Alda – asqaraly asýlar

Búgin

SEZD JUMYSY BIZDI JAŃA TABYSTARǴA JIGERLENDIREDI

Bizdiń delegattar partııa sezine úlken tabystarmen kelip otyr. О́ńirimizdiń ósý men órkendeý jolyndaǵy bul jetistikterine, árıne, «Nur Otan» HDP oblystyq fılıalynyń qo­syp otyrǵan úlesi de mol. So­nyń nátıjesinde oblysta ónerkásip ónimin óndirýde soń­ǵy jyldary oń yrǵaq qalyp­tas­ty. Onyń kólemi 2009 jyl­men salystyrǵanda 14,0%-ǵa ósip, 124,7 mlrd. teńgeni qurady.

Elbasynyń negizgi tapsyr­ma­larynyń biri – ındýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq damý qarqy­nyn báseńdetpeý.  Osyǵan oraı, ob­lysta údemeli ındýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq damý baǵdar­la­masy boıynsha quny 665,5 mlrd. teńge bolatyn 22 joba jos­parlanǵan bolsa, ótken jyly sonyń 52,7 mlrd. teńge kóle­min­degi 7 jobasy iske qosyldy. Sóıtip 2,5 myń­nan astam jumys orny ashyldy. My­sa­ly, «Al Ba­sar» JShS-niń granıt óń­deý jáne granıt buı­ym­da­ryn shyǵarý sehy, «Ja­ńa­tas» metal­lýr­­gııa­lyq kom­bı­na­ty» JShS-niń bolat balqytý ón­di­risi, «Myńaral Tas Kompanıı» JShS-niń sement zaýytynyń qurylysy, «Taraz metal­lýr­gııa­lyq zaýyty» JShS-niń fer­ro­qo­rytpa óndirisin keńeıtý men jetildirý, «Amangeldi gaz óńdeý zaýyty» JShS-niń shıki munaıdy qaıta óńdeý zaýytynyń qurylysy jáne «Fabrıka POSh-Taraz» JShS-niń tops óndirisi, «Jas­ulan jáne K» JShS-niń ónd­i­ristik negizde gúl ósirý kesheni bú­ginde óńir eko­nomıkasyna ja­ńa­sha sıpat berýde. Sonymen birge, Qarataýdaǵy «EýroHım-Ýdobrenııa» zaýyty, Shý qala­syn­daǵy qus fabıkasy jáne «Qaz­fos­fat» kompanııasynyń 12 mlrd. teńge turatyn kúkirt qysh­qylyn shyǵaratyn sehyn iske qosý jobalary da bar.

Aýyl sharýashylyǵy sala­syn­daǵy tabystarymyz da az emes. Atap aıtsaq, ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrsaq, qoı-esh­kiniń, jylqynyń, túıeniń, shosh­qanyń sany 1-3%, al et, sút, jún jáne jumyrtqa óndirý 1-3%-ǵa artty. Al teńgege shaqqanda ót­ken jyldyń 9 aıynda óndirilgen mal ónimderiniń jalpy kólemi 26, 5 mıllıard teńge bolsa, ol bıylǵy dál osy kezeńde 32, 2 mıllıard teńgege jetken.

Táýelsizdik merekesi qarsa­ńyn­da ótkeli otyrǵan partııa sezi bizdi budan da zor tabys­tarǵa jetelep, rýhanı turǵydan jigerlendire túseri sózsiz. Sez­de partııanyń aldaǵy bes jylǵa arnalǵan «Qazaqstan. 2017 maq­sattary. Ulttyq is-qımyl jos­pa­ry» atty saılaýaldy tuǵyr­na­masynyń jospary talqylanyp, bekitilmek. Bul saıası baǵdar­lama­ny týǵan elimizdi órken­de­týge súbeli úles qosatyn jasampaz jańa qujat dep sanaımyn. О́ıtkeni, jańa parlamenttik merzimge arnalǵan saıası tuǵyr­nama jobasy Prezıdent N. Nazarbaev belgilep bergen «2020 Strate­gııa­syn» iske asyrýdyń jarasymdy jalǵasy jáne adas­qandarǵa jol kórseter temir­qa­zyq juldyz retinde baǵalaımyn.

 Qanat BOZYMBAEV, Jambyl oblysynyń ákimi,«Nur Otan» HDP Jambyl oblystyq  fılıalynyń tóraǵasy.

Jambyl oblysy.

_____________

ALDAǴY KÚNDERDEN JAQSYLYQ KÚTEMIN

Men  sezdegi eń ma­ńyzdy máseleler qata­rynda  merziminen bu­ryn taratylǵan Máji­li­stiń jumystaryna baǵa beriletin shyǵar dep oı­laı­myn. Sony­men birge, árıne, «Nur Otan» HDP-dan saılanatyn kandıdattar tizimi de kóptegen adamdardy, olardyń otbasy mú­sheleri men tamyr-tanystaryn, qalaberdi búkil eldi eleńdetip otyr. Men partııa tizimine naǵyz laıyqty, bilimdi de tájirıbeli, halyqqa asa qajetti, elimizdiń damýyna, ekonomıkamyzdyń eńse­lene berýine yqpal etetin tıimdi zańdar qabyldaýǵa qa­biletti mamandar men táji­rı­beli adamdar óter degen senimdemin.

Árıne, sezd ba­rysynda partııanyń alǵa qoıǵan mindet­teriniń qalaı oryn­da­lyp jatqany týraly da esep berileri sóz­siz. Halyq onyń qa­laı oryndalyp jatqanyn kórip otyrsa da, tıisti adamdardyń aıtqan derekteri jurttyń bá­rine qajet. Menińshe, Elbasy Nursultan Nazarbaev saılaý ótkizýdi durys mezgilge belgiledi. О́ıtkeni, qystygúni ha­lyq­tyń saılaý úderisine qatysý belsendiligi kúshtirek bolady. Sezden tek jaqsylyq kútemin.

Nazarda ustaıtyn jaılar bar

«Nur Otan» HDP-nyń kezekten tys HIV sezine delegat bolyp keldim. Partııanyń bul quryltaıy erekshe bolǵaly tur. Parlament Májilisin kóp par­tııaly etip jasaqtaý mindeti qoı­ylǵandyqtan, oǵan ót­kisi keletin saıası kúshterdiń de pármeni erekshe. Olaı bolsa partııalar arasyndaǵy báseke de qyzatyny belgili.

 «Nur Otan» HDP ózin jaqsy jaǵynan tanytyp keledi. Saı­laý­aldy tuǵyrnamada kózdelgen kóp­tegen mindetter tolyǵymen oryn­daldy jáne júzege asa da beredi. Buryn «basym kópshilik»  dep kelse, endigi kezekte «tyń­daı­tyn kópshilik» degen pikir qalyptasaıyn dep tur. Iаǵnı, partııa ózgelerdiń de pikirin estýge, solarmen birlese áreket etýge um­tylyp otyr. Demokratııanyń bas­ty tetikteri osynda dep eseptesek, quraltaı sol baǵytqa bet bu­ra­tynyn qazirden boljaýǵa bolady.

«Nur Otan» partııasynyń tuǵyrnamasy qandaı bolýy kerek degende, onyń basqa partııa­lar­dyń pikirine qulaq asatyn jáne de solarmen qoıan-qoltyq birlese áreket etetin mindettermen qamtylady dep oı­laımyn. Eger partııa qujatynda ha­lyqtyń talap-ary­zy eskerilmeıtin bolsa, onda onyń bedeline nuqsan keledi. Son­dyqtan ha­lyqtyń pikirine qulaq tú­rip, onyń muń-muq­tajyn eskeretin deńgeıde áńgime bo­laryna esh kúmánim joq. Qyzyl keńir­dekterden emes, halyqtyń aldyna shyǵa alatyn, solardyń sózin sóıleıtin, máse­lelerin sheshe biletin adamdardan depýtattar saılanýy tıis.

Qazirgi tańda álem tanyǵan elge aınalyp kelemiz. Olaı bolsa, biz shıkizattyq elden óndirisi damyǵan órkenıetti elder sana­ty­na ótýimiz kerek. Men oılaı­myn, partııa osy baǵyttaǵy min­det­terdiń ári qaraı da júzege asýyna barynsha qoldaý kór­se­tetin bolady dep. Qazirgi tańda ǵylym men bilimge qyrýar qarjy bólinýde. Alaıda sol qarjy­lar­dyń tıimdi jumsalýyn júzege asyratyn tetikter áli de jetispeıdi. Buryndary ǵylym sala­sy­men aınalysyp júrgen azamat­tarǵa óz kúnderińdi ózderiń kó­rin­der dep keldik. Qazir talap óz­gerdi. Úkimet tarapynan sol ǵy­lymı salada júrgenderge qarjy bólinýde. Bilim jáne ǵylym mınıstri ǵylym salasyna qansha qarjy kerek, sony bólýdi qa­rastyramyz degendi aıtty. Endigi másele ǵalymdar óz basyn­daǵy problema emes, ekono­mıkadaǵy problemalardy sheshýmen aına­lysýy tıis. Al ekono­mıka óz kezeginde ǵalymdardyń aldyna jańa mindetter qoıa bilýi kerek.

Qazir qarap otyrsaq, ın­no­va­sııaǵa bólingen qarjylardyń 80 paıyzyn kásiporyndar ózde­ri jumsaıdy eken. Al ǵylym men bilim ózderi aqsha bóldirip, óz­de­rinshe kúı keshýde. Al ushtasatyn jer qaıda? Mine, osy jerde Úkimet ózi tarapy­nan talap qoı­ǵa­ny jón. My­saly, aýyl sharýa­shy­lyǵynda nendeı másele sheshilmeı jatsa, sol baǵytta týyn­daǵan pro­b­lemalardyń sheshimin ǵalym­dar izdeýi kerek emes pe? Ká­siporyndar bıýdjetke salyq tólese, memleket sol ǵalym­dar­dy qarjylandyryp otyr. Son­dyqtan jan-jaqty oı­las­tyryl­ǵan bolashaqty meń­zeıtin ıdeıalarmen qarý­lanýy­myz kerek.

Qoryta aıtqanda, «Jalǵyz­dyń shańy shyqpaıdy» degendeı, elimiz jeke-dara eshteńe isteı almasy anyq. Qazaqtyń baılyǵy bireýdiń kóz qurty bolýy da zańdy. Bireýlerge qorǵan bolsaq, ózimiz de sol qorǵannan paıda tabatyndaı jaǵdaı únemi nazarda turýy – ýaqyt talaby. «Nur Otan» HDP osyndaı mindetterdi sheshe alatyn  birden-bir partııa dep bilemin.

Rahman ALShANOV, «Turan» ýnıversıtetiniń rektory.

Almaty.

________________

Oń ózgerister ómirsheń bolsyn

«Nur Otan» partııasynyń múshesi retinde kezekten tys ótetin partııa quryltaıyna kóptegen úmitimizdi arqalap kelip otyrmyz. Aldymyzda Májilis saılaýy tur. Sol saılaýǵa birneshe partııa qatysady. Árıne, halyq arasynda bedeli basym, halyqtyń daýysyn bıik ustaǵan saıası kúsh qana jeńimpaz bolary belgili.

О́zim saılaýshylarmen tyǵyz qarym-qatynasta bolǵandyqtan, «Nur Otan» partııasy bedeliniń joǵary ekenin baıqap ta, kórip te júrmin. Shyǵys Qazaqstan oblysynda bolyp jatqan kóptegen oń ózgerister «Nur Otannyń» yqpalynyń arqasynda,  tipti bastamasymen de jasalyp jatyr. Partııanyń saılaýaldy tuǵyrnamasynda medısına salasy erekshe qarastyrylǵan. Birikken medısına júıe­siniń mindeti – medısınalyq kómekti qarapaıym halyqqa, sonyń ishinde aýyl turǵyndaryna jetkize bilý.

Buryn kóptegen respýblıkalyq medısına orta­lyqtaryna aýyldyqtardyń qoly jete bermeıtin. Osy júıe qosylǵannan beri olar kezekke turyp, qalaǵan medısınalyq mekemelerine baryp, dárigerlik qyzmet ala alady. Bul – jaqsy jańalyq. Onyń engizilgenine de bir jyldaı boldy. Medısına qyzmetkerleriniń «Nur Otan» partııasy múshelerimen birlese otyryp, osy baǵytty áli de damytýymyz kerek.

Medısına salasynda qyzmet isteıtin dárigerlerdiń, medbıkelerdiń jáne ózgeleriniń eń­bekaqysy az dep jatamyz. Qazir dıfferensıaldy aqy tóleý kózdelgen. Keremet operasııany jedel ári sapaly jasaıtyn, jańalyqtardy engizip kele jatqan hırýrgterdi ustaý úshin jáne olardyń ári qaraı da damýyn óristetý maqsatynda osy aqy tóleý júıesin engizgen utymdy. Bul «Nur Otan» partııasynyń tuǵyrnamasynda bar. Maǵan da bul aqy tóleý tetigi unaıdy. Osy eki ózgeristiń ózi qarapaıym halyqqa medısına salasy boıynsha kómek kórsetýdi jaqsartatyndyǵyna men kámil senemin.

Raıa RAHIMOVA, «Ana men bala» ortalyǵynyń bas dárigeri.

Shyǵys Qazaqstan oblysy.

 __________________

Jumys qashanda qaýyrt

Oblysymyzdaǵy Hromtaý aýdany barshaǵa tanymal desem, artyq aıtqandyq emes. Sol óńirden «Nur Otan» HDP-nyń kezekten tys HIV sezine kelip otyrmyz. Saılaý kúni belgilengennen keıin óńirlerde jumys qaýyrt basta­lyp ta ketti. Meniń paıymymsha, halyq ózi tarapynan saılaýǵa erekshe yqylas tanytýda. Sebebi, bul saılaý birneshe partııa ara­syn­da básekeli de tartysty óte­tin­digimen erekshelenetini baıqalady.

Qazirgi tańda eldiń áleý­met­tik-ekonomıkalyq jaǵdaıy jaman emes. Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵyna  biz kóptegen jetistiktermen kelip otyrmyz. My­sa­ly, Hromtaý qalasynda tur­ǵyn­darǵa qajetti bar­lyq jaǵ­daı ja­sal­ǵan. Qazirgi tań­da aýyl­dyq jerlerge gaz jelisi men sý qu­by­ry tartylyp ja­tyr. Tek bıyl­dyń ózin­de eki úl­ken aýylǵa gaz jáne sý jetkizildi. Kelesi jyly da osy mejeden shyǵamyz ba degen oıdamyz.

Aýdannyń bıylǵy bıýdjeti 4,5 mıllıard teńgeni quraıdy. Bizde sonymen birge «Nurly kósh» baǵdarlamasy boıynsha oral­mandarǵa 300 páterli baspana da salynýda. О́ńirimizde mys óndiriletin bolǵandyqtan, olar sonda jumys jasaıdy. О́zge salalarda jumys isteıtin oral­man­darǵa da barlyq jaǵdaıdy týǵyzýǵa umtylýdamyz.

Aıazbaı ÝSMANǴALIEV, Aqtóbe oblysyndaǵy Hromtaý aýdanynyń ákimi.

_____________________________________________________________

Jańa mindetter júkteıtini kúmánsiz

«Nur Otan» HDP óziniń Ha­lyq­tyq tu­ǵyr­­na­ma­syn tolyq­taı oryndap keledi. Osy tuǵyrnamaǵa sáıkes jyl saıyn Elbasy Jol­daýy jasalyp, ondaǵy kórsetilgen sharalar tolyqtaı oryndaldy dep aıtýǵa bolady. Ásirese, Qazaqstan eko­nomıkasyn ındýs­trııalandyrý – ınnovasııalandy­rý baǵdar­la­ma­sy  ıgi nátı­je­lerin berýde. Eli­miz­diń barlyq aımaqtarynda jańa kásip­oryn­dar ashylyp, eko­­no­mıkanyń kómirsýtegi re­sýrs­ta­ryna táýel­diligin joıý baǵy­tyn­da kóptegen jumys atqaryldy.

Bizdiń soltústik aı­maqtarda aýyl sharýa­shylyǵy ónim­derin óńdeý sala­synda aýyz toltyryp aıtarlyqtaı tabystarǵa qol jetkizildi. Sezde bizdiń tabys­tarymyzdy baıandy etý, sóıtip, el­diń  ekono­mı­kalyq pozı­sııasyn ny­ǵaıtý baǵy­tyn­da aldaǵy on­jyl­dyqqa jańa mindetter júk­teletin shyǵar dep oı­laımyn. О́ıtkeni, bizdiń elimiz qazir alys perspektıvadaǵy jańa joba­lardy ıgerýge mashyqtanyp keledi. Munyń ózi ekonomıkanyń turaqtanýyna berik irgetas bo­lary sózsiz. Sonymen birge, halqymyzdy bir maqsattaǵy iske jumyldyrýǵa oń yqpal etetin bolady.

Jabal ERǴALIEV, senator.

_______________________

Qazaqstandyqtardy toptastyrýshy partııa

«Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń ataýynyń ózinde saılaýshy­lar­ǵa degen jaqyndyq ja­tyr. Jalpy halyqty top­tas­tyrýshy partııa deýge ábden bolady. О́ıtkeni, munda qo­ǵamnyń barlyq tap ókilderi sho­ǵyrlanǵan. Partııa sezinde aldaǵy baǵyt-mindetterdi belgilep, elimizdiń damýyn alǵa qaraı jyljytatyn basymdyqtar qa­ra­lady dep esepteımin.

Osy oraıda aldaǵy ótetin Par­lament Májilisi men máslı­hat­tar saılaýy demokratııalyq jaǵdaıda oryn alaryna esh kú­mán joq. Onyń basty sebebi, jo­ǵarǵy zań shyǵarýshy organnyń tómengi palatasy kóp partııaly bolsyn degen ta­lapqa saı  sol oryn­darǵa talasa­tyn saıası kúshter de qarap qal­maı­tyn sııaq­ty. Olaı bolsa jarııa­ly­lyq oryn alady degen sóz. Ár partııa óziniń alǵa qoı­ǵan mindetterin jarııalaı otyryp, ashyq kú­re­setin bolady.

Qazaqstan úde­meli ındýs­trııa­lyq-ınnovasııa­lyq baǵ­dar­lama­ny júzege asy­ra oty­ryp, eko­nomıkada aı­tar­lyqtaı tabysty qadamdar jasaýda. My­saly, Isataı aýda­nyn­da kóp­tegen máse­le­ler sheshimin tabýda. Aýdanda 25 800 turǵyn bolsa, sonyń 12 myńy belsendi ómir keshýde. Jumyssyzdyq 4,9 paıyzǵa deıin tómendegen. Respýblıka boıynsha bul óte jaqsy kórsetkish.

Toqbergen QARABAEV, Atyraý oblysyndaǵy Isataı aýdanynyń ákimi.

___________________________________________________________

Aldaǵy jıynnan kóp nárse kútemin

Men  kezekten tys ótetin sezden kóp nárse kútemin. Meniń estýimshe, partııa otyrysynda aldaǵy bes jyl­ǵa arnalǵan saıası tuǵyrnama qa­byldanýy tıis. Partııanyń aldyndaǵy saı­laý­aldy tuǵyrnamasynda kórsetilgen min­det­terdiń barlyǵy da oryndalǵany belgili, olaı bolsa, jańa qujatta da mańyzdy qadamdar jasala ma degen úmit bar. О́ıtkeni, aldyn-ala jasalǵan joba­lyq qujatta eldiń áleýmettik-tur­mystyq jaǵdaıyn aıtarlyqtaı jaq­sartatyn ustanymdar kórinis tap­qan-tyn. Sondyqtan da saı­laýshylar «Nur Otan» HDP tara­pynan úlken jetistikterge bastaı­tyn jańa bastamalar men mindetter kútedi. Biz sol údeden shyǵýǵa barymyzdy salatyn bolamyz.

Partııanyń Ortalyq apparatynan bastap, óńirlerdegi bastaýysh partııa uıymdaryna deıin saılaýǵa tas túıin daıyn. Postkeńestik keńistikte kóptegen elder Qazaqstannyń qol jetkizgen jetistikterine qyzyǵa da qyzǵana qarap otyr desem, artyq aıtqandyq emes. Pavlodar oblysy óndiristi ólke sanalǵan­dyqtan, jyl saıyn kóptegen nysandar salynýda. Sonyń nátıjesinde jyl saıyn 5-6 myńǵa tarta jańa jumys oryndary ashylýda. Bul – úlken jetistik.

Vladımır BERKOVSKII, Pavlodar oblystyq eńbekpen qamtý jáne áleýmettik  baǵdarlamalar basqarmasynyń bastyǵy.

------------------------------------------

Sýretterdi túsirgen Orynbaı BALMURAT.