О́mirge qushtarlyq alǵa bastaıdy

Egemendiktiń eleń-alańyndaǵy ólara shaqta múm­kin­digi shekteýli jandar túgili qol-aıaǵy saý adam­dardyń ózi seń soq­qan­daı ári-sári kúı keshkeni ras. Árkim óz kúnin ózi kórý úshin ala dorba arqalap, ala shapqyn bolǵan kez edi ol. Taǵ­dyr­dyń jazýy­men omyrtqa jara­qatynan sal bolyp qalǵan men ózim sııaqty kóp­tegen múgedek jandarmen tanys­tym. Shyndyǵynda, bastap­qyda mun­daı taǵdyrdyń qatal synyna úı­re­nip kete almaspyn dep oılaı­tyn­­myn. Mem­lekettiń múmkindigi shekteýli jandar aldyndaǵy mindetteri men olar­dyń quqyqtary sóz bolýy da múmkin emes edi sol ýaqytta, egemen elimiz aıaǵynan endi-endi turyp jatqan bolatyn. Is nátıjesi bas­ta­mashyldyq pen belsendiligińe táýeldi mektepten tys jáne mádenıet mekemelerinde jumys istegen tájirıbeme súıenip, osy bir kúr­deli kezeńde bir top pikirles adamdarmen qoǵamdyq uıym qurdyq. Sóıtip, sol kezdegi Muǵaljar aýda­nynyń ortalyǵy Oktıabr (Qazir Qandyaǵash) qala­synda qaraýsyz qalǵan garajdy han saraıyndaı etip jaraq­tan­dy­ryp, múmkindigi shekteýli jandar arasynda jańa­jyl­dyq bal ótkizdik. Aqtóbeden arnaıy orkestr shaqyrttyq. Elý bala men olardyń ata-analarynyń júzderinde qýanysh lebi oınady, bir sát múge­dek­tikterin umytqandaı boldy. Bul árıne, qoǵamnyń bir bóligi retinde múmkindigi shekteýli jandardyń óz demalysyn ózderi ótkize alatynyn dáleldegen alǵashqy áleýmettik shara boldy. Odan keıin de birneshe áleýmettik mańyzdy sharalar júzege asy­ryldy. Árıne, qasymda meni qoldaıtyn azamattar kóp boldy. Keıin oblys ortalyǵyna qonys aýdardym. Mun­da kelisimen áleýmettik baǵyttaǵy «Aqtóbe qala­syndaǵy sal aýrýlaryna shaldyqqan azamat­tardy qorǵaý» qoǵamdyq birlestigi dúnıege keldi, 1999 jyly zańdy tirkeldi. Birlestikti qurýdaǵy maqsat qoǵamnyń nazaryn múmkindigi shekteýli jandardyń problemalaryna aýdarý bolatyn. О́z bastama­myz­ben ondaǵan áleýmettik jobalar men baǵdar­la­ma­lar­dy júzege asyra otyryp, júzdegen adamdardyń turmysyn jaqsartýǵa, óz isterin ashýǵa kómektes­tik. Qamkóńil jandardyń ómirge degen yntyzar­ly­ǵyn arttyrdyq. Múmkindigi shekteýli qyz-keli­n­shek­ter arasynda «Qolarbadaǵy arýlar» baıqaýyn, mú­ge­dek balalar arasynda «Sınıaıa ptısa» sýret kon­kýrsyn ótkizý jáne basqa irgeli sharalardy uıym­das­tyrý olardyń ózderin qoǵamnyń tolyq­qandy múshesi retinde sezinýine yqpal etip qana qoımaı, erteńgi kúnge degen senimderin nyǵaıta tústi. Úkimettik emes uıymdardyń jumysynyń naqty nátıjesi sol maqsatty toptardyń ıgiligine qyzmet etýmen, olardyń muń-muqtajyna kózqarasymen ba­ǵa­lanady dep esepteımin. Qazir ótken jol­dary­myzdy tal­daı kele, múgedekterdiń múddesin qor­ǵaý­da qan­sha­lyqty alǵa ketkenimizdi ańǵaramyn. Ár deńgeıdegi uıym­dar aldynda kedeılerdiń, aýrýlar­dyń, az qam­tylǵandardyń máselelerin ashyq aıtýǵa qol jetkizdik. Múgedek jandarǵa degen memlekettiń mindettemesi – áleýmettik kepildigi anaǵurlym artty, sapalyq tur­ǵyda jaqsardy. Bul bárinen buryn múmkindigi shekteýli jandarǵa beriletin barlyq járdemaqylar men zeınetaqy, ártúrli ótemaqylyq qar­jy­lar men tólemder, jeke kómek­shi bólý, gıgıenalyq zattarmen qamta­ma­syz etý bolyp tabylady. Eń bastysy, Aqtó­be qalasynda qolarbadaǵy múge­dek­ter úshin yńǵaıly kóp qabat­ty turǵyn úı salý qolǵa alyndy. Qazir­diń ózinde osyndaı eki úı paıdalanýǵa berilip, kóptegen múmkindigi shekteýli azamattar tegin baspanaly bol­dy. Bul úılerde qolarbamen kirý úshin pandýs ja­sal­ǵan, syıymdylyǵy úlken lıft ornatylǵan. Páter­lerdiń bólmeleri de, balkondary da keń, qolarbamen qozǵalýǵa qolaıly. Sondaı-aq, tómengi qabattarynda múge­dekter úshin ártúrli sheberhanalar men shaǵyn sehter uıymdastyryp, jańa jumys oryndaryn ashý da jarymjan jandarǵa úlken qoldaý-kómek bolýda. Bul bastama alda da jalǵasyn tabady. Qazir bizdiń uıymda 1200 eńbek jasyndaǵy qyz-kelinshekter men aza­mattar esepte tura­dy. Olar­dyń eshqaı­sy­sy da tek járdemaqy alý­shy bol­ǵysy kelmeıdi. Olar ózderiniń kóńil túkpi­rin­degi arma­nyn jú­zege asyryp, óz múm­kin­dikterin kórsetýge yn­taly. Muny ártúrli qoǵamdyq birlestikterge múshe bolyp, qala­nyń qoǵamdyq ómirine belsene qatysý arqyly júzege asyrýǵa bolatynyn da túsi­ne­di. Biz buǵan qol jetkizdik dep aıtýǵa ábden bolady. Qazir múmkindigi shekteýli áıelder dúnıege sábı ákelýde, ondaǵan jastar sporttyń ár túr­leri­nen chempıon bolýda, kóptegen múgedek jandar ózderi qalaǵan mamandyq boıynsha joǵary bilim alýǵa talaptanýda, al, birqatary óz isterin ashyp, kásipkerlikpen shu­ǵyl­danýda.Úkimet áleý­met­tik máselelerdi sheshýde úki­mettik emes sektormen áriptestik qatynas ornatý­ǵa barynsha qoldaý-kómek kórsetýde. Sondyqtan úki­met­tik emes uıym­dar turǵyndarǵa áleýmettik qyzmet kórsetýde tıimdilikke qol jetkizýde. Bizdiń birlestikke ómirde qıyndyqqa tap bolǵan árbir adam jolyǵa alady. Munda áleýmettik jedel kómek jumys isteıdi. Birlestikten tegin azyq-túlik, kıim alýǵa bolady, ártúrli qujattar tol­ty­rýǵa jár­dem beriledi. Buǵan jaǵdaıynyń aýyr­ly­ǵyn dálel­deıtin qaptaǵan qaǵaz toltyrýdyń da qajeti shamaly. Birlestikte qolarbada otyra­tyn­dar úshin arnaýly shaǵyn taksı qyzmeti de usy­ny­lady. Múmkindigi shekteýli jandardyń turmysyn jeńildetý, kezdesken qıyndyqtaryn jeńýge baǵyt­talǵan kóptegen sharýalar jasalýda. Sondyqtan da munda ózara túsinistik, qaınaǵan tirlik bar. Osyndaı ıgi isterge uıytqy bolýdyń nátıjesi bolar bálkim, birlestik ótken jyly «Jyldyń úzdik úkimettik emes uıymy» ata­ǵy­na ıe boldy. Bul bizdi múmkindigi shekteýli jan­dar­dyń problemasyna baǵyttalǵan jumysymyzda jańa jetistikterge jigerlendiredi. Quralaı BÁIMENOVA, «Aqtóbe qalasyndaǵy sal aýrýlaryna shaldyqqan azamattardy qorǵaý» qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy. Aqtóbe oblysy.