TURǴYN ÚI-KOMMÝNALDYQ ShARÝAShYLYQ SALASY JAŃǴYRTYLMAQ

Aldymen agenttik tóraǵasy Serik Nokın elimizdegi qurylys sa­lasy men turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyqty damytý jáne re­formalaý jónindegi jumystardyń negizgi baǵyty týraly baıandama ja­sady. Onyń aıtýynsha, 2009 jyly IJО́ kólemindegi qurylystyń úlesi 8,2 paıyzdy kórsetken. Agenttik sa­lasyna jatatyn jumysshy­lar­dyń úles salmaǵy respýblıka ju­mysshylarynyń 10 paıyzyn qura­ǵan. О́tken jyly 6,2 mln. sharshy metr turǵyn úı josparlanǵanymen 6,4 mln. sharshy metr salynypty. Memleket tarapynan úlestik qu­rylysty qoldaý úshin qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde respýb­lı­kalyq bıýdjetten 205,8 mlrd.teńge bólingen. Bul qarjyǵa 63 myń úles­keri bar 450 turǵyn úı keshe­ni­niń ishinen 318 nysannyń qu­rylysyn aıaqtaýǵa múmkindik týǵan kórinedi. Al bul 36 myń úleskerdiń quqyǵy qorǵaldy degen sóz. Qalǵan 132 nysan qurylysy 2010-1011 jyldary aıaqtalady dep kútilýde. Memleket basshysynyń ótken jylǵy tapsyrmasyna sáıkes “Tur­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýashy­lyq­ty damytý jáne jańǵyrtý” baǵy­ty boıynsha “Jol kartasy” iske asyryldy. Osy maqsatqa bó­lingen 61,2 mlrd. teńgeniń 60,7 mlrd. teńgesi nemese paıyzben sanasaq, 99,9 paıyzy ıgerilgen. 81 myń jumys orny ashylyp, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq sa­la­­synda 284 km. jylý trassasy, 737 km. elektr jelileri, 284 km. gaz­­ben jabdyqtaý jelisi, 1029 sý­men jabdyqtaý jelisi jáne 172 km. sý burý jelisi salynǵan jáne jóndelgen. Elimizdiń kommýnaldyq sha­rýa­shylyǵy ınfraqurylymyndaǵy ny­sandardyń 70 paıyzynyń tozy­ǵy jetken kórinedi. Injenerlik jeliniń tozǵandyǵy resýrs qoryn jo­ǵaltýǵa sebep bolyp otyr eken. Ortasha kórsetkishpen alǵanda jylý energııasy 35 paıyzǵa, sý 32 paıyzǵa shyǵyndalyp otyr. Son­dyqtan agenttiktiń basty jumysy turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashy­lyǵyn jańǵyrtýǵa negizdelip otyr, dep atap kórsetti S.Nokın. Elbasynyń bıylǵy “Jańa on­jyl­dyq – jańa ekonomıkalyq ór­leý – Qazaqstannyń jańa múm­kin­dikteri” atty Joldaýynda qazaq­stan­dyqtardy áleýmettik jáne tur­ǵyn úı-kommýnaldyq qyzmetter­men sapaly qamtamasyz etý mindeti basa aıtyldy. Endi agenttiktiń ju­mysy eń aldymen paıdalaný shy­ǵyn­darynyń úlesin tómendetýge jáne resýrs únemdeıtin tehnolo­gııa­lardy engizýge negizdelgen tur­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýashy­lyqty jańǵyrtý baǵytynda júr­giziletin bolady. 2010-2020 jylǵa deıin turǵyn úı-kommýnaldyq sha­rýashylyqty jańǵyrtý baǵdarla­ma­sy ázirlenetin bolady. Atap aıt­saq, Elbasy 2020 jylǵa deıin tur­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýashy­ly­ǵyn jańǵyrtýdy mindettegen bo­la­tyn. Osy oraıda agenttik Úkimet tap­syrmasymen 1 maýsymǵa deıin baǵdarlama jobasyn naqtylaý ústinde. Qazirgi tańda baǵdarlama 3 ne­gizgi baǵytta, atap aıtsaq, ın­je­nerlik jeliler men kommýnaldyq sektor nysandaryn jańǵyrtý jáne qaıta jóndeý, barlyq eldi meken­der­di sapaly aýyz sýmen qam­ta­ma­syz etý, sondaı-aq TÚKSh tıim­di­ligin arttyrý maqsatynda ınstı­týt­tyq negiz qurý qolǵa alynatyny belgili bolyp otyr. Elimizde qurylys salýǵa lısen­zııa alǵan 38 myń kompanııa bar. Bul qurylys salasynyń damýyn kór­setýde emes, oǵan qoıylar ta­lap­tyń kúsheıtilýin talap etýde, dedi agenttik tóraǵasy Serik No­kın. Onyń aıtýynsha, endigi jerde “Tehbaqylaý” salynǵan nysandy lısenzııamen qabyldamaýy kerek. Sondyqtan bolashaqta barlyq qu­rylys kompanııalaryn attestasııa­dan ótkizýdi josparlap otyr. Bul qu­rylysty kim júrgizetindigin, qan­daı deńgeıde salatyndyǵyn anyqtaýǵa múmkindik bermek. Eger qoıylǵan talapqa saı kelmese olarǵa ruqsat berilmeýi de ábden múmkin. Alqa májilisiniń qorytyndy­syn­da sóz alǵan Premer-Mınıstr Kárim Másimov sońǵy eki jarym jylda atqarýshy bıliktiń kóp ýa­qy­ty aldyńǵy jyldary týyndaǵan máselelerdi, atap aıtqanda, qury­lys salasynda qalyptasqan “bos qaýashaqtardy” sheshýge ketkendigin aıtyp ótti. Bolashaqta bul másele qaıtalanbas úshin durys sheshim qa­byldaý qajet. Daǵdarys aıaqtalyp, Qazaqstanǵa qarjy tartyla bas­taǵan kezde osy oqıǵa qaıtalanýy ábden múmkin. Sondyqtan bankter burynǵysha qurylystardy kórset­kishten artyq nesıelendirip, eski qalypty qaıtadan kııýi ǵajap emes, dedi Premer-Mınıstr. Úkimet bas­shysy Kárim Másimov agenttikke qarjy retteýshileri men adal qurylys kompanııalarymen birige otyryp osy máseleni retteýdi tap­syrdy. Sonymen qatar aldaǵy jyl ishinde qurylys sektory qajetti, belgilengen josparmen damýy, sondaı-aq úderistiń “bos qaýa­shaq­qa” aınalmaýy úshin jumysty júze­ge asyrý joldaryn Úkimetke baıandap otyratyn bolady. Venera TÚGELBAI. “QAZ­­SAT-2” BIYL UShYRYLADY Májiliste eki másele, agent­tik­tiń byltyrǵy jyly atqarǵan ju­mys­tary men aldaǵy maqsat-min­detteri jóninde másele qaraldy. Sony­men birge onda agenttikke qa­ras­ty “Qazaqstan ǵarysh sapary” UK” AQ, “Báıterek” BK, “Ǵarysh baılanysy jáne radıoelek­trondy quraldardyń elektromagnıttik úı­lesimdiligi respýblıkalyq ortaly­ǵy” AQ, “Infrakos” RMK, “In­fra­kos-EKOS” EMK basshylary­nyń esepteri tyńdaldy. Munda agenttiktiń jumystaryna baılanysty másele boıynsha atal­mysh vedomstvonyń basshysy Tal­ǵat Musabaev mynadaı málimet­ter­men bólisti. О́tken jyly jospar­lan­ǵan jumystardyń kóbi atqa­ryl­dy. Agenttik elimizdiń ǵarysh sa­la­syn damytý jáne halyqaralyq yn­tymaqtastyqty nyǵaıtý maqsa­tyn­da birneshe memlekettermen kelisim júrgizdi. Sonyń nátıjesinde elimiz Reseıden basqa, Fransııa, Izraıl, Germanııa, Qytaı, Japonııa, Oń­tús­tik Koreıa, Úndistan, Ýkraına jáne Islam Konferensııasy Uıymy­men “Baıqońyr” keshenin ıgerýde eki jaqqa tıimdi bolatyn jáne aero­ǵa­rysh­­tyq zertteýlerdi bi­ri­gip júrgizý boıynsha tyǵyz áriptestik baılanys ornatty. Mu­nyń ishinde ótken jyly Memleket basshysynyń Qazaqstanǵa resmı saparmen kelgen Fransııa prezı­dentimen ǵarysh salasyn ıgerý boıynsha qol qoıǵan kelisimderiniń mańyzdy­lyǵyn atap ótýge bolady. Osy oraıda ol tek bir Reseımen ǵana baılanysqa baılanyp qalýdy óziniń pikiri boıynsha durys sa­na­maı­tynyn, elimiz táýelsiz memleket bol­ǵan soń, ózge eldermen de teń dárejede baılanys ornatý kerektigin atap ótti. Májiliste odan ári Tal­ǵat Mu­sa­baev ótken jyly taǵy birqatar jumystardyń istelingenin aıtty. Byltyr agenttiktiń jumysy tolyq­qan ǵaryshtyq júıelerdi, tehnolo­gııa­lardy damytý men ıge­rý, “Baı­qo­ńyr” keshenin, ǵarysh­tyq appa­rat­tardy shyǵarý júıele­rin damytý, ǵaryshtyq jumystyń ǵylymı-teh­nıkalyq jáne tá­jirıbelik negizin damytý, ǵarysh sa­la­synyń ınstı­týt­tyq qamtama­syz etilýi men bilikti mamandardy daıyndaý máselesine arnaldy. Osy jumystardyń bári Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes, aldaǵy kezde “Baıqońyr” ǵarysh aı­laǵyn Reseı­den qaıtarý jáne Qaz­ǵaryshtyń strategııalyq jospary men memo­ran­dýmynyń aıasynda júrgizildi. Degenmen, onyń aı­týyn­sha, bıýd­jet­ten ǵarysh salasyna bólingen qarjynyń jetispeýine baılanysty keıbir jobalar ýaqyt­sha toqta­ty­lyp, iske aspaı qaldy. Munda ol “Baıqońyr” aılaǵynda otandyq ma­mandar úshin salynǵan áleýmet­tik ınfraqurylym nysan­dary­nyń kúrdeli jóndeýden ótpe­genin, qazaq ǵaryshkeriniń halyq­ara­lyq ǵarysh­tyq quramda usha almaı qalǵanyn jáne atalǵan stansadaǵy bizdiń 12 ǵy­lymı-zertteý jumys­tary­nyń toqta­tylǵanyn mysalǵa keltirdi. Májiliste agenttik tóraǵa­sy Úkimet basshysynan osy jumys­tar­dy iske asyrýǵa qoldaý bildirýdi ótindi. Sonymen birge ol Pre­merge “Baı­qońyr” aılaǵynda júze­ge asy­ry­latyn “Dnepr” jáne “Zenıt” ǵa­rysh­tyq zymyran kom­mer­sııalyq keshenderinde qazaq­stan­dyq úlesti arttyrý kerektigin, aldaǵy ýaqytta sońǵysyn qaıta jańartý úshin 100 mln. AQSh dol­larynyń qajet bo­la­tynyn jet­kizdi. Odan ári Talǵat Amangeldiuly ótken jyly stra­te­gııalyq josparǵa sáıkes, “Qazsat-2” jer serigin aıaq­taý jumysynyń, “Qazsat-3” spýt­nı­gin jasaý, jer­den basqarý ny­sanynyń quryly­sy­na arnalǵan kelisimderge qol qoıý, geos­ta­sıo­narlyq orbıtadaǵy otandyq ǵarysh apparatynyń orna­lastyrý núktesin belgileý shara­la­ry­nyń bastalǵa­nyn, Jerdi qashyq­tyqtan zondtaý ǵarysh júıesiniń paıdaly júk­temesi men jerústi keshenin qurý, Astana qalasynda ǵarysh apparat­taryn qurastyrý-synaý keshenin salý jumystarynyń bastamasy men qurylysqa arnalǵan jer telimderin daıyndaý isteri qolǵa alynǵanyn aıtty. Osy jerde agenttik tóraǵasy bıylǵy jyly “Qazsat-2” jer serigin ushyrý jos­parlanyp otyr­ǵa­nyn, qazir alǵash­qy ulttyq spýtnıkpen qalyptasqan jaǵdaıdy qaıtalamaý úshin appa­ratty basqarý júıesin jetildirý, ony jaqsartý jumystarynyń júr­gi­zilgenin atap ótti. Munda ol “Qaz­sat-2” jer seri­gin basqarý qural­darynyń Batys Eýropa óndirý­shileriniń jab­dy­ǵy­men aýystyryl­ǵanyn, apparatty qurýǵa jáne ushy­rý kelisimine to­lyqtyrýlar en­gizilgenin aıtyp, soǵan baılanysty endi spýtnıktiń sapasyna kepildik beriletinin, jer serigi ushyryl­ǵannan keıin ony saqtandyrý má­se­lesine apparatty qurastyrǵan jaq­tyń ózi jaýapty bolatynyn má­limdedi. Al “Qazsat-1” spýtnıgi­ne qatysty ol onyń 65 mln. AQSh dollary kólemindegi ótem­aqysyn reseılikterdiń tóleıtinin eskertti. Májiliste agenttik tóraǵasy ót­ken jyly kadrlardy daıyndaý máselesiniń sheshilgenin de atap kórsetti. Osy oraıda ol Qazǵarysh byltyr elimizde arnaıy aeroǵa­rysh­tyq oqý oryndaryn qurý jó­ninde bastama kótergenin, al qazir Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ men Q.Sátpaev atyndaǵy QazUTÝ-de aeroǵaryshtyq zertteýler fa­kýl­te­tin ashý máselesi sheshilgenin, Oral qalasynda Batys Qazaqstan Agrarlyq-tehnıkalyq ýnıver­sı­tetiniń bazasynda Samara mem­le­ketik aeroǵarysh bilim ordasynyń bólimi ashylatynyn málim etti. Májilistegi qorytyndy sózinde Talǵat Amangeldiuly agenttiktiń bıylǵa josparlanǵan jumystaryna toqtalyp, olardyń deni strate­gııalyq jospar men memorandýmda kórsetilgen mindetterge baıla­nys­ty iske asyrylatynyn jetkizdi. Osydan keıin Qazǵaryshqa qa­rasty mekemelerdiń ótken jylǵy jumystarynyń qorytyndylary men aldaǵy joba-josparlary qa­ral­dy. Alqa májilisin Úkimet bas­shysy qorytyndylady. Premer agenttiktiń byltyrǵy jumysyna jaq­sy baǵa beretinin, Talǵat Mu­sabaev sııaqty dúnıe júzi boıynsha bedeldi de bilikti bes mamannyń biri vedomstvony basqaryp otyrǵanda elimizdiń ǵarysh salasynyń bola­sha­ǵyna árqashanda úmittenetinin aı­typ, agenttiktiń aldaǵy jospar­la­rynyń iske asýyna tabys tileı­tinin bildirdi. Sonymen birge ol qory­tyn­dy sózinde Qazǵaryshtyń halyq­aralyq ynty­maqtastyqty ny­ǵaı­týda, bilikti otan­dyq maman­dardy daıyndaý men basqa da atqaryp jat­qan jumystaryn odan ári jal­ǵas­tyrýdy tapsyryp, ǵarysh salasyn­daǵy jobalardy elimizdiń aldaǵy bes jylǵa josparlaǵan ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyna sáıkes, tıisti deńgeıde júrgizýdi júktedi. Dastan KENJALIN. ADAM О́MIRINEN QYMBAT EShTEŃE JOQ Densaýlyq saqtaý mınıstrliginde ótken keńeıtilgen alqa májilisinde Densaýlyq saqtaý mınıstri Jaqsylyq Dosqalıev salanyń ótken jylǵy jumys qorytyndysyn baıandap, medısına qyzmetkerleriniń alda atqaratyn mindetterin aıqyn tujyrymdap berdi. Alqa májilisine Úkimet basshysy Kárim Másimov qatysyp, densaýlyq saqtaý salasyna júktelgen jaýapkershiliktiń aldaǵy ýaqytta da mańyzdy bolyp qala beretinin, ár adam óziniń densaýlyǵyn qashanda jaqsy sezinýi úshin medısına mekemeleriniń jumysy búgingi kún talaptaryna saı bolýy tıistigin aıtty. Sala basshysynyń málimdeýi boı­ynsha, ótken jyly atqarylǵan is az emes, al alda turǵan mindet odan da qomaqty, sondyqtan qol jetken bıikti mise tutpaı áli de kóp belesten asýǵa týra keledi. Jyl qorytyndysyn onyń aldyndaǵy jylǵy jaǵdaımen salystyrǵanda, el me­dı­sınasynda birshama ilgerileýshilik baı­qalady, ásirese nárestelerdiń shetineýiniń ótken kezdegige qaraǵanda 11,4 paıyzǵa,  júrek-qan tamyrlary aýrýlary boıynsha kórsetkishtiń 14 paıyzǵa kemýi, túrli dene jaraqattary, ýlaný, týberkýlez jáne qa­terli isik aýrýlarynyń birshama tómendeýi sala qyzmetkerleri eńbekteriniń nátıjesi ekeni sózsiz. О́tken on jylda elimizde jańadan 124 aýrýhana men emhana ashy­lyp, halyqaralyq standarttarǵa saı qyz­met kórsetetin medısınalyq qyzmet kórsetý oryndary boı kótergen. Ashyq túrde júrekke operasııa jasaý syndy kúr­deli medısınalyq em-domdar oblys ortalyqtaryndaǵy aýrýhanalardyń ózinde óte bastaýy buryn tek qııalda ǵana bolsa, endi munan bylaıǵy ýaqytta syrqattardy jergilikti jerlerdiń ózinde emdeýge múm­kindikter týýda. Qazaqstan ǵalymdary álem­de alǵashqylardyń biri bolyp qus, dońyz tumaýyna qarsy vaksınalar oılap tapty. Týý kórsetkishi 1,5 esege ósti. Ana men sábı densaýlyǵyna baıla­nys­ty qolǵa alynǵan sharalar týraly aıtatyn bolsaq, ótken jyly kóp jumystar atqa­ryldy. Arnaıy dárigerlik tekserýden áıel-analardyń 98 paıyzǵa jýyǵy ótse, olardyń 12,2 paıyzynyń sút bezderi aýrýlaryna shaldyqqany anyqtalǵan. Pro­fılaktıkalyq tekserýden 4 mıl­lıon­nan astam sábı ótse, 26,6 paıyzy­nyń densaýlyǵynan múkistik baıqalýy ana men bala densaýlyǵyna áli de bolsa jiti nazar aýda­ra túsýdi mindetteıdi. Aıaǵy aýyr ana­lardy tıisti medısınalyq preparat­tar­men, sábılerdi tegin jáne jeńildik túrindegi dári-dármekpen qam­tamasyz etýde, medısınalyq ortalyq­tardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý maqsatynda kóptegen jumystar atqarylǵan. Medısına qyzmetkerleriniń bilimin jetildirý máselesi de nazardan tys qalmaǵan. Ana men bala ólimin azaıtý úshin arnaıy respýblıkalyq shtabtyń qurylýy beker emes. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimeti boıynsha, “Jol kartasy” baǵdarlamasy aıasynda ótken jyly 486 medısınalyq mekemege jóndeý jumystary júrgizilse, 28 609 jumys orny ashylǵan. 1481 medısına qyzmet­keri daıarlyq pen qaıta daıarlaýdan ótip, oǵan 267,7 mıllıon teńge jumsalǵan. Al bıylǵy meje boıynsha 230 medısınalyq nysanǵa qurylys jóndeý jumystary júrgizilip, 11 995, 7 mıllıon teńge jumsalady, 13 396 jumys orny ashylady dep kútilýde. Sońǵy úsh jylda elimizde densaýlyq saqtaý salasyna qatysty 217 nysan boı kótergen,  onyń 102-si ótken jyldyń en­shi­sine tıesili bolsa, 10-y  “100 mektep, 100 aýrýhana” jobasy boıynsha salyn­ǵan. Mınıstr óziniń jyldyq esebinde osyndaı mysaldardy alǵa tarta otyryp, densaýlyq saqtaý salasy qyzmetker­leri­niń bıylǵy jyly qolǵa alyp otyrǵan basty mindetterin atap ótti. Onda ana men sábı ólimin azaıtýǵa, týberkýlezdiń kórsetkishin tómendetýge, juqpaly basqa da qaterli syrqattardy boldyrmaýdyń naqty jobalary qarastyrylǵan. Munyń bári árıne, densaýlyq saqtaý salasynyń keleshegine jurt senimin nyǵaıta túsetin tuǵyrlar ekeni sózsiz, Qazaqstan medısı­nasyn álemdik básekeniń bıigine bastap bara jatqan soqpaq ekeni ras.  Biraq ta qazirgi tańda kórsetilip otyrǵan medısı­nalyq qyzmettiń sapasyna halyqtyń kóńili tola ma, el medısınasy kóp tala­byn qanaǵattandyryp otyr ma degen kó­keıtesti máselelerge kelgende oılanatyn jáıtter óte kóp. Bul rette salaǵa jańa­dan engizilip otyrǵan biryńǵaı ulttyq júıeni aıta ketýdiń jóni bar. Ol bıylǵy jyldyń qańtar aıynan bastap qolǵa alyndy. Mınıstrdiń aıtýynsha, bul júıeniń tıimdiligi buryn syrqattardyń dárigerlerge muqtajdyǵy sezilip kelse, munan bylaı ár adam ózi qalaǵan dárigerin tańdaýǵa quqyly. Úkimet basshysy muny óte mańyzdy qadam dep baǵa berdi. Aýrýhana men  dá­ri­­gerden buryn, eń aldymen emdelýge kelgen adamǵa jaǵdaı jasalýy kerektigin eske saldy. Medısınalyq mekemelerdiń sońǵy kezderi zamanaýı tehnologııa­lar­men jabdyqtalyp jatqanyn, munyń bári de halyq ıgiligi úshin jasalynǵan qam­qor­lyqtar ekenin aıta kelip, mundaı jańa jabdyqtarmen joǵary kásibı deń­geıde jumys isteı alatyn mamandardy daıarlaý men qaıta daıarlyqtan ótkizý má­selesin sóz etti. Úkimet basshysy aıryq­sha mańyz bergen ekinshi másele – jańa týǵan nárestelerdiń alty jasqa deıingi sapaly ómirin qamtamasyz etýge kóńil bólý kerek. Osy aralyqta sábıdiń densaýlyǵyna qanshalyqty kóńil bólinip, súıispenshilik pen qamqorlyqqa bólense, eseıgende sonyń jemisin tata­tyn bolady. Kishken­taı kúninde balany óz densaýlyǵyna jaýapkershilikpen qaraýǵa daǵdylandyrý­dyń mańyzy erekshe ekenin ómirdiń ózi dá­leldeýde. Premer-Mınıstr qorytyn­dy sózinde sala basshysyna balalardyń aq qan dertine, S gepatıtine shaldyǵýyna baılanysty oqıǵanyń anyq-qanyǵyn bilip, tártip ornatýdy tapsyrdy. Densaýlyq saqtaý máselesi Elbasynyń halyqqa Joldaýynda da egjeı-tegjeıli aıtylyp, salamatty ómir salty men adam­nyń óz densaýlyǵy úshin jaýapkershiligi qaǵıdaty densaýlyq salasyndaǵy jáne halyqtyń kúndelikti turmysyndaǵy memlekettik saıasattyń eń basty máselesi bolýy tıis ekenin basa kórsetýi beker emes. Densaýlyq saqtaý nysandaryn salý men jabdyqtaýǵa, kadrlardy daıarlaýǵa kóńil bólinip, salamatty ómir salty jónindegi memlekettik sharalar kesheni 2020 jylǵa qaraı ana men bala ólimin eki esege tómendetip, jalpy ólimdi 30 paıyzǵa azaıtyp, týberkýlezben aýrýdy 20 paıyzǵa qysqartýy tıis dep medısına salasy qyzmetkerlerine naqty tapsyrma júktep, adam ómirin basty másele etip qoıýy maqsat-múddeni aıqyndaǵan. Endigi másele – sol úmittiń aqtalýy, aq halatqa jurt seniminiń saqtalýy, ananyń alańsyz, balanyń qaıǵysyz ómir súrýine eń aldymen, halyqtyń ózin qaltqysyz ılandyryp, aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izdeýge úndeýdiń mánine úńile túsýde bolyp tur. Qarashash TOQSANBAI. RÝDNYIDA QONYSTOI KО́BEIGEN KÚN Oblys ákimi Sergeı Kýlagın óz esebiniń aldynda Rýdnyı qalasyna taǵy keldi. Neshe jyl boıy Qos­tanaı óńirindegi jylymyq qys bıyl esesin alǵandaı. Qysqy shil­de uzaǵynan turyp aldy, qańtar aýyp ketse de saqyldaǵan sary­shu­naq aıazdyń synar túri joq. Biraq Rýdnyıdaǵy qurylys jumystary aıazdy elemedi. Jańa jyldyń aldynda ǵana munda 900 oryndyq qazaq orta mektebi paıdalanýǵa berilgen edi. Endi qaıtadan jón­del­gen №13 orta mektepte balabaq­shany joqtatpaı­tyn shaǵyn ortalyq saltanatty túrde ashyldy. Bul kenshiler qalasynda balabaq­sha­nyń kezegin sál de bolsa alǵa jyljytady. Aıazdy kúngi rýdnyılyqtardyń qýanyshy muny­men shektelmek emes. Oblys ákimi osyndaǵy 52 páter­li jaldyq-kommýnaldyq úıdiń qyzyl lentasyn qıdy. Qala­daǵy muǵalimder men dári­ger­ler, arda­gerler, jetim balalar úıinen qol ustasyp úlken ómirge qadam basqan jastar tirshilikke eń birin­shi qajetti jıhazben, turmystyq tehnıkalarmen jabdyqtalǵan páterler kiltin ákim qolynan alyp, qýanyshqa bólendi. Rýdnyılyqtar sol kúni taǵy bir erekshe qonys toıy qýa­nyshyna kýá boldy. Jańa jyldyń bastapqy kúnderi Sokolov-Sarybaı ken óndirý birlestiginiń qyzmetkeri Vıktor Paryshevtiń otbasynda shekesi torsyqtaı úsh ul dúnıege kelgen bolatyn. Vıktor­dyń úshemnen buryn da bir balasy bar edi. Oblys basshysy qala aktıvin bastamas buryn úshemniń áke­sin quttyqtap turyp, “SSKО́B” aksıonerlik qoǵamy­nyń prezıdenti Muhamedjan Turdahýnovqa: “Alty jan bar kóp balaly otbasyna tórt bólmeli páter artyq bomas edi” degen bolatyn. Ken alybynyń basshysy ákim ısharasyna kidirmesten jaýap berdi. – Rýdnyılyqtar qataryn kóbeıtip otyrǵan úshemniń ákesine tórt bólmeli páter beriletinine ýádem berik. Jigitim, qonys toıyńa daıyndala ber!–dedi. Munan keıin jalǵasqan qala aktıvinde kemshilikterden góri jetistikter basymyraq aıtyldy. Qala qystan qysylmaı otyr. Názıra JÁRIMBETOVA,  Qostanaı.