Sanańdy silki, saılaýshy!

Sonymen, 3 sáýir kúni Qa­zaqstan Respýblıkasynyń kezekten tys prezıdenttik saı­laýy ótedi. Kópshilik bolǵan soń qaýymdasyp, basymyz qo­syla qalǵan ortada, jer-jerde aıtyla qalar áńgimeniń al­ǵashqy arqaýy – osy saılaý jaıly jáne  túsip jatqan úmitkerler týraly. Derbes oılap, kórkem tolǵaıtyn za­man­dastarymyz­dyń arasynda úmitkerlerdiń saılaýaldy baǵ­d­arlamalaryn keńinen tal­qy­lap, qyzý pikir­talasqa aınal­dyryp júrge­ni­miz de jasyryn emes. Qyry men syry, qupııasy mol dúnıeniń sıqyryna qa­ny­ǵyp, álemdik deńgeıdegi ǵy­lym men bilimniń jańalyq­ta­ry­na boı uryp, izdeniske um­tylys bildirip, tamyryna qan júgirip jatqan óndiris oshaq­tary men turalap qalǵan ká­siporyndardyń, aýyl men astananyń, qala men dalanyń jaǵdaıy, basqa da sheshýin tappaı, sheshimin kútip jatqan kóptegen problemalardyń tó­ńi­re­ginde sóz qozǵaıtyn qatar­lastarymnyń aýzynan kósheli oı, ornyqty pikir qylań berip jatsa, qýana qoldaýǵa tyry­satynymyz taǵy anyq. Degenmen, sananyń táýel­siz­digi qoǵam táýel­sizdigimen ól­shenbeıdi. Meni qynjyl­ta­tyny, ishimizde sońǵy jyl­da­ry «tastaq jolǵa bet buryp alyp», ómirdiń yrqyna moı­ynsuna bastaǵan, moınymyz úzilgenshe bas shulǵyp úıren­gen «moma­qan» qalpymyzdy buzbaı, ár nár­sege áli de táýelsiz kózben qaraı almaı­tyn soqyr senim­dilerdiń ishinara kezdesetindigi. Ýaqyt jyljyǵan saıyn qoǵam da damı túsedi. Keshegi bıigińniń erteńgi kúni alasaryp qalýy tabıǵı zańdy­lyq. Osyny tereńnen túsinip, uıatymen uǵyna bermeıtinder aldaǵy bolatyn saılaýdy sol dodaǵa túsýshi­ler­diń tek bılik pen basqarýǵa qol jetkizýdegi qural-saımany ǵana dep baǵalaıdy. Demokratııa jeleýimen qysyr áńgime, jel sózdi keýletýge qumarlar «bizge kim bolsa, ol bolsyn, áıteýir elimiz tynysh, jurtymyz aman bolsa boldy» nemese «bizge báribir, bastyqtar kimge daýys ber deıdi, soǵan beremiz», degen sııaqty dúdamal dáıektermen basqanyń basyn qatyrmaqshy. «Dosyńnan qoryqpa, azar bolsa satyp keter, jaýyńnan qoryqpa, azar bolsa atyp keter, qoryqsań nemquraıdylyqtan qoryq – ol satyp ta, atyp ta ketedi». Aınalaıyn aǵaıyn-aý, ózimizdiń saılaýshy retindegi eń joǵary qundylyǵymyz – qu­qy­myzdy  samarqaý,  marǵaý,  boı­­kú­ıez nemquraıdylyqqa qurban etkendi qoıatyn kez jetken joq pa? Sońǵy eki júz jetpis jyl­dyq jylnamasynda urpaqqa úlgi qylar izgiligin umytyp, eldigimen qoshtasqan, bodanda bolyp, bosaǵada qalǵan, bergi jetpis bes jylda «jarqyn bolashaq» degen jasandy jyltyr saǵymǵa aldanyp, janyn da, malyn da, tilin de, dinin de joǵalta jaz­daǵan, san márte qoldan jasal­ǵan qyrǵynǵa ushyrap, san már­te tabıǵı túrde qataryn qaıta tolyqtyrǵan, búginde tuǵyryn nyq qadap, týyn túzý tigip otyr­ǵan memleket múshesiniń aıtar oıy ma osy? Shúkir, kóringennen kóztúrtki kórip, kóringenniń tabanynda qalyp, taba bolǵan elimiz egemen boldy. Eńsemiz tik, basy­myz bıik, Qazaqstanymyz bu­ryn­ǵy Odaq­­tyń buǵaý-qamytyn ysyryp tastap, álemdik qaty­nastarǵa shyq­ty. Basqa dúnıe, ásirese, áriptes memleketterge talǵampaz­dyq­pen qaraıtyn tá­kappar Batys pen azýly AQSh sekildi aı­bar­ly derjavalar dúnıe júziniń kartasynda Qa­zaqstan degen el baryn bildi. Ǵa­lam­dyq keńis­tik moıyn­da­dy. Moı­yndap qana qoımaı, sanasa­tyn memleketke aınal­dyq. Álem mu­hıtynda qazaq kemesi derbes jáne erkin jú­zip keledi dep emin-erkin maq­tanysh ete alatyn shaqqa jettik. El ekonomıkasy da alǵa qaraı qaryshtap damyp keledi. Saıası reformalar belsendi júr­gizile bastady. Qazaq­stan­da qa­lyptasqan ultaralyq kelisim men dinaralyq túsinistik – bizdegi eń úlken jetistik. Endeshe, prezıdenttik saılaý naýqanyn estilikpen atqarý bárimizge syn bolýy kerek. Al aldaǵy saılaýda kim jeńiske jetip, kimniń senimge ıe bolatynyn ýaqyt kórsete ja­tar. Eń bastysy – alda bola­tyn saılaý erteńimizdi tań­daý ekenine mańyzdy mán berýge tıispiz. Qoryta aıtqanda, Konstı­tý­sııamyzǵa súıenip, syn sa­ǵatta saılaýǵa túsken úmit­ker­lerdiń barlyǵyna qurmetpen qaraı bileıik, ardaqty azamattar. Otandastarymnyń bárin saılaýǵa uıymshyldyqpen qatysyp, sanaly túrde daýys berýge shaqyramyn. Úmit BITENOVA, Ulbıke aqyn atyndaǵy aýdandyq mádenıet ortalyǵynyń qyzmetkeri. Jambyl oblysy, Qarataý qalasy.