О́mir súrý úshin ózgere bilý kerek
Nursultan NAZARBAEV
Toqtaǵan, bir orynda turǵan artta qalady. Qoǵam da osy zańdylyqqa baǵynady. Is-áreketsiz, josparsyz otyrǵan el: áýeli – qıynshylyqqa, sosyn daǵdarysqa ushyraıdy. Sońy memleketiniń quldyraýymen aıaqtalady.
Elbasy óziniń tujyrymdamalyq maqalasynda ózekti máselelerdi kóteredi. Mańyzdylyǵy, teginde, mán-maǵynasy nyǵyzdalǵan úzdik taqyrybynan ańdalady: «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý».
Ult – búkil halyqtyq jospary qolda, keleshegin aıqyndaǵan damý baǵyt-baǵdary barda ǵana tiri. Josparsyz el – jelkensiz qaıyq tárizdi. Dittegen jerine, attanǵan sapar muratyna jete almaıdy.
1. XXI ǴASYR: ADAMZAT AQYL-OIY JÁNE ULTTYŃ AShYQ SANA-SEZIMI
Dúnıe ózgerdi. Adamzat birtindep ǵalamzat boldy. Jıyrma birinshi ǵasyrda týǵan úıiń, týǵan jerińdi ǵana jaqsy kórgen azdyq etedi, sebebi, adamzattyń jalǵyzy – Jer, pil saýyrly Ǵalamshar, uly planeta – bireý ǵana. Bizdiń endigi týǵan úıimiz – óz kindigin ózi aınalyp júrgen qara topyraqty, kún shuǵylaly, aı músindi Jer. Planetalyq sana ortaq úıimizge tóngen qaýip-qater týraly dabyl qaǵady.
Biraq, planetalyq sana ár ulttyń óz týǵan jerin ǵana emes, týǵan elin súıgen sheksiz mahabbat, tereń seziminen qalyptasady. Týǵan úı, altyn besik sizdiń týǵan jerińizdiń kórinisi bolsa, memleketińiz – týǵan elińizdiń ózi.
Elbasynyń, eldiń irgesin bekitip, beıbit ómir, tynysh qoǵamdy saqtap, terrıtorııamyzdy belgileýde, qujattaryn rastaýda, Astanamyzdyń jaǵrafııalyq jáne saıası ornyn dál anyqtap, jyldam kóshirýde, elordany turǵyzýda sińirgen eńbegi óte zor. Sondyqtan, Ult jospary sátimen jalǵasyn taýyp, búginde bolashaqtyń baǵyt-baǵdaryna aınalyp otyr.
Biz, tolǵan-tolysqan memleket retinde, júıeli ǵumyr keship kelemiz. Is-áreketimizde kezdeısoqtyq joq.
Ras, keshegi alyptar Handyq dáýirde mekenimizdi Otanǵa aınaldyrdy. Biz Otanymyzǵa shekarasy tolyq aıqyndalǵan memlekettik sıpat berip, qasterli táýelsizdikke qol jetkizdik.
Astana saıası ortalyq qana emes, qazirgi tańda básekege qabiletti saıası-zııatkerlik qala boldy.
Kórmegen kórýge asyǵatyn, kórgen kete almaıtyn, al ketken umyta almaıtyn shahar.
Elbasy qazaq qoǵamyn, Qazaqstan halqyn birtutastyqqa, beıimdilikke shaqyrady, básekelestikte top jaryp ozyp shyǵýǵa úndeıdi, ýaqyt talabyna saı, qashanda sergek, belsendi ómir súrýdi halqymyzǵa mindetteıdi.
Elbasy ósıeti zaman aǵysy, dáýir tynysy qandaı ekendigin alǵa tarta otyryp, qoǵam múddesine, qazaq muratyna qyzmet etýdi nasıhattaıdy.
2. BILIM SALTANATY: KÁSIPTIK SIPAT JÁNE BEIIMDILIK
Bilimsiz kásipti ıgere almaısyz, kásipsiz búgingi naryqta eshkimge keregińiz joq. Táýelsizdiktiń bir kórinisi – damyǵan tehnologııa. Bireýge táýeldi, ekinshige kiriptar bolmaısyz. Tehnologııa – ǵylym tabysy, ǵylym – bilimniń nátıjesi. Bilim – bilim kýltinen shyǵady.
Qazaq balasyn joǵary oqý oryndaryna bastyq bolsyn dep beretin zaman ótti. Endi perzentińizdi bir nemese birneshe kásipti meńgergen maman bolsyn dep oqytasyz.
Taıaý jyldardaǵy mindetterdiń ishinde ǵylym da bar, bilim de bar.
Qazir ýaqyt jyldam. Tez bilim alyp, tez mamandyqty ıgermeseńiz, naryq Siz meńgergen mamandyqqa degen qajettilikti joıyp jiberedi.
Pragmatıkalyq kózqaras alǵa shyqty. О́mirdiń jyldamdyǵy artty. Qoǵam da, naryq ta, kózqaras ta jańaryp turatyn mezgil týdy. Bir mamandyq ıesinen góri san kásiptiń ıesi bolý kún tártibinde tur.
Endi ómir boıy oqıtyn bolasyz, ómir boıy izdenetin bolasyz.
QORYTYNDY
Rýhanı jańǵyrýdyń negizi – ózgermeıtin ishki ózek – rýhanı ulttyq kod. Matematıkalyq esepteı kemel qurylǵan oı-sana teńdigi. Teńdeýdiń sheshimi de bar.
Qos uǵym, egiz túsiniktiń dıalektıkasy bizge ózgerip turatyn ómir, árekettenip júrgen qoǵamdy beredi.
Aqyndardyń jyrlaryndaı jalyndy, ánshilerdiń ánindeı ásem, abyzdardyń sózindeı anyq.
Dıdar AMANTAI,
jazýshy, fılosof, kınematografıst,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri
