«Egemen Qazaqstannyń» arnaıy jobasy: Jasampazdyq jemisteri
Jıyrma jyldyń ishinde atqarylǵan ıgi isterdiń arqasynda árbir óńirimiz ózgerip, ómirimiz jaqsaryp keledi.
«Egemen Qazaqstan» gazeti osyndaı órkendi ózgeristerdi beıneleıtin materıaldardy turaqty jarııalap turady.
Tómende Atyraý oblysy, Jylyoı aýdanyndaǵy Jańaqaraton kentinen fotoreportaj berilip otyr.
Elimiz táýelsizdik alǵanǵa deıin Qazaqstan kartasyna Jańaqaraton kentiniń aty engen joq. Sebebi, óńirde mundaı ataýmen eldi meken bolmady. Bul kenttiń qurylysy 1992 jyly bastalǵandyqtan, muny tek Jylyoı aýdanyndaǵy ǵana emes, irgesi el táýelsizdigimen birge qalanǵan Qazaqstan kartasyndaǵy eń jańa kenttiń biri deýge ábden bolady. Alǵashynda munda 60-tan asa kottedj úlgisindegi eki qabatty turǵyn úıler qurylysyn salý bastaldy. Keıinnen 90-jyldardyń aıaǵynda Jańaqaratonda turǵyn úı qurylysyn júrgizý qarqyn aldy. Qurylysty qarjylandyrýdy burynǵy «Qazaqoıl», búgingi «QazMunaıGaz» kompanııasy qolǵa aldy. Nege? О́ıtkeni, Jylyoı aýdanyndaǵy ken oryndarynda jumys jasaıtyn munaıshylardyń otbasy Eskiqaraton degen aýyldy mekendeıtin edi. Aýyldyń eski dep bastalatyn atyna saı, sonaý keńes dáýirinde salynǵan turǵyn úıler ábden eskirgen, edeninen búlkildep sý shyǵyp ketetin. Bul máseleni turǵyndar áldeneshe ret kóterip, «Qazaqoıl» basshylaryna, tipti Úkimetke deıin janaıqaıǵa toly hattar jazdy.
Bul kúnderi sonyń bári kórgen tústeı umytyldy. Eskiqaraton turǵyndary 2000 jyly jańa kentte boı kótergen bir, eki jáne úsh qabatty turǵyn úılerge kóshe bastady. Munaıshylar balalary úshin 724 orynǵa eseptelgen tıptik jobadaǵy mektep paıdalanýǵa berildi. Sóıtip, eki-úsh jyldyń ishinde «Qazaqoıl» kompanııasynyń qarjysymen 540 otbasy túgeldeı Jańaqaraton kentine kóshirildi. Al ekologııalyq ahýaly nasharlaǵan Saryqamys eldi mekeniniń turǵyndaryn jańa mekenge kóshirý máselesi Úkimet deńgeıinde sheshimin tapty. Úkimet Saryqamys turǵyndaryn kóshirýdi «Teńizshevroıl» birlesken kásipornyna tapsyrdy. Sheteldik ınvestormen birlesken bul kásiporyn Saryqamys turǵyndarynyń qalaýymen Jańaqaraton kenti men Atyraý qalasynan jańa turǵyn úıler qalashyǵynyń qurylysyn salýdy qarjylandyrdy. Osylaısha, jańa kentke Saryqamys aýylynan 340 otbasy kóship keldi.
Jańaqaraton kentiniń ózge aýyldardan ereksheligi kóp. Birinshiden, kenttegi turǵyn úıler ózindik sáýletimen kóz tartady. Mundaǵy eki, úsh qabatty turǵyn úılerdiń syrtqy kelbeti bir-birinen asyp túsedi deýge bolady. Ekinshiden, ár turǵyn úıge sý qubyry, tabıǵı gaz jelisi, tipti, kanalızasııa qubyry da tartylǵan. Basqasha aıtqanda, Jańaqaraton turǵyndary kentte turady demeseń, qaladaǵy ıgiliktiń barlyǵyn paıdalanyp otyr. Qazir Jańaqaratonda 1124 turǵyn úı tirkelgen. Al halyq sany – 6224. Kent ákimi Razııa Moldabaevanyń aıtýynsha, mundaǵy 3436 eńbek etýge jaramdy turǵynnyń basym bóligi munaı ónerkásibinde, osy salaǵa qyzmet kórsetetin kásiporyndarǵa jumysqa tartylǵan. Jáne úshinshi erekshelikke balap aıtarymyz, kentte jumys jasamaıtyn jalqaýlar joq deýge bolatyndaı. О́ıtkeni, jyl basynda jumyssyz retinde tirkelgen 31 adam bolsa, dál qazirgi ýaqytta bul sanatta tek 12 adam ǵana bar. Tórtinshi erekshelik, kentte turmysy tómen, az qamtylǵan otbasy tirkelmegen. Demek, bul kentte birde-bir adam ataýly áleýmettik kómek almaıdy. Munda 34 jeke kásipkerdiń ıeligindegi 15 dúken, 5 kafe-bar, 1 naýbaıhana men 1 shashtaraz turǵyndarǵa qyzmet kórsetedi. Bir seriktestik pen 6 sharýa qojalyǵy da birneshe adamdy jumyspen qamtyp otyr.
Kentte 1300-den astam oqýshy eki mektepte dáris alady. Onyń biri joǵaryda aıtqanymyzdaı, 2000 jyly, ekinshi mektep 2006 jyly paıdalanýǵa berilgen. Mektepterde mektep jasyna deıingi balalarǵa arnalǵan daıarlyq jáne shaǵyn toptar ashylǵan. Dárigerlik ambýlatorııa janynan 10 kereýettik kúndizgi stasıonar ashylǵan jáne ózge aýyldardyń qoly jetpegen osy zamanǵy medısınalyq EKG, ÝVCh, rentgen, stomatologııalyq jabdyqtarmen qamtylypty. Muny endi osy kenttiń besinshi ereksheligi desek, artyq bolmas. Kásipker jigitter záýlim meshit salyp beripti. Kenttiń órt sóndirý bólimshesinde 2 arnaýly tehnıka órt sóndirýge udaıy daıyn turady. Poshta bólimshesi de jumys jasaıdy.
Qazirgi kezde jumyssyzy joq aýyldy tabý qıyn. Osy turǵydan aıtqanda, táýelsizdik jyldarynda memlekettiń qoldaýymen boı kótergen jańa kent – Jańaqaratondy berekeli de qutty meken deıtindeı negiz bar. О́ıtkeni, jańaqaratondyq turǵyndardyń turmysy – túzý, kóńili – kóterińki. Jyl saıyn ár otbasynda ińgálap sábıler ómirge kelýde. Máselen, 2009 jyly 202 sábı jaryq dúnıe esigin ashsa, byltyr taǵy da 174 náreste ata-anasyn úlken qýanyshqa bóledi. Al bıylǵy on aıda jańaqaratondyqtar qataryna 165 sábı qosyldy. Mine, memlekettiń qoldaýymen keń qanat jaıǵan Jańaqaraton kentiniń ózge aýyldarǵa úlgi eterlik búgingi beınesi osyndaı.
Arnaıy betti daıyndaǵan «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Atyraý oblysyndaǵy menshikti tilshisi Joldasbek ShО́PEǴUL.
