledi. Jaqsylyq pen jamandyq – egiz degendi jıi aıtamyz. Desek te oǵan kóbine ózimiz jol beretinimiz bar. О́mirde betpe-bet kelip, jaq­sy­men janymyz nurlansa, jaman­dyq­tan eńse túsedi. Tipti, onyń úlken-kishisi bolmaıtynyn da aıtqan paryz. Bir aýyz sóz – bıikke de kóteredi, quzǵa da qulatady demeı me án joldarynda. Kúndelikti aıaldamada, qoǵam­dyq kólikte, qyzmette, taǵysyn-taǵy jaılarda bir-biriniń janyn jabyrqatatyn sátterdiń sırek bol­ǵanyn kim qalamasyn. Tup-tunyq kóńilińdi jaısyz tolqyn ursa, ózińdi sabyrǵa shaqyrýyńa týra keledi. Jaqsylyqqa jaqyn, jaman­dyq­tan alys bolsaq, myna ómirdiń nurly kúni kóp bolatyny ózi­miz­den ekenin umytpaıyq, aǵaıyn. Kúmisjan BAIJAN. Almaty oblysy.