«31 mamyrda biz saıası-qýǵyn súrgin qurbandaryn eske alamyz. Repressııa barlyq KSRO aýmaǵynda ótti. Qazaqstanǵa keletin bolsaq, munda 103 myń adam sottalyp, 25 myńy atyldy. Qazaq zııalylarynyń qaımaǵy, el basshylary túp-tamyrymen joıyldy. Olar barsha Qazaqstan boıynsha salynǵan 11 lagerdiń qabyrǵasynda aýyr azaptardan kóz jumdy. Onda mıllıonnan astam adam tutqynda boldy. KSRO aýmaǵynan 1,5 mıllıonnan astam adam Soltústik Kavkazdan, Koreıadan, Baltyq elderinen, Ýkraınadan, Reseıden Qazaqstanǵa jer aýdaryldy. Osylaısha, biz kópultty elge aınaldyq. Olardyń barlyǵyna Qazaqstan týǵan úıge aınaldy, qazaqtar qushaq jaıa qarsy aldy. Sodan beri basymyz birlikte, tatýlyqta qosylǵan bir xalyqqa aınaldyq. Sondyqtan bul oqıǵany xalqymyz árdaıym jadynda ustaýy tıis», dedi Prezıdent.
Aıta keteıik, 1997 jyldan beri jyl saıyn 31 mamyr Qazaqstanda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen bekitilgen Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni atalyp keledi. HH ǵasyrdaǵy saıası qýǵyn-súrgin - myńdaǵan jazyqsyz adamdardyń qany men kóz jasyna sýarylǵan tarıhymyzdyń sherli betteriniń biri ekendigi shyndyq. О́ıtkeni, ákimshilik-jazalaýshy júıe eńbektegen sábıdi de, eńkeıgen kárini de, bolmysy názik áıeldi de aıaǵan joq. Al sol bir qasiretti jyldardy este saqtaý búgingi jáne keler urpaqtyń paryzy ekendigi sózsiz.
Eske sala ketsek, Saıası qýǵyn-súrgin jáne totalıtarızm qurbandarynyń «ALJIR» memorıaldy-murajaı kesheni QR Prezıdenti N.Á. Nazarbaevtyń bastamasymen 2007 jylǵy 31 mamyrda Aqmol aýylynda «Otanyn satqandar» áıelderiniń burynǵy Aqmola lageriniń ornynda ashyldy. Búginde aıtýly memorıaldyq keshen «Qaıǵy qaqpasy» monýmenti, «Kúres pen úmit» jáne «Ashyný men dármensizdik» sekildi eki músindik kompozısııadan, sondaı-aq «Eske alý qabyrǵasynan» quralǵan. Murajaıdyń ekspozısııalary óziniń materıaldyq qujattarymen saıası qýǵyn-súrgin tarıhyn, jazalaý ınstıtýttarynyń áreket etý tetikterin kórsetedi.
