«Vırtýaldy kásiporyn» degenimiz neni bildiredi?

Birden aıtalyq, bul symsyz tehnologııa, kásibı baǵdarlamalyq qamtamasyz etý bazasynda kúshti mamandandyrylǵan kompıýterlerdi (serverlerdi), lokaldy kompıýterlik jelilerge kiristiretin baǵdar­lamalyq-tehnıkalyq keshen. Bul stýdentter men oqytýshylar úshin aqparat jetkizý mehanızmi dese de bolady. Joǵary oqý oryndarynda bilim alyp jatqan bolashaq ekonomıster, qarjygerler, býhgalterler, ózderine qajetti shynaıy málimetterdi osy keshen arqyly oqyp biledi. Muny sondaı-aq kásiporyndardyń, fırmalardyń kúnde­likti esepteý jumystaryna da paıda­la­nýyna bolady. Bul ıgilikti isti qazirgideı aqparat aǵyny órship turǵan zamanda sonyń ekpininen qalmaý úshin qolǵa alǵan edik. Iske qosylǵannan bergi kezeń ishinde «Vır-týaldy kásiporyn» aıasynda oqý jáne ǵylymı zertteý qyzmetiniń aıasy keńı tústi. Eń aldymen talapkerler derbes jumys ja­saýǵa, IT tehnologııa kómegimen tıimdi ekonomıkalyq, qarjylyq, marketıngtik sheshimderdi taldaý jáne negizdeý jolymen oqý prosesiniń sapasyn kóterýge de múm­kindik týyp otyr. Joǵary oqý oryn­darynda mundaı «vırtýaldy kásiporyn» qurý jáne ony paıdalaný ınnovasııalyq baǵdarlamalar men pedagogıkalyq tásil­derdi qoldaný arqyly bilimdi tereń berip, mazmunyn keńeıtýge baǵyt silteýde. Bul keshen tek oqý kezinde ǵana emes, sonymen birge, bilim ordasynyń halyqaralyq dáre­jedegi baılanysyn aqparattar aǵynymen keńeıtýge de septigin tıgizýde. Bir ǵana mysal, biz osy izdenisimiz arqyly ótken mamyr aıynda, elordada bolǵan álemdik eko­nomıkanyń jaǵdaıy jáne onyń po­tensıaldy táýekelderin talqylaǵan IV Astana forýmyna qatysýǵa múmkindik aldyq. Nobel syılyǵynyń laýreattary, mınıstrler, bıznesmender, bank basshylary qa­tys­qan pikirtalas alańynda  oqytý­shy­la­ry­myz oı bólisip, óz tujyrymdarymyzdy ortaǵa saldy. Ásirese, fakýltet dosentteri A.Qazambaeva men G.Aıe­shevalardyń «Úzdik joba» atalymy konkýrsynda «BSU-ǵa kirý jaǵ­da­ıynda agroónerkásiptik óndiristiń tıimdiligin jáne básekege qabilet­tiligin qamtamasyz etýdiń uıymdyq-ekono­mıkalyq mehanızmi» taqyry­byn­da­ǵy baıandamalary qatysýshy­lardyń ereshke nazaryn aýdardy. Ǵylymı-zertteý jumystary men oqytýdyń osy zamanǵy aqparattyq-kommýnı­kasııalyq jáne pedagogı­kalyq teh­no­logııalardy paıdalana otyryp júrgizgen batyl baılamda­ry óz nátıjesin berdi. «Vırtýaldy kásiporyn» degen ataýǵa ıe bolǵan júıe bizdiń eko­nomıka jáne bıznes fakýlteti ǵa­lymdary izdenisiniń jemisi bolatyn. Endigi jerde bul jumysty oqytý ádistemelerimen baıyta otyryp, bilim berý isine qolda­natyn bolamyz. Qazir osy jobany jetildirý ústindemiz. Elbasy Nursultan Nazar­baev­tyń bolashaq kadrlardy úsh tilde daıyndaý jóninde tapsyrma bergeni ózimizge belgili. Muny da basshylyqqa ala otyryp, aǵyl­shyn tilinde oqytý júıesin tereńdetý maq­satynda mamandardy shetelde de daıyn­daýdy júıeli júrgizip kelemiz. Bizdiń bul izdenisterimizdiń negizgi ar­qaýynda bilim sapasyn arttyrý, bilikti maman daıyndaý isin ornyqtyrý jatyr. Elý jylǵa taıaý ýaqyttan beri jumys istep kele jatqan ekonomıka jáne bıznes fakýltetinde qazir myńnan asa stýdent bilim alyp júr. Osy arada aıta keter bir nárse, maman daıyndaý bar da, sol mamandy jumyspen qamtamasyz etý bar. Bizdiń bilim ordasynda qazir bul óz sheshimin tapty deýge bolady. О́ıtkeni, óńirdiń suranysyna qaraı stýdent qabyldaý, bitirgennen keıin qajet jumys ornyna jiberý máselesi tııanaqtalǵan. Biz bilimdi irgeli ýnıversıtettik deńgeıde berýdi birinshi kezekke shyǵardyq. Odan keıin absolıýtti naqty kásibı iske qoldanýǵa bolatyn arnaıy bilimder men daǵdylarǵa beıimdeımiz. Úshinshi, tórtinshi kýrstardan bastap teorııalyq bilimdi praktıkamen ushtastyrý qolǵa alynady. Ár stýdent kitaptan oqyǵanyn óziniń qalaǵan mamandyǵy boıynsha eldi mekenderde aılap júrip, tá­jirıbe jınaqtaıdy. Bul onyń bolashaq­taǵy jumysyna paıdaly bolatyny sózsiz. Aldaǵy ýaqytta osynyń bárin «vır­týaldy kásiporyn» baǵdarlamasy boıynsha at­qa­rýdy josparlap otyrmyz. Bul álemdik deń­geıdegi kadr daıyndaý isin óz elimizde de ornyqtyratyn bolady. Buǵan Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrotehnıkalyq ýnıversıtettiń daıyndyǵy jetkilikti dep bilemiz. Raýshan ǴABDÝALIEVA, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor.