Jýrnalıst úshin aınalanyń bári taqyryp. Júresiń, kóresiń, estısiń. Taqyrypqa tamyzyq tabasyń. Qazaqstannyń elordasy – Astana kúnnen-kúnge kórkeıip, sáýletti bolyp keledi. Ǵımarattary da, kósheleri de kóp. Qurylys óte qarqyndy. Tipti qaqaǵan qys kezinde de jumysyn toqtatpaı, eseli jumys istep jatqan kompanııalar jetkilikti. Qurylys aýqymy keńeıgennen keıin jańa kósheler qosylady. Áńgime – osy kóshelerdiń ataýy jóninde. Ataý bergende abaı bolǵanymyz abzal. О́ıtkeni, Astanaǵa alǵash kelgen qonaqtardyń qala kartasyna kóz júgirtip, odan ózine kerekti nysandy nemese kósheni izdeıtini anyq. Mine, osyǵan baılanysty bas qatý men shatasý bastalady. Negizi órkenıetti elderdiń úlken qalalarynda kóshelerge adamdardyń esimi berilmeıdi, «№1 kóshe», «107 kóshe», «209 kóshe» dep nómirlenedi. Astanada da bar, osyndaı san boıynsha belgilengen kósheler. Máselen, №187, №188 kósheler... Bul qurylys jumystaryn júrgizý kezinde qoıylǵan bolýy kerek. Dál osy úrdisti jalǵastyra bersek nesi aıyp, nesi sóket? Kerisinshe, óte yńǵaıly. Basqa da kósheler osylaı nómirlense durys emes pe? Kópshiliktiń ishinen «Handarymyz men ataqty adamdardy este qaldyrý úshin olardyń esimderin kóshelerge berý kerek» dep daý aıtatyndardyń shyǵatyny sózsiz. Biraq, olardy este qaldyrýdyń basqa da joldary men múmkindikteri bar ǵoı. Al kósheniń ataýy kúnderdiń kúninde ózgerip ketýi múmkin. Sonda ne bolady? Máselen, oń jaǵalaýdaǵy Mırzoıan kóshesi Qanysh Sátbaev kóshesi boldy, №70 kóshe Kúıshi Dına kóshesine aýystyryldy. Orynbor kóshesi qazir Máńgilik El kóshesi. Sonda kósheniń ataýyn aýystyra bergennen utarymyz qaısy? Munyń bári qosymsha shyǵyn ekeni kez kelgen adamǵa túsinikti. Shyǵynnan buryn kóshege ýaqytsha ataý bergennen ne paıda? Osyny tıisti oryndardyń oılastyrǵany durys-aý. Onyń ústine, jasyryp keregi ne, keıbireýler ózderiniń atalary men babalarynyń atyna kóshe berý úshin jantalasyp, alashapqyn bolatynyn kóz kórip júr. Elge eńbegi sińbese de, laıyqty iz qaldyrmasa da kóshede aty-jóni jazylyp tursa boldy dep oılaıdy-aý shamasy. Osy oıyn júzege asyrý úshin shendi-shekpendiler men bılik basyndaǵy aǵalaryn jaǵalaıdy. Sóıtip, belgisiz adamdardyń atyna kóshe berilip ketetini de jasyryn emes. Sondyqtan, muny toqtatýdyń birden-bir joly – nómirleý. Joǵaryda aıttyq, Astanada Kúıshi Dına kóshesi bar. Osy kósheniń ataýy sońǵy jeti-segiz jylda eki-úsh ret ózgerdi. Dáýlesker kúıshiniń atynda kóshe bolǵany durys-aq deıik. Biraq, «kúıshi» sózine baılanysty shatasatyndar kóp. Ásirese, qazaq tilin jete túsinbeıtinderdiń «Kýıýshı» tegi me, esimi me?» degenin de estidik. «Dına Nurpeıisova kóshesi» dep túsinikti etip jazýǵa bolmaı ma? Álde «Nurpeıisova ataqty kúıshiniń tegi emes» degen pikir aıtyldy ma eken? О́ıtkeni, osyndaı derek bar. Anyq-qanyǵyn bilmek oımen belgili ǵalym, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń prorektory Dıhan Qamzabekulyna habarlastyq. «Kúıshi Dına kóshesi» degen ataýdy ótkizgen Aqseleý Seıdimbek aǵamyz bolatyn. Máskeýde «Akademık Korolev» kóshesi bar, biz de nege osyndaı tártipke kóshpeske?» dep ýáj aıtyp edi», dedi Dıhan Qamzabekuly. Aqseleý aǵamyzdyń da aıtqany qısyndy shyǵar. Biraq, memlekettik tildi túsinbeıtinder, tilin burap sóıleıtinder «Kúıshi» sózin keleke, mazaq qylmasyna kim kepil?. «Aldaraspan» ázil-syqaq teatrynyń qoıylymynda osy másele kórsetildi. «Kýshı Dına» kóshesin izdep, tilin burap sóılep, shatysyp júrgen keıipkerdi kórdik. Sondyqtan, kóshege ataý bergende osyny da eskergenimiz jón-aý. «Ushqysh Gagarın kóshesi», «Aqyn Abaı kóshesi», «Batyr Baýyrjan kóshesi» dep aıtpaımyz ǵoı. Kóshe degennen shyǵady, Astanada ataýy qaıtalanatyn kósheler de az emes. Abaı dańǵyly bar. Abaı qysqa kóshesi bar. Abaıdyń 150 jyldyǵyna berilgen kóshe bar. Uly Abaıǵa qansha kóshe bersek te artyq emes shyǵar, bálkim. Biraq, astanalyqtar men elorda qonaqtaryn shatastyrǵannan basqa munyń qandaı paıdasy bar?!. Aleksandar Zataevıch kóshesi bar, Aleksandr Zataevıch qysqa kóshesi bar. Atbasar kóshesi bar, Atbasar qysqa kóshesi bar. Mundaı mysaldar kóp. Sondyqtan, tıisti mekemeler men komıssııalar osynyń bárin retteýge mán berse durys bolar edi. О́ıtkeni, bul usaq-túıek emes, bárimizge ortaq, óte mańyzdy másele.
