25 Mamyr, 2011

Qosh keldińizder, qandastar!

1390 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin
Búgin Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen Dúnıejúzi qazaqtarynyń IV quryltaıy saltanatty túrde ashylyp, óz jumysyn  bastaıdy. * * * QURYLTAI Quryltaı qutty bolsyn, qandastarym! Árqashan arman bolǵan, joldastarym! Bilemiz qıly kúnder, bastan keship, Qatygez tul taǵdyrdyń arbasqanyn.   Joldaryń shartarapqa aıyryldy, San ret qanattaryń qaıyryldy. Búginde qushaqtaısyń keń Dalańdy, Babadan mura – Ulanǵaıyryńdy. Halqynyń bolashaǵyn baǵdarlaǵan, Kim qaldy Elbasyna tańǵalmaǵan. Senderdi qarsy alyp, ol kúlimdep, Daǵdarys kezinde de daǵdarmaǵan!   Elińe qosh keldińder, qandastarym, Kelip tur sendermen bir án bastaǵym. Osynaý qazaǵymnyń asqar áni, Tileımin máńgilikke jalǵasqanyn!   Qaırat JUMAǴALIEV. ___________________ ELORDAǴA JINALDY KILEŃ QAZAQ Mine, kópten kútken qan­dastarymyz tórtinshi ret ót­kizilgeli otyrǵan Dúnıejúzi qazaqtarynyń quryl­taıy­na qatysý úshin elordaǵa jı­nalyp, atamekendegi baýyr­larymen shurqyrasa kóristi. Almatydan shyqqan 505-shi arnaıy poıyzben keshe olar elordanyń saparjaıynan tús­ti. Álemniń 40 shaqty mem­leketinen kelgen 350-ge jýyq delegat aldymen ásem shahar Almatyǵa jınalǵan bolatyn. Sosyn baryp bu­ryn­ǵy astanadaǵy Dúnıe­júzi qazaqtary qaýymdas­ty­ǵynyń ókilderi olardy Quryltaı ótetin elorda tó­rine bastap ákeldi. 505-shi poıyz saparjaıǵa kelip jetkende kún shýaǵyn sha­shyp turdy. Qazaq degen jalǵyz aýyz sózdiń qudireti men ejelgi qonys – atame­kenniń topyraǵy tartyp kele jatqan baýyrlardy kútip alý qashan da kóńil tol­qytatyn sátterge toly bolmaq. О́ıt­ke­ni, olardyń ár­qaı­sysy tek qaraqan bastary­nyń emes, so­ńyndaǵy aǵaıyn­nyń saǵyny­shyn, arman-tilegin ar­qalap kele jatyr. Bir poı­yz­da otyr­ǵany bolmasa, túrli zo­balań­nyń, náýbettiń saldary­nan tarydaı shashyraǵan qazaq­tyń búgingi urpaqtary álem­niń túk­pir-túkpirine qonys tepken. Olardyń kópshiligi atamekenge, onyń ishinde el ordasy – Astanaǵa tuńǵysh ret atbasyn tiregen eken. Endeshe, elge kelgen osy qandasta­ry­myzdyń boıynda tosyn sezim, bólek kúı bolmaǵy zańdylyq. Osy oraıda, Prezıdent Ákim­shiligi, qalalyq ákim­dik, zııaly qaýym ókil­deri, ánshi-bıshiler qazaqtyń ózine tán baýyrmal minezimen, qonaqjaı peıilimen poıyz­dyń aldynan shyǵyp, jerge túsken qandastary­myz­dyń to­syrqap turýyna jol bermeı, birden úıirip ala jó­nelgeni aıtýǵa turarlyqtaı oqıǵa. Qandastarymyzdyń aıa­ǵy jerge tıer-tımesten áje­ler sha­shýyn shashty. Qur­man­ǵazynyń rýhty kúıleri qonaq­tar­dyń mereıin ósirse, al­ǵash­qy betashar áńgimeler men lebizder, arnaý óleńder oqylyp, olardyń uıysa ketýine basa mán berildi. Saparjaı basyndaǵy kishigirim jıynda elge kelgen aǵaı­ynǵa aqyn Kákimbek Salyqov pen Nurǵoja Oraz jyly lebiz bildirdi. Aqsaqal retinde de, bel­gili qalamger retinde de bul eki aǵamyzdyń elim dep kelgen qonaqtardyń aldynan shyǵyp, júrekjardy sózderin aıtatyn ábden orny da, jóni de bar. Son­dyqtan aqyn Kákimbek Sa­lyqovtyń «Qosh keldińder, sheteldik baýyrlarym! Ketti óship bodandyq aýyr halim. Torǵa tús­ken torǵaıdaı kún keship ek, Táýelsizdik ózgertti dáýir mánin» – deı kele «Ár sózimnen bi­linse otty lebiz, Jan júrektiń qalaý­yn jetkizemiz. Elordada quryl­taı sátti ótse, Bir basylar sa­ǵy­nysh dep bilemiz» dep jyr­la­ǵany shynaıy ári tartymdy shyq­ty. Sol sııaqty Nurǵoja Orazdyń qandastarǵa qarata: «Senderdi osynda alyp kelgen «qazaq» degen jalǵyz aýyz sóz. Qazaq árqashan namysty bolǵan. Sender de namystyń týyn jyq­paı, qaıda júrseńder de qazaq atyn asqaqtatyp júrgen jan­syń­dar. Sender munda qydyryp kelgen joqsyńdar. Eldiń hal-jaǵdaıyn bilýge, sol arqyly shette júrgen baýyrlarymyzǵa aqparat jetkizýge, solardy osynda kóship kelýge úgitteýge jınaldyńdar. Al, onyń ara­syn­da atameken topyraǵyn basý baqyty, tanystyq-bilistik qýa­ny­shy jandaryńyzǵa shattyq syılasyn. Allataǵala osyndaı qýanyshqa bóleı bersin» – degeni elordaǵa jınalǵan qandas­tar­dyń da ishki nıetin dóp bas­qandaı boldy. Bul eki arada qazaqy dástúrmen qonaqtarǵa «Qosh keldińizder!» atty ar­naýyn aıtysker aqyn Jaq­sy­lyq Orynbasar dombyrasymen shalqyta tógip-tógip jiberdi. Osy is-sharalardan keıin elmen shúıirkelese tabysqan qan­dastarymyzdy arnaıy ókilder qonaqúılerge jaıǵastyrý qa­myna kirisip ketti. Aıgúl SEIILOVA. ______ AŃSAÝ Oı basyp, jalǵyz qalǵan shaqtarymda, Aralap ketem qııal baqtarynda. Jalǵanda jalǵyz júrgen qıyn eken, Bilinbeı bul ómirde joq barym da.   Aýylǵa baramyn men anda-sanda, Alamyn qýat jıyp janǵa sonda. Sýy da týǵan jerdiń baldaı tátti, Shymyrlar boıymdaǵy qan da sonda.   Jastyqty jyldar jutyp, jalańdaǵan, Ár kúnin qımaı kóńil alańdaǵan. Saǵyndym aýylymnyń adamdaryn, Kýási balalyqtyń dalańdaǵan.   Batyryp keshti birge araılaǵan, Jol jaqqa anam jıi qaraılaǵan. Dám jazsa baryp qalam dep júrgende, Aq kirdi buıra shashqa oraılaǵan.   О́leńim qanat berdi-aý qustaı ushyp, Qııalmen aýylymdy alam qushyp. Botadaı bozdap jyrym saǵynǵannan, Kózimnen jas shyǵady yrshyp-yrshyp. Beıbit DÚISEMBEKOV. (Qondybaı)