Kóktemgi erigen sýǵa baılanysty apatty jaǵdaıdyń aldyn alýda keshendi sharalar qabyldanýy tıis. «Resmı aqparatqa sáıkes elimizdiń ortalyq jáne soltústik óńirlerinde sý tasqyny 11 sáýirden bastap beleń aldy. Aqmola, Aqtóbe, Qaraǵandy, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystarynyń birqatar eldi mekenderi men joldaryn kóktemgi erigen sý shaıyp kete jazdady», – dedi M.Taǵymov.
Ol bes myńnan astam úı-jaı qulaýdyń aldynda turǵanyn, myńdaǵan qazaqstandyqtar osyndaı qıyn jaǵdaıǵa dýshar bolyp otyrǵanyn atap ótti.
«Jergilikti atqarýshy bılik pen quzyrly memlekettik organdar jyl basynan bastap depýtattar aldynda tasqyn sýdyń aldyn-alý sharalaryna qyrýar qarjy bólýdi qorǵaıdy. Alaıda, jyl saıyn osyndaı jaǵdaı qaıtalanyp, sý tasqyny biz úshin úırenshikti tótenshe jaǵdaıǵa aınaldy», – dedi senator.
Ol tótenshe jaǵdaı bastalǵannan beri Aqmola oblysyna qarasty Atbasar qalasynda 454 úı sýǵa ketip, 1379 adam kóshirilgeni, Soltústik Qazaqstan oblysynda 400-den astam úıge sý astynda qalý qateri tóngeni, Aqtóbe oblysynda 500-den astam turǵyn úı sý astynda qalǵany týraly málimetterdi keltirdi. Senator: «Nelikten osy kúnge deıin quzyrly organdardyń jaýapty qyzmetkerleri óz kásibı sheńberliginiń tómendigin tabıǵı kataklızmdermen jasyryp keledi? Olardyń jaýap beretin kúni kele me? Zardap shekken turǵyndardyń kóptegen mıllıon shyǵynyn kim óteıdi? El aman, jurt tynyshta bundaı jaǵdaıǵa jergilikti bıliktegi azamattar qalaı jol bergen?» – dep surady. Ol Premer-mınıstr B.Saǵyntaevqa otandastarymyzdy tolǵandyryp otyrǵan másele boıynsha saýal joldap, mundaı jaǵdaı qaıta oryn almas úshin Úkimet tarapynan qandaı sharalar qolǵa alynatyny týraly aqparat berýdi surady.
Otyrys barysynda senatorlar Qazaqstan men Serbııa arasyndaǵy úkimetaralyq halyqaralyq avtomobıl qatynasy týraly kelisimdi ratıfıkasııalady.
Kelisim Qazaqstan men Serbııa arasyndaǵy halyqaralyq avtomobıl qatynastaryndaǵy jolaýshylar men júkterdiń tasymalyn, olardyń aýmaqtary boıynsha tranzıtti, sondaı-aq joǵaryda kórsetilgen elderdiń aýmaqtarynda tirkelgen kólik quraldarymen úshinshi elge osyndaı tasymaldaýǵa jiberilgen tasymaldaýshylardy retteýge baǵyttalǵan. Qujat Qazaqstan men Serbııa arasyndaǵy avtomobıl tasymalyn júzege asyrýǵa, ekijaqty saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa quqyqtyq negiz jasaýǵa múmkindik beredi.
Zańnamaǵa mádenıet máseleleri boıynsha túzetýler eki oqylymda qaralyp, qabyldandy. Qujat Parlament depýtattarynyń bastamasymen jasaldy jáne Bıýdjet kodeksine, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske, sondaı-aq «Tarıhı-mádenı mura obektilerin qorǵaý jáne paıdalaný týraly», «Mádenıet týraly» jáne basqa da zańdarǵa túzetýler engizýdi kózdeıdi. Máselen, jergilikti atqarýshy organdardyń elimizdiń Bıýdjet kodeksinde tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilimi bar mamandardy ǵana emes, joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilimi bar mamandardy da daıarlaýǵa memlekettik bilim berý tapsyrysyn bólýge quqyǵyn bekitý usynylady. «Tarıhı-mádenı mura obektilerin qorǵaý jáne paıdalaný týraly» zań mýzeı-qoryq sııaqty jańa uǵymmen tolyqtyrylady, ol tarıhı-mádenı mura obektilerin jáne mádenı qundylyqtardy saqtaý, zerdeleý jáne kópshilikke kórsetý úshin qurylǵan. «Mádenıet týraly» zańda Qazaqstan halqynyń mádenı murasyna jatatyn baspasóz basylymdaryn saqtaý men kópshilikke taratýdy júzege asyratyn elimizdiń Ulttyq memlekettik kitap palatasynyń mártebesi belgilenedi; buqaralyq aqparat quraldary redaksııasynyń Ulttyq memlekettik kitap palatasyna baspasóz basylymdarynyń mindetti tegin danalaryn, al elektrondyq nysanda – «Ortalyq» mártebesi bar kitaphanalarǵa usyný boıynsha mindetteri bekitiledi. Odan basqa, zańmen mádenıet uıymdary men teatrlardyń qyzmetine qatysty qoǵamdyq mańyzy bar ádebıetti satyp alý, basyp shyǵarý jáne taratý máselelerin retteý, sondaı-aq mádenıet salasyndaǵy ýákiletti organnyń quzyretin naqtylaý usynyldy.
Zańnamaǵa kólik máseleleri boıynsha túzetýler eki oqylymda qaralyp, qabyldandy.
Zańnyń negizgi maqsaty – memlekettik baqylaýdyń qoldanystaǵy júıesin jetildirý arqyly sýdaǵy, avtomobıl, temirjol jáne qaladaǵy relsti kóliktiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý bolyp tabylady.
Qujatpen birqatar zańnamalyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engiziledi. Ulttyq zańnama erejelerin Kemelerden bolatyn lastanýdy boldyrmaý jónindegi, teńizde adam ómirin qorǵaý jónindegi halyqaralyq konvensııalardyń jáne Kemeler men port quraldaryn qorǵaý jónindegi halyqaralyq kodekstiń teńiz ortasyn kemelerden bolatyn lastanýdan qorǵaýdy arttyrý, teńizde kemeler men port quraldaryn qorǵaýdy kúsheıtý, sondaı-aq teńizdegi tasymaldaýlardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý salasyndaǵy talaptaryna sáıkes keltirý; ózdiginen júrmeıtin shaǵyn kólemdi kemelerdi tirkeýden shyǵarý rásimin ońaılatý arqyly shaǵyn kólemdi kemelerdi esepke alý men tirkeýdiń memlekettik júıesin jetildirý; kólik salasyndaǵy ýákiletti memlekettik organǵa qalalyq relsti kólikti qaýipsiz paıdalanýdy qamtamasyz etýdi jáne ondaǵy qyzmetti baqylaý fýnksııasyn bekitý; óz ónimin tasymaldaý úshin kirme joldardy paıdalanatyn sýbektilerdiń qyzmetin uıymdastyrýdyń tıimdi tetigin jáne Memlekettik shekara arqyly ótkizý júzege asyrylatyn ózge jerlerde adamdardy, kólik quraldaryn, júkter men taýarlardy ótkizýdi uıymdastyrý úshin quqyqtyq negiz jasaý kózdelip otyr.
Ekinshi oqylymda Palata zańnamaǵa áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti máseleleri boıynsha túzetýlerdi qabyldady.
Qujattyń maqsaty azamattyq avıasııa jáne áýe keńistigin paıdalaný salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyn jetildirý, sondaı-aq ony Halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymynyń (IKAO) standarttaryna sáıkes keltirý bolyp tabylady. Zań áýe keńistigin jáne avıasııa qyzmetin paıdalaný salasyndaǵy baqylaý men qadaǵalaýdy kúsheıtýge, kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn kóterý men ushý qaýipsizdigin qamtamasyz etýde jaýaptylyqty arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Qujatpen segiz zańǵa, onyń ishinde Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly, Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksterge, «Qazaqstan Respýblıkasynyń áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti týraly» jáne basqa da zańdarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi.
Sheteldik tasymaldaýshylardy akkredıtteý, kommersııalyq emes uıymdardy tartý jáne áýe kemelerin paıdalanýshylardyń, aeronavıgasııalyq qyzmet kórsetýshilerdiń, avıasııalyq oqý ortalyqtarynyń qyzmetin qadaǵalaý bóliginde azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organnyń quzyreti naqtylanady jáne tolyqtyrylady. Áýejaılardaǵy básekelestikti damytýǵa jáne áýe kemelerine jer ústinde qyzmet kórsetýshilerdiń qyzmetin retteýge baǵyttalǵan erejeler qarastyrylǵan. Azamattyq-áskerı yntymaqtastyq pen áýe keńistigin tıimdi paıdalanýdy úılestirý qaǵıdattary bekitiledi.
Birqatar erejeler azamattyq avıasııada avıasııalyq qaýipsizdik baǵdarlamasyn engizý, medısınalyq sarapshylarǵa, aeronavıgasııalyq qyzmet kórsetýshilerge jáne laýazymdy adamdarǵa jaýaptylyqty bekitý, sondaı-aq sertıfıkasııalyq tekserý kezinde sanattardy engizý arqyly avıasııalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Tergep-tekserý jónindegi ýákildiń qyzmeti retteledi.
Sonymen qatar avıasııa qyzmetkerlerin medısınalyq kýálandyrý júıesin jetildirý kózdeledi, avıasııalyq medısınalyq ortalyqtardy sertıfıkattaýdyń jańa túri usynylady. Shaǵyn avıasııany damytýdaǵy, ushqyshsyz ushatyn apparattardy esepke alýdaǵy, arnaýly ushýǵa ruqsat alýdaǵy, áýe kemelerin paıdalanýshylarǵa jalǵa berýdegi ákimshilik kedergilerdi joıýǵa qatysty erejeler engiziledi.
Qujatpen aksıonerlik qoǵam sıpatyndaǵy áýe kompanııalardyń jarǵylyq kapıtalyna sheteldikterdiń, azamattyǵy joq adamdardyń jáne sheteldik zańdy tulǵalardyń qatysý úlesin qyryq toǵyz paıyzǵa deıin shekteý erejesi belgilendi.
Otyrys barysynda senatorlardyń depýtattyq saýaldary jarııa etildi. Senator Muhtar Altynbaev avıasııa qaýipsizdigi týraly; Murat Baqtııaruly kıikterdi qorǵaý úshin keshendi sharalar qabyldaý qajettigi týraly; Nurlan Qylyshbaev Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Memlekettik akademııalyq qazaq mýzykalyq drama teatry men M.Gorkıı atyndaǵy Memlekettik akademııalyq orys drama teatryna jańa ǵımarattar salý týraly, sondaı-aq M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatryna ulttyq teatr mártebesin berý týraly; Jabal Erǵalıev Soltústik Qazaqstan oblysy, Aıyrtaý aýdanynda Qarasaı jáne Aǵyntaı batyrlarǵa arnalǵan memorıaldyq kesheniniń jaǵdaıy týraly aıtty.
