QR ulttyq ekonomıka mınıstri T. Súleımenov bıznes shyǵyndaryn tómendetý men qaıta retteý, ákimshilik kedergilerdi joıý jáne kásipkerliktiń damýyn yntalandyrý boıynsha júrgizilip jatqan saıasatty esepke alǵanda Zań jobasy kelesi baǵyttar boıynsha ázirlengenin baıandady:
- memlekettik baqylaý-qadaǵalaý qyzmetin reformalaý;
- kvazımemlekettik sektor sýbektileri men monopolıster beretin ruqsattardy reformalaý;
- ózin-ózi retteý ınstıtýtyn damytý;
- básekelestikke kedergi keltiretin normalardy anyqtap, olardy joıý;
- bıznes shyǵyndaryn jan-jaqty tómendetý;
- baǵalyq jáne tarıftik kelisimderdi anyqtaý ári bultartpaý tetikterin jetildirý;
- bızneske qoldaý kórsetý sharalaryn damytý;
- Qazaqstannyń «Doing Business» reıtıngisindegi ornyn jaqsartý.
- Zań jobasy barlyǵy 13 kodeks pen 103 zańǵa 1 000-ǵa jýyq túzetýler engizedi.
Zań jobasynyń negizgi jańashyldyǵynyń biri — aldyn ala baqylaý júıesin engizý. Bundaı reforma tekserýshi organdardyń quqyq buzýshylyqtardyń qazir qoldanystaǵy «anyqtaý jáne jazalaý» saıasatynyń ornyna «aldyn alý jáne eskertý» saıasatyna aýysyp, ustanymdary men is-qımyldaryn túbegeıli ózgertýi tıis.
Jumystyń qorytyndysy boıynsha zańnamalyq negizde qaıtalaný men tıimdiliktiń joqtyǵynan baqylaý men qadaǵalaýdyń birqatar salalaryn joıý, memleket pen tutynýshynyń qaýipsizdigine qaýip týdyrmaıtyn ári qaıtalanatyn salalardy, kásipkerlik sýbektilerin tekserý boıynsha talaptardy qysqartý usynylýda.
Sharalardy iske asyrý nátıjesinde 2018 jylǵa qaraı jalpy tekserýler sany 30%-ǵa qysqartylyp, shamamen 70 myńdy quraıdy, al 2020 jylǵa qaraı taǵy 10%-ǵa qysqartylady.
Bıznestiń mańyzdy júktemeleriniń biri — aqparattyq quraldardyń tym kóp bolýy. Túgendeý nátıjesi boıynsha bızneske 1 600-den astam aqparattyq talaptar anyqtaldy, olardyń kópshiligi baqylaý fýnksııalarymen nemese memlekettik statıstıkalyq eseptilik formalarymen qaıtalanady. Aqparattyq quraldardy reformalaý maqsatynda olardyń sanyn 30%-ǵa tómendetip, sońǵy tizimdi bekitý kózdelip otyr.
Sondaı-aq, bıznestiń ruqsat júıesin jeńildetý men odan ári ońtaılandyrý boıynsha kólemdi jumystar júrgizilip jatyr. 2016 jyly ruqsat qujattaryn 50%-ǵa qysqartý boıynsha reforma júrgizildi, sonyń nátıjesinde ruqsat qujattarynyń sany 708-den 316-ǵa deıin jetkizildi. Osy jumysty jalǵastyrý úshin «Ruqsattar jáne habarlamalar týraly» Zańǵa tıisti ózgerister men tolyqtyrýlar engizý usynylǵan.
2016 jyly engizilgen ózin-ózi retteý ınstıtýtyn odan ári damytý maqsatynda yntalandyrýdyń qosymsha sharalary boıynsha túzetýler usynylady. Búgingi tańda býkmekerlik qyzmet, ekologııalyq aýdıt, salyqtyq konsýltasııa, órt qaýipsizdigi salalarynda erkin ózin-ózi retteý júıesi qoldanysqa ıe. Baǵalaý qyzmeti men ekologııalyq aýdıt salalarynda mindetti ózin-ózi retteý júıesin engizý búginde pysyqtalǵan jáne túzetýler osy jyldyń zań jobalaryna qosylǵan. Atalǵan másele 6 áleýetti salada qosymsha pysyqtalyp jatyr (baǵalaý, notarıaldyq, advokattyq, aýdıtorlyq qyzmetterde, ekologııalyq aýdıt jáne qurylys jobalaryn vedomstvodan tys keshendik saraptaý qyzmetterinde).
Budan ózge, zań jobasy bıznes shyǵyndaryn jan-jaqty tómendetýge baǵyttalǵan túzetýler blogynan turady. Olardyń eń kókeıkestisi tabıǵı monopolııa sýbektilerin ınjenerlik jelilerge qosý boıynsha tehnıkalyq sharttardy alýǵa, jekelegen salyqtar men alymdardyń mólsherlemesin tómendetýge, ekologııalyq zańnama talaptaryn saqtaýǵa baılanysty. Budan ózge, shyǵyndardy tómendetý tehnıkalyq retteý, qurylys, memlekettik satyp alýlar salalaryn da qozǵaıdy. Jalpy alǵanda, bıznes shyǵyndaryn tómendetýge baǵyttalǵan jumys júıelik negizde jalǵastyrylatyny atalyp ótti.
Sonymen qatar zań jobasy qolaıly básekeli ortany qurý úshin zańnamany tekserý kezinde anyqtalǵan, básekelestikke kedergi keltiretin normalardy joıýǵa baǵyttalǵan birqatar túzetýlerdi usynady.
Budan ózge, elimizdegi iskerlik ahýal men Qazaqstannyń Dúnıejúzilik banktiń «Doing business» reıtıngisindegi ornyn jaqsartý boıynsha júıelik jumystardy jalǵastyrý aıasynda, Zań jobasy «Doing business» reıtıngisiniń on ındıkatory arasynan jeteýi boıynsha birqatar reformalardy qarastyrady. Olardyń ishinde: «Kásiporyndar ashý», «Kelisimsharttardyń oryndalýyn qamtamasyz etý», «Qurylys salýǵa ruqsat alý», «Mınorıtarlyq ınvestorlardy qorǵaý», «О́teý qabiletsizdigine ruqsat», «Nesıeler alý», «Menshikti tirkeý» bar.
QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev Ulttyq ekonomıka mınıstrligine Premer-Mınıstr Keńsesimen birlesip, Prezıdent Ákimshiligimen zań jobasyn bekitip, osy jyldyń qazan aıynyń sońyna deıin ony Parlament Májilisine ótkizýdi tapsyrdy.
Sondaı-aq, Baqytjan Saǵyntaev «Sıfrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa baǵyttalǵan birqatar sharalar bar ekenin atap ótti. Osyǵan oraı, QR Premer-Mınıstriniń orynbasary Asqar Jumaǵalıevke, Ulttyq ekonomıka mınıstrligine jáne UKP-ǵa «Báıterek» holdıngimen birlesip, qarasha aıynyń sońyna deıin «bir tereze» rejıminde shaǵyn jáne orta bızneske arnalǵan sıfrlyq platforma jumysyn bastaýdy tapsyrdy.
