Murajaıdaǵy mol mura

Petropavl qalasynda dáý­letti adamdardyń qarajatyna turǵy­zy­lyp, búginde tarıhı eskertkishke aınalǵan ǵımarattar kóp. Solardyń biri – «kópes Svet­lın­skııdiń úıi» sáýlet óneriniń qaıtalanbas jaýhary ispettes. Ol HH ǵasyrdyń ba­syn­da tur­ǵy­zylsa da, syrtynyń tozǵany­na qa­ramastan, synyn jo­ǵalta qoı­maǵany birden baı­qalar edi. Birazǵa deıin árkim paıdalanyp kelgen ǵımarat 1980 jyly memlekettik qorǵaýǵa aly­nyp, 2007 jyly akademık Ma­nash Qozy­baev atyndaǵy Soltústik Qazaq­stan memlekettik ýnıversıteti­niń qa­ra­maǵyna berildi. Ýnıver­sıtettiń aýma­ǵyn­da ornalasqan úı úsh jyl boıy kúrdeli jón­deý­den ótkizi­lip, qurylys-mon­taj jumys­tary­na 100 mıllıonnan astam, qural-jabdyqtar men qondyr­ǵy­lar sa­typ alýǵa 12 mıllıon teńge jumsaldy. Sóı­tip, Qazaq­stannyń, álemniń, irgeli oqý ordasynyń tarıhynan syr shertetin ámbebep mura­jaı­ǵa jáne ınternet-kafege aınal­dy­ryldy. 406 sharshy metr aý­maq­ty alyp jatqan onyń ashylý saltanatyna tarıhshy Manash aǵa­myzdyń zaıyby Sara Pishen­baı­­qyzy, ob­lys ákimi Serik Bi­lálov qatysyp, kók lentany qıdy. – El Táýelsizdiginiń jıyrma jyldyǵyn Qyzyljar óńiriniń jurtshylyǵy da joǵary jetistiktermen atap ótýge bel býǵan. Olardyń bel ortasynan SQMÝ ujy­myn kóremiz. Memleket bas­shysy «Bolashaqtyń irgesin birge qalaımyz!» atty Joldaýynda ja­ńa áleýmettik saıasattyń tyń ba­ǵyt­­taryn belgilep berdi deı kelip, búgingi kúni kásibı jáne teh­nı­kalyq bilim berýdiń mán-mańy­zy artyp kele jatqanyn, bilim berý júıesin halyqaralyq talap­tarǵa saı damytý – irgeli min­detterdiń biri ekenin tilge tıek etken Serik Sultanǵazyuly mereıli merekeni birlesip, qarsy alý­ǵa shaqyrdy. Murajaı meń­gerýshisi Botagóz Qojabekova qur­metti qonaqtardy bastap júrip, osyn­daǵy qymbat ta qundy jádi­gerlermen tanystyrdy. Eki qa­bat­ty murajaıdyń jeti zalyna segiz myńǵa jýyq eksponattar men etnografııalyq, arheo­logııa­lyq qazba eskertkishteri qoıyl­ǵan. Olar taqyryptar boıynsha jiktelip, tas dáýirinen bastap, qazirgi kezeńge deıin qamtıdy. Ási­rese, otandyq tarıhqa, Táýelsiz Qazaq­stannyń 20 jyl­dyǵyna arnalǵan bólimder baı. Sondaı-aq, ýnıversıtet ómirine qatysty da mol derekterdiń jınalǵany baıqala­dy. Aldaǵy ýaqytta dárister, kezdesýler, taqyryptyq keshter, jyl­jymaly kórme uıymdastyrý kózdelgen. – Qyzyljar óńirinde arheolo­gııalyq qazba jumystaryn júr­gizip, buryn málimsiz bolyp kelgen «tarıhı aqtańdaqtardy» zert­teýde SQMÝ-dyń orny erek­she. Máselen, Aıyrtaý aýda­nyndaǵy Botaı arheologııalyq qazba ornyn taýyp, álemge ta­nyt­qan bizdiń mekeme bolatyn. Buǵan deıin murajaı tar ból­melerge qonystanyp kelse, endi ekspedısııalyq zertteýler men jańalyqtarymyzdy keńinen ta­ma­shalaýǵa múmkindik týyp otyr. Osyndaǵy ekspozısııalar ujym qyzmetkerleriniń, oqytý­shylar men stýdentterdiń kúshi­men jınalǵanyn aıta ketken jón, – deıdi tarıh ǵylym­dary­nyń doktory, professor Vıktor Zaıbert. Internet-kafesiniń qa­zir­gi talap-talǵamǵa saı bezendirilip, jabdyqtalǵanyna qarap, bir kezderi kópes úıiniń qoı­masy boldy degenge sený qıyn. Mundaǵy qyzmetter stýdentter úshin tegin. Bir sózben aıtqanda, jastardyń alańsyz demalýyna da, bilimmen aınalysýyna da barlyq jaǵdaı jasalǵan. Osy kúni ýnıversıtettiń má­jilis zalynda «Inno­va­sııalyq tehnologııalar – bolashaqtyń eko­nomıkasyn damytý negizi» degen taqyrypta respýblıkalyq ǵyly­mı-tájirıbelik konferensııa ótti. Onda túrli sala ǵalym­dary baıandama jasap, ınnova­sııa­lyq tehno­logııany, ozyq ǵy­ly­mı ádisterdi óndiriske engizýdiń joldaryn or­taǵa saldy. О́mir ESQALI. Soltústik Qazaqstan oblysy.