Halyqaralyq akkredıtteý: máseleleri men perspektıvasy

El táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy qarsańynda I.Jansúgirov atyn­daǵy Jetisý memlekettik ýnıversıtetinde «Halyq­ara­lyq akkredıtteý: máseleleri men perspektıvasy» atty ha­lyq­ara­lyq semınar ótti. Semınar jumysyna sheteldik jo­ǵary oqý or­yn­darynyń ǵa­lym­dary men oqytýshylary, qa­zaq­standyq jo­ǵary oqý oryn­da­ry­nyń ókilderi qatysty. Semınarǵa qaty­sý­shylar «HHI ǵasyr – bilim men ǵylym ǵasyry» atty kórmeni tamashalap, oqý ornynyń mate­rı­al­dyq-tehnıkalyq bazasy­men tanysty. Otandyq bilim berý júıesi álem­dik tájirıbe jetistikterin paıdalaný negizinde qalyptasyp, damý ústinde. Jo­ǵa­ry mekteptiń álemdik bilim berý keńis­tiginde ıntegrasııalanýy bilim berý sapasyn kóterýdiń negizi retinde oǵan jan-jaqty kóńil bólinýde. Ha­­lyq­ara­lyq akkredıtteýdiń damýy bú­gingi kúni álemdik eńbek naryǵynda bedeldi or­yn­dy ıelenýge qabiletti jańa eńbek qor­laryn daıyndaý sa­pa­syn joǵary­la­týdyń eń tıimdi tásil­de­riniń biri sana­lady. Bul kúnde jo­ǵary bilim sapasyn arttyrýdyń keń taraǵan modýli akkredıtteý bolyp otyr. “Bilim týraly” zańǵa engizilgen ózgertýler men tolyq­ty­rýlarda joǵa­ry oqý oryndaryn ak­kre­dıtteýdiń ha­lyqaralyq úlgisi qaras­tyrylyp, onyń túrleri engizilgen. Búgingi kúni halyqaralyq tájirı­bede, onyń ishinde eýropalyq bilim berý keńistiginde (Bolon úderisi) akkredıtteý úderisi sapaly bilim berý qyzmetiniń negizgi kepildigi bolyp otyr. О́z kezeginde otandyq joǵary oqý ornynyń akkredıttelýi – bilim berý baǵdarlamalarynyń shetelde ta­ny­lýyn, qazaqstandyq túlekterdiń bas­qa memleketterde jumysqa turý­yn nemese oqýyn jalǵastyrýdy qam­­­­ta­­­masyz etýdiń jáne reıtıngke qaty­sýy­nyń birden-bir joly bolyp sanalady. Bolon deklarasııasynyń qaǵıdat­ta­ryn odan ári júzege asyrý jáne joǵary oqý oryndaryna halyqara­lyq akkredıtteý agenttikterinde ma­­man­dan­­­dyrylǵan akkredıtteý úderi­sin damy­­týǵa keńes berý, uıymdas­tyrý kómek kórsetý maqsatynda I. Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıtetinde «Halyqara­lyq akkredıtteý: máseleleri men perspektıvasy» atty halyqaralyq semınary ótti. Semınar jumysyna QR Bilim já­ne ǵylym mınıstrligi Ulttyq akkredıtteý ortalyǵynyń dırektory Rımma Seıdahmetova, joǵary bilim sapa­syn qamtamasyz etýdiń Eýropalyq rees­triniń dırektory Kolın Tıýk, Sıýrıh ýnıversıtetiniń áleýmettik jáne máde­nı antropologııa departa­men­tiniń dı­rek­tory Peter Fınke (Shveısarııa), K.Ýshınskıı atyndaǵy Iаroslavl memlekettik pedagogıka­lyq ýnıversıte­ti­niń prorektory M.Solovev, M.Osımı atyndaǵy Tájik tehnıkalyq ýnıver­sı­tetiniń rektory A.Abdýrasýlov jáne taǵy basqa da sheteldik áriptester, akkre­dıtteý boı­ynsha mamandardyń ar­na­ıy qatysýy semınardyń mańyzdy­ly­­ǵyn arttyra túskenin aıtýǵa bolady. Bul semınardyń ereksheligi – qa­zaqstandyq joǵary oqý oryndary­nyń sheteldik akkredıtteýden agenttikterinde bilim berý baǵdarla­ma­la­ryn halyqaralyq akkredıtten ótkizý kezinde kezdesetin qıyndyqtardy atap kórsetip, quqyqtyq keńes berý men oqytý alǵa qoıyldy. Oqytý se­mınary QR bilim berý baǵdarla­ma­la­ryna ESTS-qa sáıkes modýldik qu­rylym men synaq birlikterin bilikti tásilmen jınaqtaýdy engizý erekshelikteri syndy aýqymdy máselelerdi qarap, «halyqaralyq akkredıtteýdiń prosedý­ralary men satylary», «kelisilgen bilim berý baǵdarlama­la­ry­nyń úlgileri», «bilim berý baǵdarla­ma­larynyń Dýblındik deskrıptor­larǵa sáıkestigi» taqyrybyn­da dóń­ge­lek ústel men trenıng ótkizdi. Ýnıversıtette ótken jyldyń qa­rashasynda AQUIN (Germanııa) ha­lyq­aralyq akkredıtteý agenttiginen 6 bilim berý baǵdarlamasy boıynsha ma­mandandyrylǵan akkredıtteýdiń eki kezeńinen ótken bolatyn. 2011 jyl­dyń 29 naýryzynda AQUIN basqar­ma­sy ýnıversıtettiń 6 oqý baǵdarla­ma­syn, bakalavrıattyń 4 oqý baǵdar­la­masy: «matematıka», «ınformatıka», «aqparat­tyq júıeler», «fızıka» já­ne magıstra­týra­nyń 2 oqý baǵdar­la­ma­­syn: «ma­te­matıka», «ınformatıka» akkre­dıt­tel­gen­digi týraly sheshim qa­­­byl­­da­dy. Al 2010 jyldyń qara­sha­syn­da ýnıversıtet Ult­tyq akkredıtteý or­ta­lyǵynan ınstı­tý­sıo­naldy akkre­dıt­teýden ótti. Akkredıtteýden ótýdi uıymdastyrý jaıynda ýnı­versıtet osy semınarda óz tájirı­be­si­men bólisti. Semınarǵa qatysýshylar halyq­aralyq akkredıtteý boıynsha birqa­tar usynystaryn aıtyp, bul úrdisti jetildirý joldaryn jan-jaqty kór­set­ti. Semı­narǵa qatysýshylarǵa sal­ta­nat­ty jaǵ­daıda sertıfıkat tabys etildi. Jalpy, I.Jansúgirov atyndaǵy Je­­­tisý memlekettik ýnıversıtetinde ha­lyq­aralyq deńgeıde ótken oqytý se­m­ı­nary tájirıbe almasýda, bilim sapa­syn arttyrýǵa qol jetkizýge, ha­lyq­aralyq bilim keńistigine batyl qadam jasaýǵa jol siltegen birden-bir aý­qym­dy shara bolǵanyn da aıta ketken jón. Kúmisjan BAIJAN. Taldyqorǵan.