Erkin eńbek, beıbit ómir syılaǵan

Qazaqstan Respýblıkasynyń Táý­elsizdigine – 20 jyl. Osy bir jas­ós­pirimniń jasyndaı shaqtaǵy elimiz­diń jetken jetistikteri, qa­zaqstan­dyqtardyń bir úıdiń bala­syndaı, bir saýsaqtyń salasyn­daı, erkin eń­bek etip, beıbit ómir súrýi Ata Za­ńy­myzdyń barshaǵa teń quqyq bergendiginen desek, artyq aıtqandyq bolmas edi. Konstıtýsııamyzdyń negizi sonaý yqylym zamandaǵy Esim han­nyń eski jolynan bastaý alyp, Qasym han­nyń qasqa joly men Áz-Táýkeniń Jeti jarǵysymen jal­ǵasady. Sol za­man­da-aq, ortaq zań­ǵa bas ıip, aý­yz­dary dýaly, sózderi ýáli bılerdiń sheshimimen kelisken eldiń bolashaǵy bu­lyń­ǵyrlanyp baryp, aıaǵynan tik tu­ryp ketkenine keıbir kórshilerimiz qyzǵa­na da qyzyǵa qaraǵanyn bilemiz. Qazaqstan kelmeske ketken Ke­ńes ókimetinen óz aldyna memleket bo­lyp shyqqanda, kezinde odaq­tas bol­ǵan el­derdiń kúdikpen qaraǵany áli esimizde. Tek, túp tegimiz bir Túrkııa memleketi alǵash bolyp Qazaqstan Res­pýb­lıkasy­nyń Táýelsizdigin moı­yn­dap, baý­yrlastyqtaryn tanytqan edi. Birligimiz ben tirligimizge jan bitirgen Konstıtýsııa árbir Qazaq­stan­nyń azamatyna teń quqyq beretin el­­diń basty qujaty bolyp tabylady. Júzi bólek bolsa da júregi bir, tili bólek bolsa da tilegi bir 130-dan asa ulys ókilderiniń ba­syn biriktirip otyrǵan qujattyń mańyzdylyǵy sol, el turǵyn­da­ryn sheni men shekpenine, teńi men tektiligine qaraı bólmeı, ortaq­ty­ǵyn kórsetip keledi. Iyǵyna pogon taǵynyp, mem­le­­ket­tiń mańyzdy isterin mánimen at­qa­ryp otyrǵan kedenshiler ózde­rine tıesili mindetterin jaýapkershilikpen oryndap qana qoımaı, el shek­arasynda eldiń Konstıtý­sııa­synyń buzylmaýyna baqylaý ja­saıtyn or­gandardyń biri. О́tken jyldan beri jumysyn bas­taǵan Keden odaǵynyń shetkeri shekara shebi sanalatyn Jambyl ob­lysynyń kedendik shekarasy qazirgi zaman tehnologııalarymen jabdyq­ta­lyp, el shekarasyndaǵy qylmys­tar­men pármendi kúreste respýblıka boıynsha alda keledi. Kez kelgen zańdardyń negizi QR Konstıtýsııasy bolsa, keden zań­na­ma­laryn buzýshylardy anyq­tap, bol­dyrmaý maqsatynda Kont­ra­ban­da­ǵa qarsy kúres basqar­ma­sy men keden beketteri tarapynan qańtar-shil­de aılary aralyǵynda esirtki kon­tra­bandasynyń jolyn kesý kezinde 25 qylmystyq is qoz­ǵalyp, zańsyz aınalymnan jalpy salmaǵy 138 kılo­gramnan asa es­irtki zaty tárkilendi. Bıylǵy jyldyń respýb­lı­ka­da­ǵy eń kólemdi partııasyn Jam­byl oblysynyń shekarashylary men kedenshileri anyqtap, 30 kg-nan asa geroın Reseı jerine aspaq bolǵan jerinde quryqtaldy. Shekara boıynda keptelekter­diń oryn alýyna sebepshi taýar «alyp ótýshilerdi» ákimshilik iske tartý sharalary jiti qolǵa aly­nyp, keden beketterindegi kepte­lek­terdiń birshama tómendegenin aıtýǵa bolady. Jalpy, ótken 7 aıdyń kóle­min­de Keden beketterinde 1098 qyl­mystyq is qozǵalyp, 19 mln. teńge óndirildi. Tárkilengen taý­ar­lardyń jalpy qu­ny 1,8 mln.-nan asty. Memleketke keltirilgen zalal somasy – 2,3 mln. teńge. Oblysymyzdyń kedenshileri El­ba­sy Nursultan Nazarbaevtyń Qa­zaq­stan halqyna Joldaý­yn­da­ǵy tap­syrmalaryn buljytpaı or­yndaý maq­­satynda jáne el qa­zy­nasyna kedendik tólemder men salyqtardy ón­dirýde 7 aı ishinde 5 mlrd. teńgeden astam qarjyny bıýdjet qoryna quıdy. Meıirhan SATYBALDIN, Jambyl oblysy boıynsha kedendik baqylaý departamentiniń bastyǵy,  keden qyzmetiniń polkovnıgi.