Konstıtýsııanyń avtory kim?

Táýelsiz Qazaq­stan­­­­nyń al­ǵashqy Kons­­­­­­tıtýsııasy 1993 jyl­dyń 28 qańta­ryn­da qabyl­dandy. Ja­syra­tyny joq, ol qujat qabyl­dan­ǵan­da, bul ǵa­­syrlarǵa, uzaq merzimge arnal­ǵan degendeı pikirler de bol­dy. Sol kezeń­niń ózin­de merzimdi basylym betterinde jarııa­lanǵan maqa­lamda men bul Konstıtýsııa ótpeli ýaqyt­tyń zańy bolǵan­dyqtan, ony eki-úsh jyldan soń ózgertýge týra keletindigin aıtqanmyn. Oǵan basty sebep – sol ýaqytta ekonomıka­lyq já­ne saıası jaǵdaılar jıi ózgerip jatty. Birqatar kúrdelilikterden keıin jańa Konstıtýsııany qa­byl­daý týraly másele kóte­rilip, Elbasynyń 1995 jylǵy 22 mamyrdaǵy qaýlysymen Qa­zaqstan Respýblıkasy jańa Kons­tıtýsııasynyń jobasy tý­raly Prezıdent janyndaǵy sarapshylyq-konsýltatıvtik keńes quryldy. Onyń qura­myna barlyǵy toǵyz adam enip, olar­dyń al­taýy: Iý.Basın, V.­Kım, A.Kotov, E.­Nur­­pe­ıi­sov, Ǵ.­Sa­­­par­ǵa­lıev jáne men bar bir top ǵalymdar, son­daı-aq N.Sháı­kenov, K.­Kol­pakov, B.­Muhamed­ja­nov sekildi la­ýa­zym ıeleri men sheteldik úsh sa­rapshy boldy. Bizderdi Ata Zańnyń av­tor­lary deı­tinder de bar, ashy­ǵyn aıtý qa­jet, bizder avtor emes, sarapshy­lar­myz. El­ba­­­­sy­nyń jo­ǵaryda atal­­­ǵan qaýly­synda: «Jumysty 10 maý­sym­­ǵa deıin aıaqtaý qa­­jet», dep ja­zyldy. Sonda oılap qara­sa­ńyz, bir aıdan da az ýaqyt qal­ǵan. Árıne, son­dyq­tan bizderge kún saıyn tań­erteńnen keshke deıin jumys isteýge týra keldi. Bul oraıda «Konstıtýsııa­nyń avtory kim?» degen oryn­dy saýal týyndaıtyndyǵy sóz­siz. Aqıqatyna kelgende, Kons­tı­týsııa­nyń ıdeology – Nur­sul­tan Nazarbaev. Memleket bas­shysy óziniń bir eń­beginde «20 eldiń Kons­tı­tý­sııasyn oqyp shyq­qannan keıin ǵana, zań­ger­lerdi shaqyrǵan­dyǵyn», jaz­ǵan-dy. Maıdan SÚLEIMENOV, akademık.