Maqsatqa ortaq erik-jiger men umtylys jetkizedi

Buǵan deıin jazǵanymyzdaı, keshe Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Qazaqstan Respýb­lıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy, Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri sezi Hat­shylyǵynyń jetekshisi Qaırat Mámıdiń tóraǵalyq etýimen Álem­dik jáne dástúrli dinder lıderleriniń sezi Hatshylyǵy otyrysynyń jumysy ári qaraı jalǵasty. Onda Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri IV seziniń basty taqyryby, kún tártibi jáne ony ótkizýdiń pishini týraly másele qaraldy. Senat Tóraǵasy  Qaırat Má­mı­diń atap ótkenindeı, kún tár­tibindegi bul másele mańyzdy­lyǵymen erekshelenedi. Osyǵan baılanysty otyrysqa tóraǵalyq etýshi qatysýshylarǵa kelesi jyl­ǵy sezd anaǵurlym keńeı­tilgen pishinde ótetindigin málim etti. Tóraǵanyń atap ótýinshe, buǵan din lıderleriniń kezdesýi jáne ple­narlyq otyrystar kiredi. Forýmdy resmı túrde ashýdyń aldynda Din lıderleri keńesiniń tujyrymdama­syn jáne keńes quramyn bekitý úshin din lıder­leriniń kezdesýlerin uıymdas­tyrý kózdelip otyr. Kezdesýden keıin plenarlyq otyrystarǵa kezek beriledi. Sezdiń ashylý saltanatyna barlyq delegasııa basshylary, olarmen birge kelgen adamdar, sondaı-aq shaqyrylǵan qonaqtar qatysady. Al sezdi Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti asha­tyn bolady. Odan soń din lıderleri, halyqaralyq uıymdar­dyń jetekshileri retine qaraı sóz alady. Osy jerde aıta keteıik, sezdiń ashylý rásiminde din lıderleri men birinshi basshylar ǵana sóz sóıleıdi. Qalǵan dele­gattardyń plenarlyq otyrys­tarda sóz alýlaryna bolady. Sonymen qatar, pikirtalastarǵa kóbirek ýaqyt qaldyrý jaıy da qarastyrylǵan. Sezdiń alǵashqy kúniniń ekin­shi jartysynda jáne ekinshi kúnniń birinshi jartysynda  sek­sııalyq otyrystar ári qaraı jal­ǵastyrylady. Árbir sek­sııalarǵa belgili saıası jáne qoǵam qaı­rat­kerleri, tanymal tulǵalardan tu­ra­tyn spıkerler men moderatorlar taǵaıyn­da­lady. Sezd dele­gattary ózde­ri­niń qalaýy boı­ynsha belgili bir seksııany tańdap alýlaryna bolady. Senat Tóraǵasy, sondaı-aq sezdiń basty taqyrybynyń maz­munyna da toqtaldy. Hatshy­lyq Sezdi «Beıbitshilik. Kelisim. Jasampazdyq: adamzattyń qa­laýy» atty taqyrypta ótkizýdi usynyp otyr. Bul taqyryp búkil álemde beıbitshilik pen kelisimdi qamtamasyz etýdegi álemdik qo­ǵam­dastyqtyń kúsh-jigerine qa­tys­ty alynǵan. Budan bólek taǵy da tórt bloktan turatyn sek­sııalyq otyrystar taqyryptary usy­nylmaqshy, dedi Qaırat Mámı osy tý­raly. Onyń birinshisi – HHI ǵasyrda da­mýǵa qol jetkizý úshin din lıder­leriniń róli. Ekinshisi – din jáne mýltıkýltýrrealızm, úshinshisi – din jáne áıel: rýhanı qundylyqtar men problemalar. Tórtin­shisi – HHI ǵasyrdyń jas­tary jáne olar­dyń qoǵam aldyndaǵy jaýapkershiligi. Otyrys barysynda oǵan qa­tysý­shy­lar sezdiń kún tárti­bine, basty taqy­rybyna baıla­nys­ty usynys-pikirlerin de bildirdi. Mysaly, Germanııanyń Islam jáne hrıstıandyq-musyl­man­dyq qatynastar jónindegi Qasıetti Georgıı ýnıversıteti­niń qurmetti professory Krıstıan Troll tujyrymdamalyq qu­jat­tyń negizgi tili qaısy til bolaty­nyna baılanysty suraq qoıdy. О́ıt­keni, qujattyń aǵyl­shyn tilindegi nus­qasynda túsin­beýshilikter kezdesedi. Osyǵan qatysty Qaırat Mámı bul es­kert­peniń oryndy ekenin, sebebi, orys tilinde daıyndalǵan qujat mátinin aǵyl­shyn tiline aýdarǵan kezde qatelik­ter ketkenin aıta kelip, qujat mátini túzetiletinin málimdedi. Saýd Arabııasy Islam isteri jó­nindegi mınıstrler konferen­sııasynyń bas hatshysy Madjıd Abdýlazız at-Túrkı Krıstıan Trolldiń pikirimen kelisetinin bildire otyryp, qujattyń aǵyl­shyn tilindegi nusqasy shynynda da kúrdeli ekendigin,  sondyqtan ony túsinikti etip ázirleý qajet­tigin usyn­dy. Izraıl Bas sefard ravvıniniń ókili Meır Danıno Sezd Hatshylyǵy úshin orys tilinen basqa tilderge aýdarma jasaý onsha qıyn emestigine nazar aýdart­ty. Búkilálemdik lıýte­ran­dyq shir­keýiniń ókili Iýrıı Novgorodov sezdiń basty  taqy­rybyna baılanysty oı bólisti. Onyń pikirinshe, basty taqy­ryp­taǵy árbir sóz ataýymen kelisýge bolady. О́ıtkeni, «Beıbitshilik. Kelisim. Jasam­paz­dyq: adamzattyń qalaýy» degen sóz­derde yntymaq pen birliktiń lebi sezilip tur. Al Irannyń Islam jáne mádenı baılanystar jónin­degi uıymynyń jetekshisi Mozafarı Mohammad Hýseın men Páks­tan halyqaralyq Islam ýnı­versı­tetiniń fakýltet deka­ny Mohammad Zııa-Ýl-Hak Sez­diń basty taqyrybymen kelisetinderin bildirdi. Osyndaı talqylaýlardan soń, Álem­dik jáne dástúrli dinder lıder­leriniń IV sezi kún tárti­bi­niń jobasy qatysýshylar tara­py­nan qoldaý taýyp bekitildi. Aıtylǵan usynystar men eskertpeler boıynsha jumys toby olar­dy taǵy da pysyqtaı túsetin bolady. Sonymen, Hatshylyq otyrysyna qaty­sý­shylar Din lıderleri keńesi tujy­rym­dama­sy­nyń jobasyn bekitip, ony sez­diń qaraýyna usyndy. Sondaı-aq Álemdik jáne dástúrli dinder lı­derleriniń  IV seziniń 2012 jylǵy 30-31 mamyrda ótetindigi aıqyndaldy jáne tórtinshi sezdiń basty taqyryby naqtylandy. Otyrys qorytyndysynda tıisti hattama qabyldandy. Al Hat­shylyqtyń kelesi otyrysy  IV sezd qarsańynda, ıaǵnı 2012 jyldyń 28-29 mamyrynda ótedi. Hatshylyq otyrysyn Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qaırat Mámı qorytty. Bizdiń kezdesýimiz dinderimiz ben mádenıetterimizdiń ártúrli bolǵa­ny­men, barshamyzdy bir ortaq erik-jiger men umtylys biriktirip otyrǵanyn dáleldedi, dedi Tóraǵa. Olar – qaýip­sizdik, yntymaqtastyq, ózara syılas­tyq, teń quqylyq, ádilettilik, tózim­di­lik, rýhanı adamgershilik qaǵıdat­tary ústemdik quratyn beıbit ómirdi or­nyq­tyrýǵa degen ortaq umtylys. Biz syn­dar­ly pikir almasýlar men birlese kúsh-jiger jumsaý arqyly kóptegen problemalardy sheshe ala­tynymyzǵa, adamdardy bólip turǵan kedergilerdi eńseretinimizge, ortaq maqsattarǵa qol jetkizý jolynda oıdaǵydaı alǵa jyljıtynymyzǵa kóz jetkizdik. Búginde álem óz damýynyń jańa sa­tysyna bet aldy. Osyǵan baılanysty týyndaıtyn belgili bir saıası jáne ekonomıkalyq yrǵaqsyzdyq bizdiń al­dy­myzǵa jańa mindetter qoıyp otyr, dedi Tóraǵa sózin qorytyndylaı kelip. Olardyń eń bastylary turaqtylyq pen qaýipsizdikti saqtaý, jer betindegi órkenıettiń damý jolymen odan ári alǵa jyljýyna qajetti jaǵdaılardy qamtamasyz etý bolyp tabylady. Árı­ne, buǵan qol jetkizý ońaı emes. Alaıda ómirdiń ózi kórsetip otyrǵandaı, izgi nıet, parasatty bátýá, kelisilgen is-qımyl jáne ózara qoldaý bolǵan jaǵ­daıda álemdik qoǵamdastyqtyń atalǵan mindetterdi oń turǵydan sheshýine áleýeti ábden jetedi. Jalpy, bizdiń konfessııaaralyq forým osyndaı jasampazdyq úderiske laıyqty úles qosa alady dep kámil senemin, dedi Qaırat Mámı. Álısultan QULANBAI.