BÁRIMIZDE BIR OTAN, BASTA BIZDI, «NUR OTAN»!
Men el bolashaǵyn aıqyndaýǵa múmkindik beretin osy syndarly synaqta Qazaqstan halqy qoldaý kórsetip, «Nur Otan» partııasy basym daýys alady dep kámil senemin.N.NAZARBAEV.
(«Nur Otan» partııasynyń HIV sezinde sóılegen sózinen).
ULY JEŃISTERGE HALYQPEN BIRGE JETEMIZ
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti, «Nur Otan» HDP Tóraǵasy N.Á.Nazarbaevtyń partııanyń HIV sezinde sóılegen sózi
Qurmetti sezd delegattary!
Qadirli qonaqtar!
Meniń partııalas serikterim!
«Nur Otan» partııasynyń HIV sezi biz úshin mereıli meje – el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy merekesi qarsańynda ótýde. Biz jasampaz jıyrma jylda júz jylǵa tatıtyn ulan-ǵaıyr joldy basyp óttik. Araıly azattyq arqyly qol jetkizgen jetistikterimizdiń barshasynda «Nur Otan» partııasynyń súbeli úlesi bar. Tóńiregine murattas serikterim toptasqan partııa táýelsizdik jyldarynda qoǵamdy jańa jobalarǵa jumyldyra bildi. Shyn máninde halyqtyq uıymǵa aınalǵan «Nur Otan» meniń bastamalaryma qoldaý kórsetip, irgeli isterdiń uıytqysy bolýda. Osylaısha biz bıik belesterdi birge baǵyndyrdyq. Táýelsizdiktiń jasampaz jıyrma jyldyǵy – eldigimizdi ornyqtyrý jolyndaǵy alǵashqy kezeńniń mereıli qorytyndysy. Biz myńjyldyqtyń úshinshi onjyldyǵyna qadam basý arqyly el damýynyń jańa kezeńinde turmyz. Búginde damýdyń 2020 jylǵa deıingi ındýstrııalyq-ınnovasııalyq Strategııasyn júzege asyra bastadyq. Ǵasyrlyq máni bar bul joba bizge jańa mindetter men jaýapkershilikter júkteıdi. Onyń ústine, bolashaqtyń ne usynaryn boljap bilý qıyn. Kóptegen elder daǵdarys daýylyna shydas bermeı, shaıqalýda. Sondyqtan bul kezeńdi biz bıik rýhpen, keń tynyspen, tyń serpinmen bastaǵanymyz abzal. Ol solaı bolǵaly da tur. Barshańyz bilesizder, jańa jyldan keıin elimizde Májilis saılaýy ótedi. Bul joly Májilis saılaýymen birge jergilikti máslıhattardyń da saılaýy qatar ótetini belgili. Saılaý qorytyndysy boıynsha, Konstıtýsııaǵa sáıkes, Májilis kem degende eki partııadan turýy kerek. Elimizde saıası partııalarǵa alǵash ret osyndaı múmkindik berilip otyr. Bul – saılaýdyń jaýapkershiligi men júgin arttyryp, partııalar arasynda shynaıy básekelestikti qyzdyra túsetini anyq. Men el bolashaǵyn aıqyndaýǵa múmkindik beretin osy syndarly synaqta Qazaqstan halqy qoldaý kórsetip, «Nur Otan» partııasy basym daýys alady dep kámil senemin.Qurmetti delegattar!
Meniń qymbatty serikterim!
Bul jolǵy sezdiń Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵynda ótýiniń nyshandyq máni bar. Birinshiden, biz elimizdi qalyptastyrý jolyndaǵy eki onjyldyqqa sozylǵan eren eńbegimizdiń qorytyndysyn shyǵaryp, ony laıyqty aıaqtaýdamyz. Onyń sońǵy bes jyly tabysty Qazaqstan joly úshin sheshýshi boldy. Olar qazirgi Parlamenttiń jumysymen tuspa-tus keldi. Dál osy jyldar bizdiń halqymyzdyń uly berik birligin, onyń myzǵymas toptasqandyǵyn aıǵaqtap berdi. Bizdiń ashyq ekonomıkamyz planetamyzdyń barlyq tarıhyndaǵy qarjy-ekonomıkalyq daǵdarystyń qatal emtıhanyna tótep bere aldy. Bizdiń saıası jáne áleýmettik júıemiz naqty, turaqty jáne tıimdi jumys istedi. Munda «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń orasan eńbegi bar. Ekinshiden, biz búgin is-qımyldyń «Qazaqstan. 2017-niń maqsattary» dep atalatyn Ulttyq josparyn partııanyń aldaǵy Májilis saılaýyndaǵy jospary retinde bekitetin bolamyz. «Nur Otan» qashanda naqty isterdiń partııasy boldy jáne bolyp qala beredi. Bizdiń saılaýaldy tuǵyrnamamyz – bul Qazaqstannyń 2020 jylǵa deıingi Strategııalyq damý jospary men «Qazaqstan-2030» Strategııasynyń óz kezeńine naqty belgilengen quramdas bóligi. Jáne bizdiń ortaq mindetimiz – saılaýaldy kúreste bizdiń partııalyq mindetterimizdiń túbegeıli mazmunyn ár saılaýshyǵa, ár qazaqstandyqqa jetkizý! Táýelsizdiktiń úshinshi onjyldyǵynyń tarıhy búgin bastalady. Sondyqtan 15 qańtardaǵy parlamenttik saılaý – bul bolashaqtyń aqıqat sáti deýge bolady. Men bizdiń «Nur Otan» partııasyn qazaqstandyqtardyń búkilhalyqtyq qoldaıtynyna senimdimin. Bizge, nurotandyqtarǵa tek jeńis kerek! Ol belgilengen baǵdarlamalardy oryndaýdy jalǵastyrý jáne barlyq azamattardyń ál-aýqatyn odan ári jaqsartý úshin qajet.Qurmetti delegattar!
Bes jylǵa jýyq ýaqyt buryn, alǵash ret partııalyq tizimder negizinde ótkizilgen Májilis saılaýynda bizdiń partııa saılaýshylardyń absolıýtti kópshiliginiń qoldaýyna ıe boldy. Búgin osy sezdiń minberinen biz maqtanyshpen málimdeımiz: «Nur Otan» partııasy 2007 jylǵy saılaýǵa barǵan Halyqtyq tuǵyrnama merziminen buryn oryndaldy. Jáne bul bizdiń ortaq jeńisimiz! Bul bizdiń halqymyzdyń jeńisi! О́ıtkeni, biz ony álemdik daǵdarystyń asa aýyr jaǵdaıynda júzege asyrdyq. Sebebi, tuǵyrnama túzilgen kezde biz osyndaı daýylmen betpe-bet kelemiz dep oılaǵan joqpyz. Ol, árıne, qandaı da bir túzetýler engizdi, biraq biz jolymyzdan adaspaı, belgilegen jáne ýáde bergen mindetterdiń údesinen shyqtyq. Tolyq emes bes jyl ishinde Qazaqstan ekonomıkasynyń kólemi 2 ese ulǵaıdy. Tek osy jyly ǵana ınnovasııalyq úlgidegi 350 jańa kásiporyn salyndy. Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy jylynda bizdiń aýyldyqtar rekordtyq 30 mıllıon tonna astyq jınady. Biz álemde un eksporty jóninen birinshi oryndy tórtinshi jyl qatarynan ustap kelemiz. Qazaqstan shet el ınvestısııasyn álemde eń kóp tartqan kóshbasshy 20 el qataryna endi. Tipti qurylys salasy úshin kúrdeli kezeńniń ózinde 19 mıllıon sharshy metr jańa turǵyn úı salyndy. Jarty mıllıonnan astam qazaqstandyq ózderiniń turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartty. Jumyssyzdyq deńgeıi 7-den 5,4 paıyzǵa deıin tómendedi. Biz halyq ál-aýqatynyń jahandyq reıtınginde álemdegi alǵashqy 50 memlekettiń qataryna endik. Jan basyna shaqqandaǵy IJО́ kólemi bıylǵy jyly 10 myń dollardan astamdy quraıdy, al 2015 jylǵa qaraı 15 myń dollarǵa jetedi. Biz kezinde bul týraly tipti armandaı aldyq pa? Búginde osy kórsetkish boıynsha biz, basqa kórshilerimizdi aıtpaǵannyń ózinde, Ýkraınadan 2 eseden astamǵa asyp tústik. Biz Shyǵys Eýropanyń birqatar elderiniń aldynda turmyz. Tórt jarym jylda turǵyndardyń aqshalaı tabystary, bıýdjet salasyndaǵylardyń eńbekaqylary, stýdentterdiń stıpendııalary 2 ese ósti. Zeınetaqy tólemderi men bir jasqa tolmaǵan sábıdi kútip-baqqany úshin járdemaqylar 2,6 ese ósti. Bilim berýge, ǵylym men densaýlyq saqtaýǵa shyǵyndar 2 ese ulǵaıdy. Búkil elimiz boıynsha shamamen 4 myń jańa balalar baqshasy ashylsa, bul týraly men ózimniń Joldaýymda tapsyrma bergen bolatynmyn, 350 mektep, 50 shaqty kolledj salyndy. Jańa Nazarbaev ýnıversıteti, bolashaqtyń Intellektýaldyq mektepter jelisi quryldy. Biz ǵylymı-ınnovasııalyq sala reformasyna kiristik. Qajetti zańdar qabyldanyp jatyr, ǵylymdy qarjylandyrý ulǵaıdy, tıisti zań qabyldandy. Qazaqstanda 150-deı jańa emhana, aýrýhana men medısına ortalyqtary turǵyzyldy. Astanada bizdiń densaýlyq saqtaý salamyzdyń flagmany – Bolashaqtyń gospıtali qurylý ústinde. Qazaqstandyqtardyń ómir jasynyń uzaqtyǵy 2 jylǵa artyp, ana men bala ólimi aıtarlyqtaı azaıdy. Halyqaralyq sarapshylar qazirdiń ózinde Qazaqstandy eń jedel ósip otyrǵan álem ekonomıkasynyń úshtigine qosty. Bizdiń aldymyzda tek Katar men Qytaı ǵana tur. Álemdik daǵdarystyń qıyn jyldarynda biz ózimizdiń áleýmettik mindetterimizden bas tartpaı, Halyqtyq tuǵyrnamanyń mindetterine adaldyq tanyttyq! Men aıtqan osy sandardyń barlyǵynyń artynda búkil halyqtyń jáne, árıne, bizdiń «Nur Otan» partııasynyń aýqymdy jumysy tur. «Nur Otan» partııasynyń parlamenttik kópshiliginiń negizinde jasaqtalǵan bizdiń Úkimetimizdiń daǵdarys jaǵdaıynda kásibılikpen jemisti jumys istegenin atap ótý kerek. Parlamenttik fraksııa qajetti zańdardy, onyń ishinde daǵdarysqa qarsy zańdardy da qabyldaýdy qamtamasyz etti. Men sezd minberinen Májilistiń barlyq depýtattaryna olardyń qyzmeti kezeńindegi jaýapty, nátıjeli jumystary úshin shynaıy rızashylyǵymdy bildirgim keledi. Partııa olardyń orasan tájirıbesin paıdalanýy tıis ekenine senimdimin. Men depýtattardyń kópshiligi qaıta saılanady, al kimniń mandaty aıaqtalsa – partııa bul adamdar ózderiniń tájirıbelerin atqarýshy bılik organdary men bizdiń partııanyń organdarynda paıdalanýlary úshin qamqorlyq tanytady ǵoı dep oılaımyn. Bizdiń máslıhattardaǵy depýtattyq toptarymyz, partııanyń óńirlik fılıaldary óńirlerde Jol kartasynyń, Turǵyndardy eńbekpen qamtýdyń jańa strategııasynyń oryndalýy úshin adal eńbektendi. Barlyq óńirlerde turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq keshenin jańǵyrtý, jol jóndeý men salý, qalalar men aýyldardy abattandyrý boıynsha bizdiń tarıhymyzda buryn-sońdy bolmaǵan jumystar júrgizildi. «Nur Otan» partııasy Qazaqstan halqy Assambleıasymen, Qazaqstannyń kásipodaqtarymen, qoǵamdyq birlestikterimen barlyq baǵyttar boıynsha tyǵyz jumys istedi. Kúrdeli kezeńde biz turaqtylyqty, beıbitshilik pen kelisimdi kózimizdiń qarashyǵyndaı saqtadyq. Bul Qazaqstan búkil álemde aıtsa sengisiz bedel men qurmetke qol jetkizgen nátıjeniń berik negizi bolyp tabylady. Bizdiń álemdik arenadaǵy tabystarymyz – barlyq jańa táýelsiz memleketter úshin biregeı jáne teńdessiz. Eýropa Keńesiniń Bas hatshysy Iаgland myrza taıaýdaǵy bizdiń áńgimemiz barysynda «álemdegi kez kelgen adam Qazaqstannyń óńirde ǵana emes, sondaı-aq álemdik arenada úlken tabysqa jetkenin aıta alatynyn» aıryqsha atap kórsetken edi. Bul – syrtqy baqylaýshynyń bizdiń jumysymyz ben tabystarymyzǵa bergen shynaıy baǵasy. Men biz úshin bul erekshe jaǵymdy ǵoı dep oılaımyn. 2010 jyly Qazaqstan asa iri halyqaralyq uıym – EQYU-ny laıyqty basqardy. EQYU-nyń Astana Sammıti bizdiń jáne búkil álemdik tarıhtyń altyn paraǵynyń biri boldy. Qazir, óte kúrdeli ýaqytta, biz Islam Yntymaqtastyǵy Uıymyndaǵy tóraǵalyq mıssııany atqarýdamyz. Bizdiń elimiz jahandyq antııadrolyq qozǵalystaǵy kóshbasshylyq pozısııasyn aıtarlyqtaı nyǵaıtty. Bizdiń ıadrolyq qarýsyzdaný men taratpaý úderisine dáıekti qatysýshy retindegi úlgimiz qazirgi álemde eshqandaı talas týǵyzbaıdy. Biz, ózderińiz biletindeı, ıdeıasyn 17 jyl buryn men ilgeriletken eýrazııalyq ıntegrasııa salasynda sapalyq serpindilikke qol jetkizdik. Qazaqstan, Belarýs jáne Reseı Keden odaǵy jumys isteı bastady. Bir apta buryn Máskeýde 2012 jyldyń 1 qańtarynan bastap Birtutas ekonomıkalyq keńistik qalyptastyrý týraly úsh jaqty ýaǵdalastyqqa qol qoıyldy. Bul qadam bizdiń Táýelsizdigimizdiń taǵy bir kepili bolyp tabylady jáne bizdiń syrtqy ekonomıkalyq qaýipsizdigimiz ben óńirlik turaqtylyǵymyzdy aıtarlyqtaı nyǵaıtady. Aıtylǵandardyń barlyǵy – biz 5 jyl buryn jarııalaǵan partııa tuǵyrnamasyn is júzinde oryndaýdyń naqty nátıjesi. Osylaısha, «Nur Otan» partııasy halyq birliginiń, eldi tek qana alǵa – jańa jeńister men asýlarǵa sheshimdilikpen jeteleıtin muqalmas erik-jigerdiń partııasy boldy jáne bolyp qala beredi!Qymbatty qazaqstandyqtar!
Qurmetti sezd delegattary!
Bizdiń elimiz aýqymdy modernızasııa dáýirine aıaq basyp keledi. Biz jahandyq damýmen ortaq yrǵaqqa endik. Eldi damytýdyń strategııalyq maqsattary men mindetteri tutas ondaǵan jyldarǵa buryn jasalǵan. 2017 jylǵa qaraı ekonomıkanyń shıkizattyq emes sektoryna ınvestısııalar 15 paıyzǵa ósedi. IJО́ qurylymynda óńdeýshi óndiristiń úlesi aıtarlyqtaı artyp, daıyn ónim eksporty 40 paıyzǵa ulǵaıatyn bolady. О́nerkásiptegi eńbek ónimdiligi bir jarym ese artady. Metallýrgııa jáne hımııa salalaryndaǵy óndiris kólemi eki eselenedi. Bizdiń jeńil ónerkásip ónimderimiz ishki rynok suranysynyń úshten birin qamtamasyz etetin bolady. Tutastaı alǵanda, biz bolashaǵymyzdy HHI ǵasyrdyń basty synaqtaryn qaperge ala otyryp elestetemiz. Búginde biz álemdik daǵdarystyń tipti kóptegen jyldar boıy damý men turaqtylyqtyń úlgisi sanalǵan memleketterdiń ózin qalaı korrozııaǵa ushyratqanyn kórip otyrmyz. 2009 jyly-aq men álemdik qarjy júıesin reformalaý bastamasyn kótergen bolatynmyn. «Daǵdarystan shyǵýdyń kilti» atty maqalamda men daǵdarysqa qarsy opalanǵan sharalar álemdi jahandyq daǵdarystyń jańa tolqyndarynda opa bermeıtinin jazǵan edim. Jáne qazirde oqıǵalardyń damýy mundaı baǵamnyń ádildigin kórsetip otyr. Men ózimdi optımısterdiń de, pessımısterdiń de qataryna qospaımyn. Búginde jahandyq kataklızmderge daǵdarys álsiretken ekonomıkalarǵa memlekettik bereshektiń ósimi alyp kelýi yqtımal ekeni aıqyn. Qarjy daǵdarysy men oǵan ere kelgen resessııalar osal orta qalyptastyrsa, nazar aýdarýsyz qaldyrylǵan táýekelder erteńgi daǵdarysqa aınalady. Eýropada ne bolyp jatqanyna qarańyzdar. Defolt qateri Grekııanyń, Ispanııanyń, Italııanyń, Portýgalııanyń aldynda tur. Domıno áserinen qaýiptengen Eýroodaq elderiniń basym bóligi búginde belgili bir deńgeıde kómek suraýǵa májbúr. Áleýmettik problemalar Amerıka Qurama Shtattarynda, Avstralııada ótkir kórinýde. Barlyǵyna aýyr tıip tur. Álemdik daǵdarys, árıne, bizge de áserin tıgizetin bolady. Jáne ol ótken kezeńdegideı bizdiń josparlarymyzǵa da túzetý engizýi yqtımal. Sondyqtan, barlyq tabystarymyzǵa qaramastan, biz kez kelgen kútpegen jaǵdaılarǵa daıyn bolýǵa tıispiz. Qazirgi zamanǵy saıasattyń basty máselesi – memlekettiń naqty baǵdary týraly másele. Ondaǵan elderdegi qazirgi mazasyz oqıǵalardy, jalpylaı alǵanda, memlekettik qundylyqtar daǵdarysy dep ataýǵa bolady. Álem qoǵamnyń basty ıgiligi quddy bir aqsha bolyp tabylatyndaı, aıyrbas pen jınaqtaý quralynan jalǵan «joǵary qundylyqtarǵa» aınalyp, monetarızm ıdeıasyn eleýsiz ǵana «jutyp qoıdy». Sondyqtan, qazirgi memleketterdi saýyqtyrý – ólsheýge bolmaıtyn arqaýlyq qundylyqtarǵa qaıta oralý. Ádilettilikten aýytqýdyń ózi álemdik daǵdarystyń túbegeıli sebebi bolyp tabylady. Ádilettilikti qalpyna keltirý daǵdarystan keıingi álemniń negizi bolady. Ádiletti halyqaralyq qatynastar qajet. Ádil álemdik valıýtadaǵy ádil halyqaralyq qarjy júıesi qajet. Baı jáne kedeı elder arasyndaǵy aıyrmashylyq óse túsýde. Búgingi álemde kóptegen adamdar ekonomıkaǵa tolyqqandy qatysý, álemdik ekonomıkalyq ósýdiń barlyq ıgilikterin alý múmkindikterinen aıyrylǵan. Bul tepe-teńsizdikterge, áleýmettik shıelenister men daý-janjaldarǵa aparyp soqtyrýda. Men osyǵan deıin de aıtyp kelgendeı, Qazaqstan el azamattarynyń ekonomıkalyq ósýge keńinen qatysýyna jol ashatyn menshiktiń eń jańa qurylymyn qalyptastyrýǵa kiristi. Halyqtyq IRO júıesi arqyly qazaqstandyqtar eldiń strategııalyq aktıvteriniń menshik ıeleri bola alady. Onyń ne ekenin halyqqa túsindirý qajet. Álemdik deńgeıde tanylǵan iri ulttyq kompanııalar aksııalarynyń bir bóligin alý arqyly bizdiń azamattarymyz elimiz baılyǵyna ıelik etip, dıvıdentter men tabystar taýyp tura alady. Kelesi jyldyń ózinde-aq halyqtyq IRO-ǵa alǵashqy bolyp «QazTransOıl», «KEGOK» jáne «Eır Astana» shyǵady. Olardan soń qalǵan iri ulttyq kompanııalar da qosylady. Al 2014-2015 jyldary «QazMunaıGaz» shyǵatyn bolady. Halyqtyq IRO baǵdarlamasy – ánsheıin jańa buqaralyq jekeshelendirý emes. Ol laıyqty ómir súrip jatqan jańa menshik ıeleriniń buqaralyq tabyn qurý úderisi. Halyqtyq IRO úshin senimdi quqyqtyq negiz qalyptastyrý jáne damytý Májilistiń kelesi quramynyń birinshi kezekti mindeti bolyp tabylady. Munyń syrtynda barlyq quqyq qorǵaý organdaryndaǵy reformalardy tereńdetip, jumysty jalǵastyrý qajet. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúresti kúsheıte túsý kerek. «Nur Otan» partııasy sybaılas jemqorlyqpen kúres jónindegi úsh júzden astam qoǵamdyq keńesterdiń jalpyulttyq jelisin quryp, oǵan basshylyq jasap otyr. Azamattardyń bir myńnan astam ótinishteri qaralyp, olardyń kópshiligi boıynsha qylmystyq ister qozǵaldy, naqty sheneýnikter jazalandy. Biz sybaılas jemqorlyqpen kúres máselesinde ymyrasyz bolýǵa tıispiz. Partııa sybaılas jemqorlyqqa qarsy keń kólemdi qozǵalystyń basynda bolýǵa tıis jáne bolady da. Bilim berý men densaýlyq saqtaýdyń ádil júıesi, ádil áleýmettik qorǵaý, ádil jastar jáne turǵyn úı saıasaty – bular bizdiń damýymyzdyń jańa kún tártibindegi máseleler. Olar «Ulttyq is-qımyldar jospary. Qazaqstan. 2017-niń maqsattarynda» kórinis tapqan. Birinshiden, bilim berý salasynda biz ata-analar balalarynyń oqýyna qarjy jınaý úshin der kezinde asha alatyndaı oqytý depozıtteri júıesin engizýimiz kerek. Kelesi bes jylda 3 myńnan astam balabaqshalar men mektep jasyna deıingiler úshin damytý ortalyqtary ashylyp, keminde 400 jańa mektep salynady, álemdik deńgeıdegi kásiptik kolledjder jelisin qurý jónindegi joba júzege asyrylady. Barlyq bilim berý uıymdarynyń 90 paıyzdan astamyn keń jolaqty ınternetke qosý, 60 paıyzynda elektrondy oqytý júıesin engizý mindetin alǵa qoıamyn. Pedagogtardyń eńbekaqylary olardyń biliktiligine baılanysty 30 paıyzdan 100 paıyzǵa deıin ósedi. Ekinshiden, densaýlyq saqtaý júıesi úsh jańa dárigerlik ambýlatorııalarmen, elý emhanalarmen jáne feldsherlik-akýsherlik pýnkttermen tolyǵatyn bolady. Ár oblysta avıasııany qoldaný arqyly shuǵyl kólik medısınasy engiziledi. «Densaýlyq» medısınalyq poıyzdarynyń sany artady. Sapaly medısınalyq qyzmetter qoljetimdi bolý úshin barlyq qazaqstandyqtarǵa birdeı jaǵdaılar týǵyzylady. 2017 jylǵa qaraı ana men bala ólimi kórsetkishi bir jarym ese tómendetiledi. Úshinshiden, ádil áleýmettik júıe – bul eń aldymen laıyqty zeınetaqylar men áleýmettik áljýaz halyqqa tólenetin ótemaqylar. 2017 jylǵa qaraı arqaýlyq zeınetaqy tólemderi men ataýly áleýmettik kómek eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń kem degende 60 paıyzyn quraıtyn bolady. Sonymen birge, múgedekter men memlekettik áleýmettik járdemaqylardy yqtımal alýshylardyń ózge toptarynyń óz áleýetterin júzege asyrýlary úshin múmkindikterdi keńeıtý jóninen naqtyly jumys júrgizý qajet. Taıaýdaǵy bes jylda nesıe somasy 3 mıllıon teńgege deıin jetetin selolyq kásipkerlerdi shaǵyn nesıeleý baǵdarlamasy júzege asyrylatyn bolady. Sizder «Jumyspen qamtý – 2020» baǵdarlamasynyń júzege asyrylyp jatqanyn bilesizder. Eńbekke qabiletti azamattar jumys isteýi kerek. Bul bizdiń negizgi kómegimiz. Memleket búginde kómek kórsetip otyr. Aýyldyq jerde ispen aınalysqysy keletinder úshin – ol 3 mıllıon teńgege deıingi shaǵyn nesıeler. Onda jumys isteı almaıtyndardy biz memleket esebinen qalalarda oqýǵa shaqyramyz, olardy turǵyn úımen qamtamasyz etip, jumysqa ornalastyramyz. Muny túsindirý kerek. Bul bizdiń jaǵdaıymyzda óte mańyzdy baǵdarlama. Bizde óte kóp mıgranttar jumys isteýde. Qazaqstanda jumyssyzdar sany meılinshe az bolýy tıis. Ol úshin bizde barlyq múmkindikter bar. Biraq, eń aldymen, adamnyń óziniń eńbek etip, óziniń jáne óz otbasynyń turmysyn jaqsartýǵa degen nıeti bolýy qajet. 2018 jyly Qazaqstan turǵyndarynyń tabys deńgeıi joǵary elder tobyna enýi tıis. Tórtinshiden, aldaǵy bes jylda 24 mıllıon sharshy metrden kem emes turǵyn úı qurylysyn qamtamasyz etý qajet. Jergilikti ákimdikterge azamattardyń, ásirese, jas otbasylardyń turǵyn úı jınaq salymdaryna qymbat emes turǵyn úı qurylysyn júrgizýine qoldaý kórsetiletin bolady. Biz qalaımyz ba, álde qalamaımyz ba, aýyldan qalaǵa kóshý júrip jatyr. Ol jalǵasa beretin bolady. Negizinen olar ornyqty jaǵdaıy, eshqandaı mamandyqtary joq jastar. Bizdiń mindetimiz barlyq jerlerde, barlyq qalalarda, oblystarda, óńirlerde olardyń belgili bir jerlerde ómir súrip, osy baǵdarlama boıynsha mamandyqtarǵa oqyp jáne iske aralasýyna jaǵdaılar jasaý. Turǵyn úı taqyrybyn jalǵastyra otyryp, az qamtamasyz etilgen azamattardyń jóndeý jumystaryna ataýly kómek jáne qurylys júrgizýge maqsatty jarnalar alatyndyǵyn aıtqym keledi. 2017 jylǵa qaraı qalalardyń bári ortalyq sýmen jabdyqtaýmen 90 paıyz qamtamasyz etiledi, 30 myńnan astam kommýnaldyq jeliler qaıta jańǵyrtylady. Bizdiń elimizde kommýnaldyq ister boıynsha eshqashan mundaı kólemde jumys júrgizilgen emes. Besinshiden, ádil jastar saıasaty jas qazaqstandyqtardyń ındýstrııalandyrý baǵdarlamalaryna belsendi atsalysýyna negizdeletin bolady. Biz jas mamandarǵa, jas otbasylarǵa qoldaý kórsetý baǵdarlamasyn júzege asyrýdamyz. Qarýly Kúshterde, polısııada jáne ózge de quqyq qorǵaý organdarynda qyzmet arqyly Otanǵa qyzmet etý mamandyǵyn tańdaǵan jastarǵa turaqty qamqorlyq jasaý – aıryqsha másele. Biz bul jerde áskerı qyzmetshiler otbasylary úshin oryn alǵan turǵyn úı problemalaryn tolyq jabýǵa tıispiz. Bul aspektilerdiń bári bizdiń saılaýaldy baǵdarlamamyzǵa engizilgen. Olardy naqtylandyrý meniń kelesi jylǵy Joldaýymda odan ári damytylatyn bolady. «Nur Otan» partııasynyń «Halyq daýysy» aksııasyna atsalysqan bir mıllıonnan astam qazaqstandyqtar Ulttyq is-qımyldar josparynyń teń avtorlaryna aınaldy. Bizdiń partııamyz – halyqtyq-demokratııalyq, sondyqtan ol barlyq qazaqstandyqtardyń múddelerin beıneleıdi. Bizdiń endigi boryshymyz – barlyq kezde de ádildik partııasy bolyp qalý. О́ıtkeni, ol «Nur Otan» partııasynyń uzaq merzimdi saıası kóshbasshylyǵynyń, qazaqstandyq saılaýshylar senimderiniń joǵary deńgeıin bútindeı ondaǵan jyldar alǵa oza otyryp ustap turýdyń basty kezeńi jáne negizgi sharty.Qurmetti delegattar!
Alda turǵan Májilis saılaýy – saıası júıeni modernızasııalaýdaǵy mańyzdy qadam. Ortalyq memlekettik bılik organdaryn jańartý úderisi Májilis pen máslıhattardan bastalady. Sondyqtan parlamentshilerdiń merziminen buryn saılaý ótkizý týraly bastamasy tereń qurmetke laıyq. Saılaýshylardyń erik bildirýi arqyly 2007 jylǵy konstıtýsııalyq reformanyń mańyzdy normasy merziminen buryn júzege asyrylatyn bolady. Daýys berý qorytyndysy boıynsha alǵash ret keminde 2 partııalyq fraksııanyń qatysýymen, kóp partııaly negizde jumys isteıtin Parlament qalyptastyrylady. Odan soń jańa Úkimet jasaqtalyp, mınıstrlikter men vedomstvolar sapalyq turǵyda jańarady. Osylardyń bári barlyq saıası partııalardyń jaýapkershilik deńgeıin arttyra túsedi. Búginde jańa jaǵdaılardaǵy saıası básekelestik maǵynasynyń nede ekenin aıqyn túsinýdiń mańyzy zor. Eger álemge kóz salar bolsaq, HHI ǵasyrda tabysty partııanyń kúshi onyń ákkilikpen synaı bilýinde emes. Partııanyń kúshi – onyń jurtshylyqty synaqtar soqpaǵynan alyp ótý, turaqtylyq pen halyq birligin nyǵaıta bilý qabiletinde. «Nur Otan» – osyndaı partııa. Biz ony óz tarıhymyzben, ózimizdiń Qazaqstan úshin jáne qazaqstandyqtardyń ıgiligi úshin tynymsyz atqarǵan jumysymyzben dáleldedik. Sonymen birge Saıası keńes Bıýrosynan bastap, bastaýysh uıymǵa deıin – báriniń de saıası jumystardyń jańa formalaryn meńgerýleri kerek. Birinshi. Bizdiń partııada kadr saıasatynyń aıqyn júıesi bolýy tıis. Aýdan men oblys departamenti basshysynan bastap mınıstrge deıingi memlekettik menedjerlerdiń jaýapty qyzmetterine kadrlar irikteýdegi partııanyń rólin kúsheıtý qajet. Ekinshi. «Nur Otan» partııasy strategııalyq memlekettik bastamalar jasaýdyń ortalyǵy bolýǵa tıis. Mańyzdy zańdar men baǵdarlamalar jobalarynyń partııa alańdarynda – sezder men konferensııalarda, Saıası keńestiń keńeıtilgen otyrystarynda aldyn-ala talqylanýynyń mańyzy zor dep esepteımin. Úshinshi. Partııa basshylyǵy men onyń Parlamenttegi fraksııasy qyzmetiniń birtutas algorıtmi qajet. Barlyq máslıhattardaǵy nurotandyq depýtattar jumystaryn úılestirýdiń aıqyn júıesi bolý kerek. Tórtinshi. Jańa tuǵyrnamanyń oryndalýy partııa basshylyǵynyń qatań baqylaýynda bolýy tıis. Ortalyq apparatta ındýstrııalandyrýdyń, áleýmettik modernızasııalaýdyń, turǵyn úı saıasatynyń, jastarmen, ardagerlermen, ÚEU-lar jáne basqalarmen jumystardyń mańyzdy baǵyttary men jobalary boıynsha kýratorlar ınstıtýtyn qurý qajet. Besinshi. Elektorattyq kezeńde «Nur Otan» partııasy ózge saıası partııalarmen, kásipodaqtarmen jáne ÚEU-larmen yntymaqtastyq týraly saılaýaldy memorandýmy sııaqty quraldardy paıdalanýy kerek. Men osy saılaýǵa qatysatyn barlyq saıası partııalar halyq aldyndaǵy, el aldyndaǵy, álemdik tarıhtyń kúrdeli kezeńi aldyndaǵy jáne daǵdarys aldyndaǵy joǵary jaýapkershilikti basshylyqqa alyp, bizdiń qoǵamymyzdaǵy turaqtylyqty, tynyshtyqty saqtaý úshin yntymaqtastyq tanytyp, saıası kúreste naqtyly jáne ádepti bolady degen senim bildirgim keledi. Prezıdent retinde men jańa Parlamentte de jáne bizdiń elimizde de ókildikke ıe barlyq saıası kúshtermen jumys isteıtin bolamyn. Barlyq parlamenttik partııalardyń jemisti jumys isteıtinine, tek qana bizdiń Otanymyzdyń ulttyq múddelerin basshylyqqa alatynyna senimdimin. Bizdiń halqymyzǵa, bizdiń yrǵaqty damyp kele jatqan elimizge keregi de dál osy.Qymbatty dostar!
Uly kún – Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna az ǵana kúnder qaldy. Men barlyq delegattardy, barlyq nurotandyqtardy alda kele jatqan mereıtoımen aldyn-ala quttyqtaımyn! HHI ǵasyrda tek kúshti memleketter ǵana tabysty damı alady. Kóshbasshy saıası partııa retinde «Nur Otan» eldiń bolashaǵy, qoǵamdaǵy turaqtylyq pen aldaǵy ondaǵan jyldarǵa arnalǵan saıası baǵyttyń sabaqtastyǵy úshin jaýapkershilikti óz moınyna alady. Sizderdiń bárińiz osy jyldar boıy meniń komandam boldyńyzdar. Sizderdiń kópshiligińizdi men uzaq jyldardan beri bilemin. Men sizderge sendim jáne senemin jáne árqaısyńyzǵa úlken mindetter júkteımin! Ýaqyttyń ózi bizden birlikti talap etip otyrǵan búgingi kúni komandalyq rýh pen toptasqandyq óte mańyzdy. Tek solaı ǵana biz bolashaqqa, jańa jeńisterge, jańa tabystarǵa bara alamyz! Alǵa, «Nur Otan»! Alǵa, Qazaqstan!Qurmetti sezd delegattary!
Qadirli qanattastarym!
Bizdiń aldymyzda elimizdi asqar asýlarǵa bastaıtyn tarıhı mańyzy zor taǵdyrly sheshimder qabyldaý mindeti tur. Men «Nur Otan» partııasynyń HIV sezi jańa kezeńge betburys bastaýy bolady dep úmit artamyn. Bizdiń qýatymyz – birlikte. Biz berik birligimiz ben bekem tirligimiz arqyly ulan-ǵaıyr jetistikke qol jetkizdik. Aldaǵy ýaqytta da ıyq tirese júrip, bıik belesterdi birge baǵyndyra beretinimizge senemin. Bizdiń baǵytymyz aıqyn, bolashaǵymyz jarqyn. Endeshe, osy jolda barshańyzǵa tolaıym tabystar tileımin. Táýelsizdigimiz tuǵyrly, eldigimiz ǵumyrly bolsyn! Alǵa, Qazaqstan!
