Aıly túnniń sáýlesi

Byltyr el Táýelsizdiginiń mereıtoıyna oraı Almatydaǵy Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner murajaıynda birqatar qylqalam sheberleriniń kórmesi ótken bolatyn. Olardyń arasynda Jumahmet Myrzahmetulynyń «Táýelsiz elimizge Alla jar bolsyn» atty jeke kórmesi este qalypty. Kórmede sýretshiniń peızaj janryndaǵy týyndylary sherýletken edi. Jumahmet Myrzah­metuly óziniń sýret­ker­­lik álemi arqyly mo­­­nýmentaldy-deko­ra­­­­­tıvtik mánerdi ǵana emes, sımvolıkalyq-kon­­septýaldyq stılin tanytqan talant ıesi. Jalpy alǵanda, sý­ret­shiniń taqyryptyq kom­po­zısııalyq ıdeıasy óte aýqymdy jáne maǵynaly. Sońǵy kór­mesinde sýretshiniń 60 týyndysy qoıylsa, ózi de 45 jyldan beri 60-tan astam halyqaralyq, respýblıkalyq deńgeı­degi kórmelerge qatysqan. Qylqalam sheberiniń shyǵar­malarynan da­la ıisi ańqıdy. Taý bók­terleri alystan munar­typ, aýyldyń tútini adamdy ózine tar­ta­dy. Onyń myń qu­byl­ǵan «Kúnniń batýy», «Jaýyndy kún», «Bult­ty kún», «Kúzgi Kók­tóbe», «1-shi shaǵyn aýdan», «Aıly tún» syndy týyndylary jazdyń shýaqty kúnderine sha­qyryp, alystan munar­lanǵan saǵym lebin de sezingendeı bolasyń. Kún shuǵylaly bıik taýlar, jaıqalǵan aǵashtar, ózen syldyry men jelpip soqqan samal jel, tańsári, kókjıektegi kún, kúnniń batýy, bári-bári, ásirese, qyzyl-sary tús­tegi bulttardyń ózi de fı­losofııalyq syrdy ashyp kórsetedi. Sheber jumys jasaý úshin tereń oılanady. Shyǵarma­larynyń de­ni rýhanı taqyrypta ja­zylǵan. Ásirese, qazaq eliniń ótken ómiri týraly jazylǵan «Polıgon», «Aral», «Qazaq Pıra­mı­dasy» jáne «HH ǵa­syrdyń náýbeti» atty týyndysy dúnıege keldi. Sońǵy kartınada qara qazan tóńkerilip, qara úıdiń oırany shyǵyp, shańyraǵy ortaǵa túsken. Eki shyraq jaǵylyp, ýyqqa úsh túrli tústegi shúbe­rek baılanǵan. Qara qazan tóńkerilgeni – ashar­shylyqtyń tóngeni, shańyraqtyń qulaýy – otbasynyń o dúnıege ketkeni. Jaǵylǵan shy­raq keleshek ómirge úmit beredi. Al ýyq ba­syndaǵy shúberek qaza bolǵan adamnyń jasyna qaraı baılanatyn bol­ǵan. Jas jigit qaza bolǵanda – qyzyl, orta jas­taǵy jigitke – qara, jasy kelgen qartqa aq shú­berek baılanǵan. Osy taqyrypty kóp zerttep, jumys jasaǵan oıshyl sýretshi shtrıh-kod ja­ńalyǵyn ashty. Bizdiń dana halqymyz salt-dás­túrdi jaqsy saqtaǵan. Qaza bolǵan adamǵa qur­metpen qaraý saýabyn tı­gizedi. Aýyr taqyryp bolsa da umytylǵan dás­túrdi jańǵyrtyp kele­shek urpaqqa úlgi bere­tin tarıhı týyndylar sýretshiniń jan dúnıe­sinen jaryp shyq­qan shyǵarmalar ekenin ańǵaramyz. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan»  ALMATY