Jahandyq daǵdarys eńserilgendikten onyń áserin seıiltýge bel býǵan halyq ta qajyrly is-qımyl tanytyp, ár kúnge eseli eńbekterin arnaýda. Kóktemnen bastalǵan qarbalas osyǵan dálel. Desek te, áýeli onyń lebi kásipkerlerge tıdi. Osy tusta kásiporyn men sharýashylyqtardyń ilgerilegen kásipterin damytýǵa memleket der sátinde qoldaý kórsetkeninen jumys júıesi buzylmady.
Shildeniń shilińgir aptabyna qaramastan dıqandar kóńili kóterińki. Onyń sebebi bar. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy men «Damý» qory arqyly kásipkerlerge qolaıly jaǵdaı týǵyzylǵanynan jumystyń tamyryna qan júgirip, erekshe ynta týdy. Sharýalar alǵan nesıeniń bir bóligin memleket óteıtindikten qazirgi ahýaldary qanaǵattanarlyq. Osyndaı kómekke kenelgenderdiń qatarynda «Qanat» sharýa qojalyǵy bar.
Jalpy, tutynýshy suranysyn zertteý arqyly tabysqa jetýdiń mańyzdylyǵyn jergilikti jerdegiler jaqsy biledi. Sodan bolar jer-anaǵa degen peıilderi men kóńilderi jaqsy. Máselen, kókónis ósirýdi kásip etken «Qanat» sharýa qojalyǵy 2001 jyly qurylǵan. Sodan bergi kezeńde olar gektar berekeliligin arttyrýǵa erekshe nazar aýdarypty. О́tken jyly atalǵan baǵdarlamanyń bastalǵanyn estip, qujattaryn jınastyryp, tıisti oryndarǵa tapsyrǵan. Nátıjesinde baǵdarlamanyń birinshi baǵytyna sáıkes dep tanylǵan qojalyq ekinshi dárejeli bankten qomaqty nesıe alady. Jańa jospar qurylyp, ujym bolyp, birneshe jylyjaı, 44 gektar jerge kókónis egedi. Sondaı-aq, tirshilik kózi sanalǵan sý shyǵarý úshin 130 metr tereńdikten uńǵyma qazǵan. Endi móldir sý atqylap, aryqty boılap, syldyraı aǵyp jatyr.
Almaqtyń da salmaǵy bar demekshi, sharýa basshysy endi nesıeni qalaı óteımin dep bas qatyrmaıdy. Nesıeniń jartysyn memleket ótep keledi. Kásipker mundaı kómektiń aýyl sharýashylyǵy úshin úlken qoldaý ekendigin maqtanyshpen aıtady.
– Bankten 14 paıyzben nesıe aldym. Onyń 7 paıyzyn memleket tólep otyr. Demek, kókónis baǵasy edáýir arzan bolady, deıdi «Qanat» sharýa qojalyǵynyń basshysy Ánýarbek Sarǵaldaqov.
Kókónis ósirýdiń ózindik qıyndyǵy men mashaqaty bar. Sabaǵy názik óskindi balasha mápelemese bolmaıdy. Jemis-jıdek alqabyn kútip-baptaýǵa jergilikti turǵyndar tartylǵan. Tynymsyz tirliktiń arqasynda sharýa qojalyǵy ótken jyly 200 tonnadan astam kókónis ósirip, ónimdi Almaty qalasy men taldyqorǵandyqtar ıgiligine aınaldyrǵan. «Qanat» sharýa qojalyǵy sııaqty kásibin damytatyndarǵa «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy arqyly qoldaý tabatynyn ózgeler de túsingen.
– Kásipker aldymen ekinshi dárejeli bankterdiń kelisimin alǵannan soń ákimshilikke baǵdarlama aıasynda sýbsıdııaǵa ótinish jazady. Aımaqtaǵy úılestirý keńesinen ótken qujat mınıstrlikke túsedi. Barlyǵy 30 kún ishinde sheshimin taýyp, «Damý» qory, kásipker, bank arqyly úsh jaqty kelisim jasalady, deıdi kásipkerlikti damytý qorynyń menedjeri Erkebulan Qanataı áńgime arasynda.
Ana sheti men myna shetine kóz jetpeıtin alqapta kókónistiń túr-túri jaıqalady. Dıqandar da kúnniń ystyǵyna qaramastan kútip-baptaý jumystaryn jalǵastyrýda. Kásibin dóńgeletip, sharýashylyǵyn keńeıtýge múmkindik alǵan Ánýarbektiń aldaǵy jospary da jetkilikti. 1500 tonna ónim saqtaıtyn qoımasyn ekologııalyq taza tabıǵı kókóniske toltyrý. Osy maqsatqa jetýdegi basshynyń alǵashqy qadamy sátti deýge bolady. О́nim kólemin kúzde 600 tonnaǵa jetkizý úshin ter tógýde.
Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.