Tarıh • 22 Qańtar, 2018

Astanada «Elba­sy Joldaýy: jańa jahan­dyq kezeńdegi qazaq tili» atty dóńgelek ústel ótti

316 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ulttyq akademııalyq kitaphanada Mádenıet jáne sport mınıstrligi Tilderdi damytý jáne qoǵamdyq-saıası jumys komıtetiniń tapsyrysymen Sh.Shaıah­metov atyndaǵy tilderdi damytýdyń respýb­lı­kalyq úılestirý-ádis­temelik ortalyǵynyń uıym­dastyrýymen «Elba­sy Joldaýy: jańa jahan­dyq kezeńdegi qazaq tili» atty dóńgelek ústel ótti.

Astanada «Elba­sy Joldaýy: jańa jahan­dyq kezeńdegi qazaq tili» atty dóńgelek ústel ótti

Sharaǵa jınalǵan zııa­ly qaýym ókilderi men til ja­na­shyrlaryna atalmysh bas­qo­sýdyń mán-ma­ńyzy jaıly túsindirgen komıtet tór­a­ǵasy Qýat Borash, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Tór­tinshi ónerkásiptik revolıý­sııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Jol­­daýynyń jetinshi baǵy­tynda atap ótilgendeı, adamı ka­pı­taldyń ózektiligi jáne so­nymen qatar termınologııa tur­ǵysynan qazaq tilin halyq­aralyq deńgeıge jaqyndatý máselesin jú­zege asyrý úrdisi negi­zinde ke­zekti jıyn ótkizilip otyr­­ǵanyn jetkizdi. Osy oraı­­da «keńesip pishken ton kel­­te bolmas» degendeı, or­taq pikir, oramdy oılarǵa jol ashyp, kóp­­­shilikpen keleli keńes qu­rý­d­yń qa­jet­tiligine toqtaldy. 

Dóńgelek ústeldiń ne­gizgi baıandamashysy Sh.Shaıahmetov atyndaǵy til­derdi damytýdyń res­pýb­lı­kalyq úılestirý-ádiste­melik ortalyǵynyń basshy­sy Erbol Tileshovtiń pikiri­nen túıgenimiz, memleket­tik tildi damytýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan baǵdar­lamasyna sáıkes, qazirgi tańda qoǵamǵa qajet oqý-ádistemelik jáne tanymdyq kitaptar shy­ǵa­rý máselesi sátti júrip jatyr eken. 

Iаǵnı buǵan deıin joǵa­ry­daǵy baǵdarlamaǵa úmit­ker retinde ortalyqqa ár­túrli taqyryptardy qam­tyǵan 400-ge tarta shy­ǵarma kelip túsken. Osy týyn­dylardy fılolog-ǵalym Jantas Jaqypov basta­ǵan sarap­tamalyq top qarap shyǵyp, suryp­ta­lyp alynǵan 70 kitapqa bá­týasyn bergen.

Maquldan­ǵan shyǵarmalar negizinen sózdikter, balalar ádebıeti, til úırený qu­raldary, ta­nymdyq týyndy­lar jáne aýdarma kórkem áde­bıetter. 
Joǵarydaǵy jıyn barysynda jańadan jaryq kórgen 36 kitaptyń tanys­tyrylymy boldy. Osy­lar­dyń ishindegi bas­ty qun­dylyq ult ustazy Ahmet Baıtursynovtyń tulǵa­lyq ensıklopedııasy men ádebıetshi ǵalym As­qar Egeýbaevtyń aý­­dar­­­ma­­symen jaryq kór­gen Mah­­mud Qashqarı­dyń úsh tomdyǵynyń ekinshi ba­sy­lymy. Sonymen birge ár­túrli sa­lalyq sózdikter, arab-parsy leksıkasy, qyr­ǵyz jazýshysy Shyń­ǵys Aıtmatovtyń buǵan deıin qa­zaq tiline aýdarylmaǵan «Taý qulaǵan» atty týyndysy, Alash qaıratkeri Teljan Sho­nanovtyń bes tomdyǵy, bala­larǵa arnal­ǵan «Alash qozǵa­lysy» atty tanymdyq oqýlyq pen Alash ıdeıasyn qol­daǵan aqyndardyń jyr jı­na­ǵy, belgili túrkolog Q.Sart­­q­o­jaulynyń «Tas kitaptyń qupııasy» atty týyn­dysy, tilshi ǵalym Á.Jú­nis­bektiń qazaq tili­niń artı­ký­lıasııalyq baza­sy tolyq taldanǵan «Tól álipbı – tól jazý máse­le­leri» atty eńbe­gi bar.

Ekinshi bir qýanarlyq jaǵ­daı, jaryq kórgen kitaptardyń elek­trondy nusqasy jınaq­tal­ǵan SD nusqasy qosa usynylyp otyrsa, aldaǵy kúnderi ult­tyq arnadan ár juma saıyn til da­mytýǵa ar­nal­­ǵan «Enshi» atty jańa jo­ba kórermenge jol tart­­­paq. Joba qazaqtyń umyt bolǵan salt-dástúr­leri, ulttyq oıyndar, tur­mys­tyq mádenıetin dárip­teý­men qatar til bilimi, máde­nıet, tanym, dástúri­mizdi na­sı­hattaýǵa arnal­ǵan deıdi sharany uıym­das­tyrý­shy­lar. Sonymen qatar 15 se­rııaly «Sóz qazynasy» atty anı­ma­sııalyq fılm de keshikpeı «Balapan» arnasy arqyly kórermenge usynylmaq. 

Beken QAIRATULY,
«Egemen Qazaqstan»

Sýretti túsirgen 
Orynbaı BALMURAT, 
«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar