Qazaqstan joǵary oqý oryndarynyń kóshbasshysy bolyp otyrǵan ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti qoǵamdastyǵy músheleri Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýyn elimizdiń odan ári jańǵyrýy boıynsha júıeli sharalardy aıqyndap bergen biregeı baǵdarlama retinde úlken qulshynyspen jáne yqylaspen qabyl aldy.
Ýnıversıtet ujymy Joldaýdy talqylap, Memleket basshysy belgilegen negizgi basymdyqtardy nazarǵa ala otyryp, sıfrly ekonomıka jaǵdaıyndaǵy adamı kapıtaldyń qalyptasýyna baǵyttalǵan sheshýshi qadamdardy baǵdarlady.
Jıyndy ashqan ýnıversıtet rektory, akademık Ǵalymqaıyr Mutanov Joldaý aldaǵy qyzmette jáne damýdyń jańa múmkindikterin izdestirýde mańyzdy nusqaýlyq bolyp tabylatyndyǵyn atap ótti. «Ýnıversıtetter adamı kapıtaldyń qalyptasýyndaǵy mańyzdy sýbektiler retinde onyń jańa sapasyn qamtamasyz etýi kerek jáne qazaqstandyq qoǵam jańǵyrýynyń qozǵaýshy kúshine aınalýy tıis», dedi ol. Sondyqtan da osy mańyzdy mindetti sezine otyryp, ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ «Al-Farabi University smart city» jobasy aıasynda 4.0 ýnıversıtet – jańa urpaq ýnıversıtetiniń úlgisin júzege asyrýda.
Ǵalymqaıyr Mutanov óz baıandamasynda «Qazirgi zaman talabynyń trendi – ındýstrııalandyrý, jańa ozyq tehnologııalardy engizýdiń kóshbasshysyna aınalý talaptaryna basymdyq berilýi qujattyń erekshe mańyzyn aıqyndaıdy. Indýstrııalandyrý prosesiniń jańa tehnologııalyq qalyptyń barlyq múmkindikterin paıdalana otyryp, meılinshe ınnovasııalyq sıpatqa negizdelýi maqsat etildi» deı kele, ýnıversıtet ishindegi jańa tehnologııalyq jetistikterdi mysal etti.
Atalǵan 4.0 ýnıversıtet úlgisi Prezıdent Joldaýynda qoıylǵan tapsyrmalarǵa tolyqtaı jaýap beredi. QazUÝ alǵash ret TMD kóleminde «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda sıfrly ýnıversıtet úlgisin jasady jáne joǵary oqý oryndary qyzmetin avtomattandyrýda bulttyq tehnologııalardy, kampýs ınfraqurylymyn basqarýda Smart tehnologııalardy ári taldamaly júıe qalyptastyrý úshin Big Data tehnologııalaryn engizdi. Baǵdarlamalyq jasaqtamanyń iri óndirýshisi – «Microsoft» kompanııasynyń joǵary bilim berýdiń IT tuǵyrnamasy damýynyń ınnovasııalyq vektoryn qalyptastyrýda áriptes retinde QazUÝ-dy tańdaýy kezdeısoq emes.
QazUÝ Qazaqstanda tuńǵysh ret jappaı ashyq onlaın kýrstaryn bastady, bul óz kezeginde Ashyq bilim berýdiń ulttyq tuǵyrnamasyn iske qosýǵa múmkindik berdi. Atalǵan tuǵyrnama qazaqstandyq JOO-lardyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa yqpal etedi.
«E-kampýs» jobasy bazasynda ýnıversıtettiń tehnologııalyq tuǵyrnamasynyń qalyptasýyna «Hewlett-Packard», «Cisco», «Konisa Minolta», «Fujitsu», «Samsung», «Alcatel», «Kasperskıı zerthanasy», Microsoft, Intel, Huawei syndy ǵylymı-bilim berý ortalyqtary tyń qarqyn berdi. QHR Ǵylym akademııasynyń Qashyqtyqtan zondtaý jáne sıfrly Jer ınstıtýtymen (RADI) birge Jerdi zondtaýdyń sıfrly ortalyǵy qurylǵan. Gonkong polıtehnıkalyq ýnıversıtetimen birlese Tehnoloft Indýstrııa 4.0 – ǵylymı-bilim berý zerthanasyn qurý boıynsha jumys bastaldy.
Aǵymdaǵy jyly QHR úkimetiniń granty – sýperkompıýter bazasy aıasynda Jibek joly ýnıversıtetter alıansynyń halyqaralyq IT tehnoparki iske qosylady. Joǵary óndiristik sýperkompıýter IT tehnoparkiniń ıadrosy bolady, bul – ǵylymı zerthanalar jumysy, dızaın zerthanalary, 3D prıntıng, ınnovasııalyq sheberhanalar, kovorkıng-ortalyq pen «IGeneration» bıznes-ınkýbator shoǵyrlanǵan biryńǵaı klaster. Bul óndiristik ındýstrııanyń ýnıversıtettermen joǵary óndiristik aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalardy qurastyrýdy sheshý men qoldaný salasynda tabysty birigýin qamtamasyz etedi jáne «Sılıkon jazyǵy» syndy joǵary tehnologııalar aımaǵyn qurýǵa múmkindik beredi.
Prezıdent atap ótkendeı, sıfrly dáýir jaǵdaıynda eldiń jańa ındýstrııalanýynda basty mańyzdylyq kadrlyq qamtamasyz etý bolmaq. Osyǵan oraı QazUÝ-da aǵymdaǵy oqý jylynyń ekinshi semestrinen bastap-aq aqparattyq tehnologııalar fakýlteti quryla bastaıdy. Jańa fakýltet qurylymy aıasynda sýperkompıýterlik tehnologııa bazasynda málimetterdi óńdeý ortalyǵy, Big DATA salaaralyq zerthanasy jáne blokcheın zerthanasy qarastyrylǵan. Qazaqstannyń dástúrli bazalyq ónerkásip ındýstrııasyna iri IT kompanııalardy jáne sheteldik JOO-lar seriktesterdi bilim berý úderisine tarta otyryp, «mol málimettermen» almasyp IT mamandardy daıyndaý óndiristik úrdisterdi avtomattandyrý, robottandyrý, jasandy ıntellekt elementterin qoldaný salalary boıynsha júzege asyrylady. Joldaýdy júzege asyrýdaǵy ýnıversıtettiń jol kartasy aıasynda 3D prıntıng, onlaın-saýda, mobıldi bankıng, densaýlyq saqtaý jáne bilim berýdegi sıfrly qyzmet – keleshegi zor ónerkásipterdi damytýǵa kadrlardy daıyndaýǵa baǵyttalǵan jańa bilim berý baǵdarlamalaryn engizý qarastyrylǵan. Bul sıfrly dáýir jaǵdaıynda eldiń jańa ındýstrııalaný qajettiligine bilim berý júıesin beıimdeýge qosqan QazUÝ-dyń naqty úlesi bolmaq.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
