Eńbek rynogynyń bolashaǵyn birge qalaımyz

ÚKIMET

«Egemen Qazaqstannyń»aptalyq qosymshasy

Eńbek rynogyn jaqsartyp, ju­myssyzdyqty azaıtý búgingi tańda elimizdiń basty baǵyttary­nyń birine aınalyp otyr. Bu­ryn­ǵy Keńes odaǵy taraǵan soń ekonomıkalyq mataý qur­saýynda bolǵan memleketter tolyq­qandy jumys isteı almady. Zaýyt-fab­rıkalar toqtap, burynǵy ekono­mı­kanyń ornyna naryq ekonomı­ka­sy keldi. Táýelsizdiktiń alǵash­qy jyldaryn­da jumyssyzdyq­tyń úles salmaǵy 80 paıyzǵa jetti. Halyqtyń kúnkórisi qara ba­zar mańynda ǵana boldy. Qazir ýaqyt ózgerdi, Elbasy táýelsiz Qa­zaq­stannyń kók baıraǵyn jo­ǵary kóterip, ózge memleketterge elimizdi turaqty ekonomıkasy men jedel damý jolyna túsken birden-bir memleket retinde ta­nytty. Mem­leket basshysy N.Á. Nazar­baevtyń «Bolashaqtyń irgesin birge qa­laımyz» atty Qazaqstan halqyna Jol­daýynda eńbek rynogynyń tıimdiligin arttyrý, tabysy az adamdardy, jumys­syzdar men óz betinshe jumyspen aına­lysýshy­lar­dy jumyspen nátıjeli qam­týǵa járdemdesýdiń tetigin – «Ju­mys­pen qamtý-2020» baǵ­dar­la­ma­syn usyn­ǵan bolatyn. Ju­mys­pen qamtýdyń belsendi saıa­satyn júrgizý Qazaqstan Úki­meti qyz­meti­niń negizgi baǵyt­tary bo­lyp tabylady. Respýblıka Premer-Mınıstri K.Másimovtiń aıtýyn­sha, «Jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda 150 myń jumys orny qu­rylyp, kadr­lar qaıta oqyty­lyp, daıarlandy. Son­daı-aq ınflıasııa qatań qadaǵalanǵan. «Bul sońǵy 10 jyldaǵy eń tómengi ınflıasııa», – dedi Kárim Másimov. Atalmysh baǵdarlama aǵymda­ǵy jyl­dyń 1 shildesinen bastap keń kólemde jú­zege asyrylyp ja­tyr. Resmı statıstı­kaǵa júginsek, Qazaqstanda halyq sany 2011 jyl­ǵy 1 qańtarda 16,4 mln. adam­ǵa jetti. Onyń ishinde jurtshy­lyq­tyń 48 paıyzynan astamy ju­mys­pen qam­tylǵan bolsa, bul oraıda jaldamaly qyzmetkerler – 31,7 paıyzdy, al óz betinshe ju­myspen aınalysýshylardyń úle­si 16,5 paıyzdy quraıdy eken. Budan bólek, sońǵy onjyldyqta eldegi eńbek rynogynda birtalaı oń ózgeristerge qol jetkizilgenimen, óz betinshe ju­myspen aına­lysýshylardyń proble­ma­sy kúr­delenip otyrǵany aıqyn bola­tyn. Osy máseleni jáne Údemeli ın­dýs­trııalyq‑ınnovasııalyq damý baǵ­darlamasyna sáıkes eńbek rynogynyń jańa talaptaryn eskere otyryp, Memleket basshysy Úkimetke halyqty ju­myspen qam­týdyń jańa baǵdar­lamasyn ázirlep, qabyldaýdy mindettegen edi. Baǵ­darlamanyń negizgi maq­sa­ty turaq­ty jáne nátıjeli ju­mys­pen qamtýǵa járdemdesý ar­qy­ly halyqtyń tabys deńgeıin arttyrý bolyp tabylady. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Gúlshara Ábdiqalyqova «Ju­myspen qamtý-2020» baǵdar­la­masynyń jaı‑japsaryn túsin­dire kele, onyń negizgi úsh baǵy­tyn aıqyndaǵan bolatyn. Birinshi baǵyt aıasynda kásiptik oqytý arqyly jumysqa ornalastyrý kóz­deledi. Ekinshi baǵyt boıyn­sha aýyl­da kásip ashyp, jeke isin júrgizgisi keletinderge járdem jasalady. Úshinshi baǵyt turǵy­lyqty jeri boıynsha keleshekte jumysqa ornalastyrý nemese bıznesti damytýǵa múmkindik joq bol­ǵan­dyqtan, baǵdarlama arqy­ly ondaı adamdardyń ekonomı­ka­sy damyǵan óńir­­­lerge kóshýine múmkindik qaras­tyrylǵan. Bul óz kezeginde eńbek resýrstarynyń utqyrlyǵyn arttyrýǵa yqpal etedi. «Munshalyqty aýqymdy baǵ­darlamany iske asyrý úshin ju­myspen qamtý organdaryn ıns­tı­týttyq jetildirý kózdeletini sóz­siz. Soǵan oraı elimizdiń barlyq óńirlerinde aýdandar men qala­lar deńgeıinde qosymsha jumys­pen qamtý organdary qurylady. Budan bólek, baǵdarlamany tıimdi iske asyrý úshin quqyqtyq baza qalypta­satyn bolady. Bul rette «Jumyspen qamtý týraly» zańǵa Úkimet pen ortalyq atqarýshy or­gannyń quzyretine sáıkes to­lyq­tyrýlar engizý qarasty­ry­la­dy. Onyń ishinde jańadan «áleý­mettik kelisim-shart», «jalaqy­ny sýbsıdııalaý», «jumyspen qam­týǵa jár­demdesýdiń belsendi sha­ra­la­ry», «óz betinshe jumys­pen aı­na­lysý­shy­lar» sekildi uǵym­dar naq­tyla­natyn bolady. «Ju­mys­pen qam­tý baǵdarlamasyn tal­qy­laý já­ne túsin­dirýge úkimettik emes uıym­­dar da belsendi túrde tar­­ty­la­tyn bolady. Jalpy al­ǵanda, Úki­met 2016 jylǵa qaraı baǵ­dar­la­mamen bir jarym mıl­lıon­ǵa jýyq adam­dy qamtýdy jos­­parlaýda. Sonyń nátıjesinde elimizdegi kedeılik deńgeıin 6 pa­ıyzǵa deıin tómen­de­tip, ju­mys­syzdyq deńge­ıin 5,5 pa­ıyzdan asyr­maı ustap oty­rý min­deti kózdelý­de. Mundaı kórset­kish­­terge qol jetkizý azamat­ta­ry­­myz­­­dyń ál-aý­qa­tyn arttyrýǵa oń yqpal etip, aldy­myz­daǵy strate­gııa­­­lyq mindetterdi tıimdi iske asyrýǵa múm­kindik beredi dep oılaımyz», – deıdi G. Ábdiqalyqova. Muhtar IBRAIMOV.