Saratov qalasynda taıaýda ótken ekinshi halyqaralyq ǵylymı-taǵylymdyq konferensııa «Reseıdiń, Belorýssııanyń jáne Qazaqstannyń Keden odaǵy: qalyptasý problemalary men damý perspektıvalary» dep ataldy. Bul is-sharany Saratov memlekettik ýnıversıteti, Saratov kedeni, «Reseı zańgerleri qaýymdastyǵynyń» Saratov óńirlik bólimshesi, Saratov oblysynyń saýda-ónerkásip palatasy, sondaı-aq joǵaryda atalǵan ýnıversıtettiń TMD jáne Baltyq boıy elderimen yntymaqtastyq jónindegi ǵylymı-bilimı ortalyǵy uıymdastyrdy.
Konferensııany ashqan Saratov oblystyq dýmasynyń depýtaty, zań ǵylymdarynyń doktory, professor, Reseıdiń eńbek sińirgen zańgeri Galına Komkova budan bir jyl buryn alǵashqy konferensııada Keden odaǵyn qurýdyń teorııalyq máseleleri kóbirek qarastyrylǵan bolsa, endi bul jańa qurylymnyń is-tájirıbelik qorytyndylaryna nazar aýdarýǵa múmkindik týyp otyr dedi.
Saratov kedeniniń bastyǵy, «Reseı zańgerleri qaýymdastyǵy» Saratov óńirlik bólimshesiniń jetekshisi Sergeı Ovsıannıkov Keden odaǵynyń qurylýymen burynǵy shekaralyq keden organdarynyń ishki kedenderge aınalǵanyn, bıylǵy 1 shildeden bastap Ozınkı keden beketi jumysy toqtaıtynyn, úsh memlekettiń kedenshileri taýarlardyń kedendik tranzıtiniń biryńǵaı rásimderi sheńberine kóshetindigine qatysýshylar nazaryn aýdardy. Keden odaǵynyń qurylýyna oraı búginde birqatar mańyzdy baǵyttar boıynsha birlesken jumystar kúsheıtilgenin, jańa jumys formalary kózdelip otyrǵanyn jetkizdi.
Saýda-ónerkásip palatasynyń vıse-prezıdenti Alekseı Antonovtyń sózine qaraǵanda, Keden odaǵy qurylǵannan bergi az ǵana merzimde Belorýssııa, Qazaqstan jáne Reseıdiń ózara saýdasynyń kólemi eki esege jýyq ósipti. Sarapshylardyń pikirinshe, dedi ol, biryńǵaı kedendik tarıf engizý, kedendik bajdy joıý jáne ekonomıkalyq shekteýlerdi alyp tastaý Keden odaǵyna qatysýshy elderdiń ishki jalpy ónimin bes jyl ishinde 15 paıyzǵa deıin ósiredi eken.
Konferensııada Saratov memlekettik ýnıversıtetiniń professory, zań ǵylymdarynyń doktory Olga Bakaeva jumys istep turǵan Keden odaǵy sheńberinde keden salasyn memlekettik retteýdiń quqyqtyq negizderine taldaý jasady.
– Keden odaǵynyń tarıhı qajettiligine, onyń artyqshylyǵyna kóz jetti, – dedi Qazaqstan Respýblıkasy Saýda ókildiginiń Saratov oblysyndaǵy ýákili Rýslan Bısenǵalıev. – Nátıjesinde respýblıkada taýar aınalymy men bıýdjettiń tabys bóliginiń óskeni baıqalyp otyr.
R.Bısenǵalıevtiń aıtýynsha, 2010 jyly respýblıkamyzdyń Keden odaǵy elderimen syrtqy saýdasynyń kólemi 28,1 paıyzǵa artyp, ol jalpy aınalymnyń 18,5 paıyzyn qurapty. Reseımen aradaǵy ózara saýda 27,2 paıyzǵa, Belorýssııamen 55,8 paıyzǵa ósipti. Qazaqstan ónimderiniń Reseıge eksporttalýy 35,9 paıyzǵa artqan.
Konferensııanyń jalpy otyrysynan keıin «dóńgelek ústel» rejimine aýysqan qatysýshylar jańa quqyqtyq bazanyń ornyǵýy men birtutas ekonomıkalyq keńistikke kóshý jaǵdaıynda halyqaralyq keden yntymaqtastyǵyn, Keden odaǵynyń qyzmetin quqyqtyq retteýdiń ózekti problemalaryn birlesip talqylady. Konferensııa mazmuny bizdiń elderimiz úshin ekonomıkalyq damýdyń keleshegi Keden odaǵymen tyǵyz baılanysty ekenin jáne bir márte uǵyndyrdy.
Serikqalı BAIMENShE, «Egemen Qazaqstan» – Máskeýden.