2010 jylǵy 9 jeltoqsan №327 Astana qalasy
Baǵalaý týraly eseptiń nysany men mazmunyna qoıylatyn talaptardy bekitý týraly
Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń buıryǵy
«Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy baǵalaý qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 19-babyna sáıkes, buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan «Baǵalaý týraly eseptiń nysany men mazmunyna qoıylatyn talaptar» bekitilsin.
2. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet vıse-mınıstrine júktelsin.
3. Osy buıryq ony alǵash resmı jarııalaǵan kúnnen bastap on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Mınıstrdiń mindetin atqarýshy D.QUSDÁÝLETOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstri mindetin atqarýshynyń 2010 jylǵy 09 jeltoqsandaǵy № 327 buıryǵymen bekitilgen
«Baǵalaý týraly eseptiń nysany men mazmunyna qoıylatyn talaptar»
1. Jalpy erejeler
1. Osy Baǵalaý týraly eseptiń nysany men mazmunyna qoıylatyn talaptar (budan ári – Talaptar) halyqaralyq baǵalaý standarttaryn paıdalana otyryp, «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy baǵalaý qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń (budan ári – Zań) negizinde ázirlendi jáne baǵalaý týraly eseptik nysany men mazmunyna, baǵalaý týraly esepte paıdalanylatyn aqparatqa, sondaı-aq ádisnamada jáne esepteýde qoldanylatyn baǵalaý týraly eseptegi sıpattamalarǵa qoıylatyn talaptardy belgileıdi.
2. Osy Talaptar Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda baǵalaý qyzmetin júzege asyrý kezinde qoldanýda mindetti bolyp tabylady.
3. Baǵalaý týraly esep baǵalaý júrgizýdi qorytyndysy boıynsha jasalady. Baǵalaý týraly esep Zańǵa, osy Talaptarǵa, halyqaralyq standarttarǵa jáne baǵalaý qyzmeti standarttaryna sáıkes jasalǵan qujatty bildiredi.
4. Eseptiń tapsyrysshysy – baǵalaý obektisiniń menshik ıesi nemese baǵalaý týraly shartty jasaýǵa qujat túrinde rastalǵan negizdemesi bar ózge de adamdar, sondaı-aq zańnamada belgilengen jaǵdaılarda sot nemese ýákiletti organ.
2. Baǵalaý týraly esep nysanyna qoıylatyn talaptar
5. Baǵalaý týraly esep:
1) tekserilgen kúni, osy kezde qatysyp otyrǵan baǵalaýshynyń, tapsyrysshynyń jáne/nemese menshik ıesiniń T.A.Á. kórsetilgen baǵalaý obektisin tekserý aktisin qamtıdy jáne joǵaryda kórsetilgen adamdardyń qolymen kýálandyrylady; baǵalaý obektisi qarjylyq múdde nemese basqa da materıaldyq emes baǵalaý obektileri bolyp tabylatyn jekelegen jaǵdaılarda tekserý aktisi mindetti emes;
2) qunymen aıqyndalatyn esepteýdi júrgizýge jáne esepke saraptama jasaý kezinde uqsas nátıjelerge ákelýge múmkindik bere otyryp, baǵalaý obektisi jan-jaqty sıpattalatyn;
qaǵaz tasymaldaǵyshta shyǵarylatyn jáne baǵalaýshynyń muraǵatynda bes jyl boıy saqtalatyn eseptiń danasyna qosa beriletin kózge naqty siltemelermen rastalǵan;
eger ulttyq baǵalaý standarttaryna sáıkes mindetti bolyp tabylmasa, baǵalaý júrgizý kezinde artyq bolmaýy jáne paıdalanylmaýy tıis eleýli aqparatty;
3) baǵalaý standarttaryna sáıkes qunyn esepteýdi júrgizý negizdeletin, qoldanylatyn amaldar men tásilderdiń qysqasha sıpattamasy qamtıdy.
Nysan men mazmun boıynsha esep Zańnyń talaptaryna, baǵalaý standarttaryna sáıkes kelýge tıis;
6. Turǵyzylmaǵan obektige nemese baǵalaý qyzmeti salasyndaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń talaptary, baǵalaý standarttary buzylyp, baǵalaý obektisiniń naryqtyq nemese ózge de qunyn burmalaýǵa ákeletin shynaıy emes derekterdi baǵalaý týraly esepte paıdalanyp júzege asyrylǵan baǵa shynaıy emes baǵa dep tanylady.
7. Alǵashqy betten basqa, baǵalaý týraly eseptiń paraqtary betteri boıynsha nómirlenedi, tigiledi jáne baǵalaýdy júrgizgen baǵalaýshylar ár betine qol qoıady, bul rette faksımıleni paıdalanýǵa jol beriledi.
Baǵalaý qyzmetin júzege asyrýǵa lısenzııasy bar jáne jeke kásipker bolyp tabylatyn baǵalaýshy jasaǵan esepke ol qol qoıady jáne onyń jeke mórimen kýálandyrylady.
Baǵalaý qyzmetin júzege asyrýǵa lısenzııasy bar jeke tulǵanyń esebine baǵalaýshylar qol qoıady, zańdy tulǵanyń basshysy bekitedi jáne mórmen kýálandyrylady.
8. Eseptiń shekteýli jaǵdaılarynda esepti tolyǵymen, bólikterimen nemese jekelegen siltemelermen, esepte qamtylǵan derekterdi, baǵalaýshynyń aty men kásibı tıesiligin onyń jazbasha kelisiminsiz jarııalaýǵa tyıym salynady.
9. Shartta belgilengen tapsyrysshynyń talaptaryna sáıkes baǵalaý týraly esep mynadaı sharttar saqtala otyryp, oryndala jáne tapsyrysshyǵa elektrondy túrinde beriledi:
1) jiberilgen esep baǵalaýshyda qatań dıskide esepterdiń elektrondyq bazasynda jáne kóshirmesi lazerli dıskide saqtalady;
2) esep avtordan basqaǵa, oǵan ózgerister engizýden esepti senimdi qorǵaýǵa múmkindik beretin formatta beriledi;
3) muraǵatta qaǵaz tasymaldaǵyshtaǵy danamen esepti jiberýshiniń elektrondy mekenjaıy, esepti bergen operatordyń T.A.Á., qabyldanǵan kúni men ýaqyty týraly málimetteri bar faıldardyń basyp shyǵarylǵandary, sondaı-aq tapsyrysshynyń esepti alǵanyn rastaıtyn aqparat tigilýi tıis;
4) eger tapsyrysshyǵa elektrondy tasymaldaǵyshta esepti berý talap etilgen jaǵdaıda, elektrondyq esep baǵalaýshyda elektrondy sıfrlyq qol tańbasy bolǵan kezde ǵana qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes usynylady, bul rette baǵalaýshynyń muraǵatynda tapsyrysshynyń osy esepti qabyldaǵany týraly qolbelgimen qaǵaz tasymaldaǵyshtaǵy eseptiń nusqasy saqtalýy tıis.
3. Baǵalaý týraly eseptiń mazmunyna qoıylatyn talaptar
10. Baǵalaý obektisiniń túrine qaramastan, baǵalaý týraly esepti mynadaı mindetti bólimder men bólikter qamtylady:
1) alǵashqy paraq;
2) ilespe hat (tapsyrysshynyń kelisim boıynsha);
3) eseptiń mazmuny;
4) biliktilik minezdemeli kórsetilgen baǵalaýshylar men oryndaýshylardyń tizimi;
5) esep týraly jalpy málimetter;
6) baǵalaý obektisiniń jalpy málimetteri jáne sıpattamasy;
7) eseptiń esepteý bóligi;
8) eseptiń qorytyndy bóligi;
9) qosymsha.
Osy tarmaqtyń 1-6) tarmaqshalarynda sanamalanǵan eseptiń bólikteri onyń qosymshalaryn eseptemegende, eseptiń mazmunynyń jartysynan aspaıdy.
11. Alǵashqy paraq mynany qamtýy tıis:
1) eseptiń ataýy;
2) eseptiń nómiri;
3) eseptiń jasalǵan kúni;
4) obektiniń ataýy jáne ornalasqan jeri;
5) baǵalaý kúni;
6) baǵalaý týraly sharttyń nómiri jáne jasalǵan kúni;
7) aıqyndalatyn qunnyń túri (tıpi);
8) tapsyrysshynyń tolyq ataýy nemese T.A.Á., onyń ornalasqan jeri, banktik derektemeleri;
9) baǵalaýshynyń tolyq ataýy nemese T.A.Á., onyń ornalasqan jeri, banktik derektemeleri, baǵalaýshy múshe bolyp tabylatyn Palata;
10) mórmen kýálandyrý, esepti bekitken adamnyń T.A.Á. jáne qoly.
12. Ilespe hatta mynalar qamtylady:
1) baǵalaý maqsaty men nysanasy;
2) baǵalaý obektisin sáıkestendiretin jalpy aqparat;
3) esepte paıdalanylǵan baǵalaý amaldary men ádisteri;
4) baǵalaý obektisi qunynyń qorytyndy shamasy.
13. Eseptiń mazmuny betteri kórsetilgen onyń quramyna engen bólimderdi (kishi bólimderdi) kórsetedi.
14. Esep týraly jalpy málimetter:
1) Baǵalaý tapsyrmasy:
baǵalanatyn obekt;
obektiniń menshik ıesi;
obektiniń ornalasqan jeri;
baǵalanatyn quqyq;
baǵalaý maqsaty;
baǵalaý túri (bastamashylyq nemese mindetti);
baǵalaý nysanasy (ne úshin obekt baǵalanady) jáne kez kelgen osymen boljanatyn shekteý;
baǵalaý kúni (baǵalaý jaramdy bolatyn kún nemese ýaqyt aralyǵy) jáne eseptiń kúni;
baǵalanatyn múliktiń (jyljymaly, jyljymaıtyn múlik, jumys isteıtin kásiporyn (bıznes) nemese baǵalaýǵa jatatyn basqa da múlik, sondaı-aq negizgi obektiden bólek baǵalaýǵa engen múlikterdiń basqa da synyptary) sáıkestendirilýi;
múliktik quqyqtardyń sáıkestendirilýi (jeke nemese memlekettik menshik, jeke kásipkerlik, JShS, AQ nemese ishinara quqyq, mysaly, jalǵa alý);
belgilenetin qunnyń bazasy men tıpiniń anyqtamasy;
2) Baǵalaýshynyń biliktilik minezdemesi:
eger baǵalaýdy baǵalaý kompanııasy oryndasa, baǵalaýshy – zańdy tulǵanyń lısenzııasy týraly málimet;
baǵalaýshynyń azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligi týraly málimet;
lısenzııasynyń bolýy jáne qandaı Palatanyń múshesi bolyp tabylatyndyǵy týraly málimetter kórsetilgen baǵalaýshylardyń tizimi;
2) Baǵalaýdy júrgizý kezinde baǵalýshy paıdalanǵan joramaldar men shekteý sharttary;
4) Baǵalaý kezinde paıdalanylǵan qujattar tizbesi:
baǵalaý úshin paıdalanylatyn normatıvtik quqyqtyq aktiler;
baǵalaý standarttary;
baǵalaýshy paıdalanatyn jáne baǵalaý obektisiniń sandyq jáne sapalyq sıpattamasyn belgileıtin qujattar tizbesi;
olardy alǵan kózderi kórsetilgen baǵalaý júrgizý kezinde paıdalanylǵan derekter tizbesi;
5) Esepte qoldanylatyn negizgi termınder men anyqtamalar.
15. Jalpy málimetter jáne baǵalaý obektisiniń sıpattamasy:
baǵalaý obektisi tekserilgen kún;
obektiniń sıpattamasy men jaı-kúıi;
obektiniń quramy;
baǵalaý obektisiniń nysany men aǵymdaǵy paıdalanylýy;
baǵalaý obektisi ornalasqan jerdiń sıpaty;
baǵalanatyn obektiniń negizgi sıpattamalarynyń sıpaty, tıisti standarttarda belgilenetin quramy;
kásiporyndardy jáne iri jyljymaıtyn múlik obektilerin baǵalaý kezinde nesıe berý maqsatynda qosymsha kórsetiledi:
óńirdegi jalpy ekonomıkalyq ahýalǵa jáne áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalǵa sholý;
baǵalanatyn obektiniń naryǵynda aǵymdaǵy belsendilik pen betalystarǵa sholý;
salalyq sholý (eger belgili bir taýarlardy (qyzmet kórsetýlerdi) óndirý uıymdastyrylǵan múlik kesheniniń quramyna kiretin jyljymaıtyn múlik baǵalanatyn jaǵdaıda jasalady).
16. Esepteý bóligi mynany qamtıdy:
1) Baǵalaý ádisnamasy:
úsh amaldaǵy ádis mániniń qysqasha jazylýy jáne osy esepte qoldanylǵan amaldardy tańdaý negizdemesi;
tańdap alynǵan amaldar/ádister qoldanylǵan baǵalaý prosessiniń sıpaty;
2) Shyǵyndyq amal ádisimen oryndalǵan esepter mynany qamtıdy:
shynaıy aqparat kózine siltememen baǵalaý obektisiniń tolyq qalpyna keltirý qunynyń esebi;
jınaqtalǵan tozý esebi;
3) Naryqtyq ádis amalymen oryndalǵan esepter mynany qamtıdy:
salystyrylatyn obektilerdi (keminde ekeý) tańdaý;
salystyrylatyn obektiler týraly aqparat kózderi, sonyń ishinde:
baspa basylymy úshin baspanyń ataýy, jyly, baspanyń nómiri, betterdiń nómiri kórsetiledi;
Internet-resýrstar úshin silteme, Internet-resýrstyń ataýy jáne /nemese kompanııanyń ataýy, tıisti sileteme júgingen kúni kórsetiledi;
elektrondyq pochtamen alynǵan derekter basyp shyǵarylady jáne qaǵaz nusqasynda tigiledi;
árbir salystyrylatyn obekt úshin salystyrý biriligi qunynyń túzetilgen mániniń esebi;
4) Kiristik amal ádisimen oryndalǵan esepter mynany qamtıdy:
aqsha aǵynynyń boljamy;
kirister men shyǵystar shamasynyń esebi;
dıskont stavkalarynyń jáne (nemese) kapıtaldandyrý stavkalarynyń esebi;
termınaldy (reversııalyq) qun esebi (qajet jaǵdaıda);
naryqtyń qunnyń esebi;
5) «Baǵalaý nátıjelerin kelisý» bólimi mynany qamtıdy:
baǵalanatyn múliktiń erekshelikterin taldaýǵa jáne baǵalaý nysanasyna negizdelgen baǵalaý nátıjelerin kelisý ádisiniń negizdemesi. Oǵan baılanysty qorytyndy qun retinde tek bir nátıje nemese múlikti baǵalaýdyń birneshe alynǵan nátıjeleriniń salmaqty shamasy qabyldanady.
17. Qorytyndy bólik obekt qunynyń shamasy týraly jıyntyq qorytyndyny qamtıdy.
Qunnyń qorytyndy shamasy Qazaqstan Respýblıkasynyń valıýtasynda (teńgemen) kórsetiledi jáne jaqshada osy somany jazbasha tolyq jazylǵan myń teńgege deıin dóńgelengen sıfr túrinde kórsetiledi. Tapsyrysshymen ýaǵdalastyqqa sáıkes qorytyndy baǵa bir teńgege deıingi dáldikpen kórsetilýi múmkin.
Tómende «Baǵalaý týraly esepte kórsetilgen baǵalaý obektisi qunynyń qorytyndy shamasy, eger baǵalaý týraly esep jasalǵan kúnnen bastap baǵalaý obektisimen mámile jasalǵan kúnge nemese kópshilik oferta usynylǵan kúnge deıin alty aı ótse, baǵalaý obektisimen mámile jasaý maqsaty úshin usynylady dep tanylatyndyǵy» kórsetiledi.
Eseptiń qorytyndy bóligine baǵalaý jáne esepti jasaý jumystaryna qatysqan baǵalaýshylar qol qoıady.
18. Esepke qosymshalarda mynalar qamtylady:
1) osy Talaptyń 5-tarmaǵy 1) tarmaqshasyna sáıkes baǵalaý obektisin tekserý aktisi;
2) Palataǵa múshelik týraly kýáliktiń kóshirmesi;
3) baǵalaý obektisiniń fotosýreti (tek jyljymaıtyn múlik, kólik, jabdyq jáne basqa da materıaldy múlik úshin);
4) esepteý kesteleri (eger olar bolsa);
5) kásiporyndardyń aktıvter tizbesimen jáne olardyń naryqtyq qunymen kesteler (qajet kezde).
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2010 jylǵy 20 jeltoqsanda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №6688 bolyp engizildi.