Elim meniń eńseli

Men el táýelsizdiginiń arqa­syn­da at jalyn tar­typ mingen azamat kezimde atamekenge kelip, eńbekke aralasqan qarapaıym qa­zaq­tyń birimin. 1999 jy­ly oral­mandardyń respýblıkalyq «Asar» qoǵamdyq birlestigi quryl­ǵanda, sonyń tóraǵasy bolyp saı­landym. 2000-jyldardan bastap shetten kelgen aǵaıyndardyń áleý­met­­tik má­se­leleri asa kúrdelene túskeni belgili. Úkimetke osy má­se­lelerdi eki­jaq­ty tıimdi sheshý­diń jol­daryn usyndyq. О́kinish­ke oraı, ol kezeńde bizdiń bul usy­nys­tarymyz qoldaý tappady. 2001 jyly Astanada Parlament pa­la­talarynyń birlesken oty­­ry­synda naqtyly oılarymyzdy de­pýtattarǵa jetkizdik. Qonys aý­dar­­ǵan aǵaıyndardyń barly­ǵyn mem­­leketten baspanaly bol­dyrý, jumyspen qamtý múmkin emes. Jáne onyń zııan jaqtary da bar. Daıyn asqa tik qasyq bol­ǵysy kelgenderdiń qa­ta­ry kó­beıip, ol adam­­dardy bir ja­ǵy­nan masyl­dyqqa tárbıeleıdi. Son­dyq­­tan, olar­ǵa baspana salýǵa, fer­merlik sharýa­shy­lyq­t­ar júr­gi­zýge jer telimderin berý jáne je­ńil­dikti nesıe júıesin jasaý arqy­ly olar­dyń óz máselelerin ózderi sheshýine múmkindik jasaý qajet degen másele kótergen bo­latynbyz. Biz osy jobanyń bastamasy retinde Al­maty qalasynan ju­mys uıymdastyrýǵa yq­pal etýdi usyndyq. Usy­nys­­tarymyz El­ba­­sy­nyń jáne depý­tat­tar­dyń tara­py­nan qoldaý taýyp, 2001 jy­ly Al­maty qalasynan Baıbesik aýy­lynyń irgeta­syn qalaýǵa múm­kin­dik aldyq. Qazir, bul aýylda 200-den astam otbasy baspanaly bolýmen qa­tar jańadan kóship kelýshilerge, shetelden keletin aǵaıyn­dar­ǵa taban tireıtin jaıly mekenge aınal­dy. Bul joba memlekettik «Nurly kósh» baǵdarlamasynyń jasalýy­na úlken tájirıbe bol­ǵa­nyn El­ba­sy belgilegen bolatyn. Qazaqstan Respýblıkasynyń Pre­zıdenti Nursultan Nazarbaev 2009 jylǵy 13 qarashada respýb­lıkalyq telearnalar boıynsha ót­ken tikeleı jelidegi suhbaty ba­­­rysynda ońtústiktegi Asar aýy­ly, Almatynyń túbindegi Baı­besik aýy­­ly jáne Soltústik Qazaq­stan­daǵy jańadan qurylyp jatqan oral­man­dar aýylyna toq­tala kele, ondaı nysandardyń du­rys da­mıtyn­dy­ǵy­na senim bildirip, osy sekildi eldi meken­der­diń Qazaq­stan­da áli de boı kótere­ti­nin atap ótti. Qazirgi tańda bul joba Al­ma­ty, Aq­mola, Pavlodar, Shyǵys Qazaq­stan oblystarynda jalǵa­syn tabýda. Elordamyz Astana qalasynda «Nurbesik» turǵyn úı kesheniniń jobasy bekitilip, irgetasy qala­na bastady. Bul atqarylǵan ister el táýelsizdiginiń, erkin memlekettik saıasattyń jemisi. О́z qandastarynyń atamekenge oralýyn memlekettik saıasat deń­geıin­de qarap otyrǵan álem­de­gi 3 memlekettiń biri retinde Qazaq eli­niń jınaqtaǵan tájirı­be­leri, qol jetkizgen jetistikteri maqtanysh­pen aıtarlyqtaı. Alaıda, memlekettiń múmkin­shi­likteri men qajettilikterin salalaı kelsek, jibergen olqy­lyq­tar da az emes. Ásirese, El­ba­sy­nyń kóship kelý kvotasynyń sanyn jylyna 20 myń otbasyna deıin kó­beıtý týra­ly sheshimi orynda­l­maı, oǵan memleketten bólingen qyrýar qarjy ıgerilmeı jatqany ókinishti-aq. Bu­ǵan kóshi-qon sala­sy­nyń quqyqtyq tetikteri men bas­qarý júıesiniń dár­mensizdigi bas­ty sebepker. My­sa­ly, Astana qalasynan boı kóter­geli otyrǵan «Nurbesik» tur­ǵyn úı keshenine memlekettik turǵyn baǵ­dar­lamasy sheńberin­de qoldaý tabý­ǵa tıisti me­kemelerge 3 jyldan beri usy­nys kirgizsek te nátıjesiz, bolýda. Al, kvota oryndalmaıdy, qar­jy ıgerilmeıdi. Sol, bólingen qar­jy­­ny ıgerýdiń naqty tetikterin ja­saý arqyly qaıtarymdy túrdegi nesıe júıesine keltirse memleketke de kelgen aǵaıynǵa da tıimdi emes pe!? Elimizdiń egemen bolǵanyna dál syrttaǵy qazaqtaı qýanǵan az bolǵan shyǵar. Shúkirshilik, Ota­ny­­myzǵa kelip, Táýel­sizdik­tiń 20 jyldyǵyn atap ótip jatqany­myz­ǵa Jaratýshy ıege táýbemizdi aıtamyz. Qaırat BODAÝHAN, oralmandardyń res­pýb­lıkalyq «Asar» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy.